Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 31
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Research on obtaining silver nanoparticles using the extract of Chiazospermum Erectum (L.) Bernh.
    (2024-01-10)
    Emujin Shijirbaatar
    ;
    Byambasuren Gerelt-Od
    ;
    ; ;
    Tserendolgor Batsukh
    Background: Scientists have found that Chiazospermum erectum (L.) Bernh. has anti-inflammatory, anti- bacterial, and anti-tumor properties. In recent years, the development of bio-compatible, bio-safe, and ecologically friendly nanoparticles using medicinal plants with high therapeutic activity has become an urgent need for research in the field of nanotechnology. In this study, we have aimed to prepare an extract of Chiazospermum erectum (L.) Bernh. and use it for the synthesis of silver nanoparticles. Methods: In the research, the raw material of Chiazospermum erectum (L.) Bernh. was used. The upper part of the plant was firstly extracted by circulation, remaceration, and repercolation in 70% ethanol and distilled water (1:10). The quality analysis of total alkaloids and flavonoids, which are the biologically active substances of the extract, was determined by thin layer chromatography, and the concentration of the substances was determined spectrophotometrically. After preparing the ethanol extract from the raw material of Chiazospermum erectum (L.) Bernh., silver nanoparticles were synthesized using silver nitrate solution. Results: The raw material of Chiazospermum erectum (L.) Bernh. was extracted by remaceration with 70% ethanol. A change in color from light to deep brown was observed when silver nanoparticles were synthesized from the extract of Chiazospermum erectum (L.) Bernh. Results: As assessed by spectral analysis, the light absorbance value increases with increasing reaction time, indicating the formation of silver nanoparticles. The size of silver nanoparticles obtained from the plant extract was 39.84 nm. Based on these results, we successfully prepared silver nanoparticles from the plant extract. Conclusion: Extraction of raw material by remaceration with 70% ethanol was suitable. Silver nanoparticles with a size of 39.84-112 nm were determined using a nano-sizing instrument for silver nanoparticles synthesized from the extract of the plant.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Oral Pigmentation in Children: A Narrative Review and Practical Diagnostic Framework
    Oral pigmentation in childhood ranges from common constitutional variants to less frequent reactive, local, medication-related, vascular, genetic, endocrine, and neoplastic disorders.Overlapping clinical appearances can create diagnostic uncertainty, especially when adult-oriented approaches are applied to children.This narrative review presents a pediatric-focused framework for initial evaluation based on five domains: onset and evolution; focal, multifocal, or diffuse distribution; color and surface morphology; blanching or compressibility; and medication, dental, family, environmental, and systemic clues.Longstanding, symmetric, diffuse brown pigmentation without symptoms usually favors constitutional melanin pigmentation.Multifocal lentigines with gastrointestinal, endocrine, skeletal, or family-history findings should prompt targeted evaluation for an underlying syndrome.Blue-gray lesions adjacent to a restoration or trauma site suggest exogenous pigment, whereas red-blue compressible lesions raise concern for a vascular process and should not undergo blind biopsy.Oral melanoacanthoma is an important benign mimic because it may enlarge rapidly and appear clinically alarming.New or changing focal lesions, particularly those showing nodularity, ulceration, spontaneous bleeding, marked asymmetry, irregular borders, color variegation, or diagnostic uncertainty, warrant prompt specialist assessment and histopathologic evaluation when indicated.Pediatric evidence remains limited and consists largely of observational studies, case reports or series, and extrapolation from adult literature; accordingly, the proposed pathway is an evidenceinformed clinical aid rather than a validated prediction rule.A structured history-first approach can support appropriate reassurance, targeted referral, and timely biopsy while minimizing unnecessary intervention for convincingly benign pigmentation.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Synthesis of silver nanoparticles using extract obtained from Saussurea Amara L.
