Loading...
Цус ойртсон гэр бүл дэх зонхилон тохиолдох өвчлөлийг судалсан дүн
Зохиогч
Ч.Баттогтох
Ж.Сарантуяа
Б.Хонгорзул
Н.Цэвэлмаа
Т.Сувд
Ц.Анужин
Г.Эрдэнэтуяа
Д.Бямбасүрэн
Д.Оюунсүрэн
Ө.Цолмон
Т.Ганцэцэг
М.Пүрэвдорж
Э.Отгонцэцэг
Т.Балжинням
Н.Бат-Эрдэнэ
Ц.Сумьяа
С.Оргилсайхан
Б.Цэрэн-Очир
Б.Батхүү
О.Туул
Он
2023 оны арван нэгдүгээр сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
5
Start Page
125
End Page
131
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Цус ойртолт нь хүн амын эрүүл мэндэд дараах ноцтой үр дагавар учруулдаг. Үүнд: Өвчний олон улсын X ангиллын 19 бүлэг өвчин, 32 төрлийн хорт хавдраар Монгол хүн өвдөж, эндэхэд цус ойртолт бодитой нөлөө үзүүлж байж болзошгүй юм. Манай улсад энэ төрлийн нарийвчилсан судалгааны сүүлийн жилүүдэд хийгдсэн тоо баримт хангалтгүй байгаа нь уг судалгааг зайлшгүй хийх нөхцөлийг бүрдүүлсэн. Иймд бид Монгол хүний удмын сангийн аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор цус ойртсон гэр бүлийн дунд генеалогийн судалгаа хийж, цус ойртолтын түвшин, түгээмэл тохиолдох өвчлөлийг илрүүлэх, цаашлаад ДНХ-ийн түвшинд цус ойртолтыг тодорхойлон, өөрийн орны ард иргэдийн дунд хамгийн элбэг тохиолдож байгаа өвчлөл эмгэгийг тодорхойлох шаардлагатай байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Цус ойртсон гэр бүлийг илрүүлэн, цус ойртолтын хэлбэр, төрлийг тогтоон өвчлөлийг илрүүлэх, генетик шинжилгээ хийх урьдчилсан нөхцөл бүрдүүлэх. Арга, аргачлал: Уг судалгааг агшны судалгааны загвар ашиглан хийсэн. Цус ойртсон гэр бүлийг илрүүлэхдээ удмын зургийг зурж, цус ойртолтын үндсэн загваруудыг тодорхойлон гаргалаа. Бүл дэх цус ойртолтын зэргийг инбридингийн итгэлцүүрээр тооцооллоо. Үр дүн: Цус ойртсон гэр бүлд төрсөн нийт 32 хүүхэд судалгаанд хамрагдсанаас 18-аас доош насны хүүхдийн 90%, 18-аас дээш насныхны 92%-д ямар нэг өвчин эмгэгтэй болох нь тогтоогдлоо. Цус ойртсон болон цус ойртсон байх өндөр магадлалтай гэр бүлийн дунд илэрч буй өвчлөлийг 5 бүлэг болгон ангилан үзэхэд удамшлын өвчин/ төрөлхийн хөгжлийн гажиг 25 (42.4%), оюуны хомсдол 45 (76.3%), танин мэдэхүйн хөнгөн бууралт 7 (11.8%), өсөлтийн хоцрогдол 6 (10.2%), эпилепси 9 (15.3%) тус тус илэрсэн ба оюуны хомсдол хамгийн өндөр хувьтай тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: Судалгаанд 3 аймгийн 43 сумын 185 өрхийг зорилтот түүврийн бүлэгт хамруулан судлахад цус ойртсон гэр бүлийн эзлэх хувь 30.8%, генеалогийн шинжилгээгээр баталгаажсан инбридингийн дундаж коэффициент FI=0.088867 байна. Цус ойртсон гэр бүлд төрсөн хүүхдүүдэд оюуны хомсдол дангаараа болон бие болон сэтгэцийн бусад эмгэгтэй хавсарсан хэлбэрээр зонхилон илэрч байна. Монгол Улсын хүн амын дунд цус ойртолтыг бодитоор тогтоох нарийвчилсан судалгааг удам зүйн шинжилгээний аргад тулгуурлан хамрах хүрээг өргөжүүлэн, тасралтгүй хийх шаардлагатай байна.
Background: Inbreeding has profound and serious consequences for population health. For Mongolians, it might be associated with a heightened risk of experiencing a wide range of health issues, including 19 subclassifications of diseases and 32 different types of cancer as classified by the “International Classification of Diseases X”. Top of Form In our country, the absence of recent detailed research data has made it imperative to undertake this study. To preserve Mongolian genealogy, we’ll conduct genealogical research in consanguineous families to assess consanguinity levels, identify prevalent diseases, and explore DNA-level consanguinity. This will inform healthcare strategies and enhance our understanding of genetic factors. Aim: Our goal is to identify consanguineous families, ascertain the type and extent of consanguinity, and establish the foundations for disease detection and genetic analysis. Materials and Methods: The study, following a snapshot research design, identified consanguineous families through genealogical mapping. The inbreeding coefÏcient was then employed to calculate the degree of consanguinity within the group. Results: Of the total of 32 children born in consanguineous families, 90% of children under 18 years of age and 92% of children over 18 years of age had some disease. When categorizing the diseases that appeared in consanguineous and potentially consanguineous families, they fell into 5 groups. Genetic diseases and congenital developmental defects accounted for 25 cases (42.4%), mental retardation for 45 cases (76.3%), mild cognitive impairment for 7 cases (11.8%), growth retardation for 6 cases (10.2%), and epilepsy for 9 cases (15.3%). Mental retardation emerged as the most prevalent among these groups. Conclusions: As a target group, 185 families from 43 sum’s of 3 provinces were included, and of total, 30.8% was consanguineous families and by genealogical analysis the average coefÏcient of inbreeding was FI=0.088867. Children born in consanguineous families are more likely to have mental retardation alone or in combination with other physical and mental disorders. It is necessary to expand the scope and continuously conduct a detailed study to determine the actual consanguinity among the population of Mongolia based on genealogical analysis methods.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/940
Эшлэл
Ч.Баттогтох, Ж.Сарантуяа, Б.Хонгорзул, Н.Цэвэлмаа, Т.Сувд, Ц.Анужин нар. Цус ойртсон гэр бүл дэх зонхилон тохиолдох өвчлөлийг судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(5):125-131.