    (2024-01-10)
    Byambasuren Gerelt-Od
    ;
    Enkhsaikhan Munkhnasan
    ;
    Tsetsegmaa Sanjjav
    ;
    ;
    Tserendolgor Batsukh
    Background: Cancer, especially liver cancer, is the second leading cause of death and morbidity among the population of Mongolia. In recent years, the development of bio-compatible, bio-safe, and ecologically friendly nanoparticles using medicinal plants with high therapeutic activity has become an urgent need for research in the field of nanotechnology. Therefore, we aimed to obtain an extract from Saussurrea amara L., to conduct a qualitative study and to synthesize silver nanoparticles based on the extract. Methods: Raw material of Saussurrea amara L. was used in the research. The aerial part of the medicinal plant was extracted by circulation, remaceration, and repercolation techniques with 70% ethanol and distilled water (1:10). The qualitative analysis of total flavonoids, which are biologically active substances of the extract, was determined by thin layer chromatography, and the quantitative content was determined by spectrophotometry. After preparation of alcoholic extract from raw materials of Saussurrea amara L., nanoparticles were synthesized using silver nitrate solution. Results: The raw material of Saussurea amara L. was extracted by circulation method with 70% ethanol. A color change from light to deep brown color was observed when observing the synthesis of silver nanoparticles based on the extract of the medicinal plant. As assessed by spectral analysis, the light absorption value increases with increasing reaction time, indicating the formation of silver nanoparticles. The silver nanoparticles synthesized from Saussurrea amara L. extract had a size of 32.02 nm. Based on these results, we successfully synthesized silver nanoparticles from the medicinal plant extracts. Conclusions: The results showed that the circulation method with 70% ethanol was more suitable for extracting the raw materials of Saussurrea amara L. The average size of silver nanoparticles synthesized from Saussurrea amara L. extract was detected around 32.02 nm.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Study on synthesizing silver nanoparticles using raw materials of Scutellaria Baicalensis Georgi
    (2024-01-10)
    Suvd Gantulga
    ;
    Byambasuren Gerelt-Od
    ;
    ; ;
    Tserendolgor Batsukh
    Background: Scientists have found that Scutellaria baicalensis Georgi has liver protection, antibacterial, and anti-tumor effects. In recent years, the development of bio-compatible, bio-safe, and ecologically friendly nanoparticles using medicinal plants with high therapeutic activity has become an urgent need for research in the field of nanotechnology. Hence, we aimed to synthesize silver nanoparticles from Scutellaria baicalensis Georgi extracts. Methods: Raw material of Scutellaria baicalensis Georgi was used in this study. The upper part of the plant was extracted by circulation, remaceration, and repercolation in 70% ethanol and distilled water (1:10). The quality analysis of total alkaloids and flavonoids, which are the biologically active substances of the extract, was determined by thin layer chromatography, and the concentration was determined by spectrophotometry. Silver nanoparticles were synthesized using silver nitrate solution and the plant extract. Results: The raw material of Scutellaria baicalensis Georgi was extracted by maceration with 70% ethanol. A change in color from light to deep brown was observed when silver nanoparticles were synthesized from the extract of Scutellaria baicalensis Georgi. As assessed by spectral analysis, the light absorption value increases with increasing reaction time, indicating the formation of silver nanoparticles. The average size of the silver nanoparticles was 27.98 nm. Conclusion: Our study suggested that the extracting technique of plant raw material by maceration with 70% ethanol was suitable. Based on these results, we successfully prepared silver nanoparticles using the plant extract.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Some technological studies for obtaining an extract from Artemisia Macrocephala J.
    (2024-01-10)
    Angarmurun Mandakh
    ;
    Ariuntsetseg Altanbat
    ;
    Altantsetseg Amarjargal
    ;
    Jugder Baasanjav
    ;
    Ulambayar Lkhamsuren
    Background: In the framework of the governmental policy on pharmaceuticals, it is necessary to prepare extracts from raw materials of plants, to obtain suitable pharmaceutical formulations, and to study the biologically active substances of extracted drugs and preparations to increase the consumption of herbal medicinal products and to manufacture products to replace imports in our country. Therefore, we have aimed to obtain a suitable extract from the raw material of Artemisia macrocephala Jacquem and to conduct the qualitative and quantitative analysis of some biologically active substances of the medicinal plant. Methods: The raw material of Artemisia macrocephala Jacquem. was used in the study. The upper part of the medicinal plant was extracted by remaceration, repercolation, and circulation techniques in distilled water, 40% and 70% ethanol (1:10). The qualitative analysis of total flavonoids was determined by thin layer chromatography, and the quantitative analysis was performed spectrophotometrically. Results: The total flavonoid content of wormwood (Artemisia macrocephala J.) was 0.91±0.01% when extracted in 70% ethanol by circulation method. Conclusion: According to the results, it is considered that it is more appropriate to extract the raw material of Artemisia macrocephala J. by circulation method in 70% alcohol.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эмийн хүргэлтийн системийн шинж чанарыг нано хэмжээст мөнгө ашиглан сайжруулах инженерчлэлийн өнөөгийн байдал
    (2026-03-30) ; ;
    Б. Моломжамц
    ;
    ;
    П.Мягмарсүрэн
    Удиртгал: Сүүлийн 10 гаруй жилийн хугацаанд мөнгөний нано жижиг хэсэг нь био-анагаахын салбарт шинэлэг, өндөр үр ашигтай материалд тооцогдож байгаа учир судлаачдын анхаарлын төвд байна. Мөнгөний нано жижиг хэсэг нь өвөрмөц физик-химийн болон биологийн идэвхт шинж чанартай нано хэмжээст материал бөгөөд эмийн хүргэлтийн системийн шинэ платформыг хөгжүүлж, эмийг зорилтот хэсэгт аажим, хяналттайгаар хүргэх боломжийг олгодог. Энэхүү тойм өгүүлэлд цеолитийн шинж чанарыг мөнгөний нано жижиг хэсэг ашиглан сайжруулалт хийсэн үр дүнг тоймоллоо. Мөнгөний нано жижиг хэсэг агуулсан эмийн хүргэлтийн системүүд нь антибиотик, үрэвслийн эсрэг болон хавдрын эсрэг эмийг зорилтот газарт хүргэх идэвхгүй болон идэвхтэй механизмаар ажилладаг. Мөнгөний нано жижиг хэсгийн физик-химийн болон гадаргуугийн функциональ шинж чанар нь эмийн хүргэлтийн системийн онцлогийг бүрдүүлдэг. Арга, аргачлал: Энэхүү тойм өгүүллийг боловсруулахдаа Scopus болон Web of Science мэдээллийн санд бүртгэлтэй 2005–2025 оны хооронд хэвлэгдсэн, мөнгөний нано жижиг хэсэг (AgNPs)-ийн шинж чанар, AgNPs-ээр сайжруулсан цеолитод суурилсан эмийн хүргэлтийн систем (ЭХС), түүний хэрэглээтэй холбоотой өгүүллийг сонгон авч, тоймлон дүн шинжилгээ хийсэн. Дүгнэлт: Мөнгөний нано хэсгүүд нь эмийн хүргэлтийн дэвшилтэт платформыг бүрдүүлж, зорилтот, аажим, тогтвортой хүргэлт, бактерийн эсрэг синергетик үйлчлэл үзүүлдэг зэрэг олон давуу талтай.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хавдрын эд, эсэд эмийн бодис хүргэх өнөөгийн суурь ойлголтууд, судалгааны цаашдын хандлага
    (2025-01-01) ;
    Б.Чимэдлхам
    ;
    Б.Цэрэндолгор
    Үндэслэл: Хавдрын шинэ тохиолдол, түүнээс шалтгаалсан нас баралт Монгол улсад өндөр тохиолддог. Иймд шинжлэх ухааны сүүлийн үеийн ололт, амжилтууд, онолын томоохон ойлголтуудад суурилан хавдрын эсрэг эмийн бэлдмэл гарган авах нь нэн тэргүүний шаардлага юм. Эмийн нанотехнологи, тэр дундаа эмийн инженерчлэлийн салбар хурдацтайгаар хөгжиж, эмийг хавдар үүссэн бай эрхтэн, эд, эсэд хүргэх асуудлыг олон түвшинд судалжээ. Эм хүргэх тогтолцоог физикхимийн шинж чанарт нь үндэслэн органик, органик бус, нийлмэл нанозөөвөрлөгчид гэсэн төрлүүдэд хуваан судлаж байна. Хавдар үүссэн бай эрхтэн, эд, эсэд чиглэх онцлог нь эмийг идэвхгүй болон идэвхгүй чиглэх механизмуудаар тайлбарлагдадна. Эд, эсэд эмийг идэвхгүй хүргэх механизм нь хавдрын бичил орчин болон судасжилттай холбоотой байдаг бол, идэвхтэй хүргэх механизм нь хавдарт хувирсан эсийн гадаргуугийн өвөрмөц рецепторт холбогдож, эмийг эсийн дотор чөлөөлөх зарчимтай холбоотой. Дүгнэлт: Монгол улсад энэ чиглэлийн судалгааг өргөн хүрээгээр хийх нь хавдрын эсрэг эмийн бэлдмэл гарган авахад олон талын ач холбогдолтой юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Махны үйлдвэр болон үхрийн түүхий мах худалдаалах цэгээс илэрсэн staphylococcus aureus-ийн антибиотик тэсвэржилтийг судалсан дүн
    (2024-05-13)
    Д.Амгаланзаяа
    ;
    ;
    Б.Анужин
    ;
    ;
    Ж.Сарантуяа
    Үндэслэл: Staphylococcus aureus (S.aureus) нь хүрээлэн буй орчны S. aureus бүхий л гадаргуу дээр удаан оршихоос гадна хүн, амьтны хамрын Антибиотик хөндий, арьсны гадаргууд их хэмжээгээр оршиж, шууд болон шууд тэсвэржилт бус замаар дамждаг. Тиймээс өвчтэй хүнээс гадна бохирдсон тоног Түүхий мах төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, орчин нь хүнсний бохирдлын эх үүсвэр mecA болдог учраас хүнс хадгалах, бэлтгэх, тээвэрлэх бүх үе шатанд эрүүл ахуйн зарчмуудыг баримтлах шаардлагатай. Бэлтгэх явцад их хүрэлцдэг, бэлтгэсний дараа бага температурт хадгалагддаг хүнс нь бактерийн бохирдолд илүүтэй өртдөг. Бид өмнө суурь судалгаанд мах бэлтгэх цэг болох Эмээлт түүнээс 25км зайд машинаар тээвэрлэн худалдаалдаг захуудаас дээж цуглуулан шинжлэхэд бактерийн бохирдол илэрсэн. Мах зөөвөрлөн худалдаалдаг болон нэг дороос махыг бэлтгэн худалдаалдаг цэгүүдийн хооронд бактерийн бохирдол ялгаатай эсэхийг тодорхойлох хэрэгцээ тулгарч байна. Зорилго: Мах худалдаалах цэгээс цуглуулсан үхрийн түүхий мах болон гадаргуугийн арчдаснаас Staphylococcus aureus-ийн бохирдлыг илрүүлж антибиотик тэсвэржилтийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг агшингийн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэлээ. Бид мах бэлтгэх болон худалдаалах цэгүүдээс үхрийн түүхий мах болон гадаргуугийн арчдас цуглуулж, ISO 6888-1:2021 стандартын дагуу стафилакоккын бохирдолтой эсэхийг шинжиллээ. Өсгөвөрлөгдсөн өсгөврөөс дезоксирибонуклейн хүчил (ДНХ) ялгаж, S.aureus-ийн зүйл өвөрмөц термонуклеаза энзимийг кодлогч nucA генийн 270хн урттай бүтээгдэхүүнийг полимеразийн гинжин урвал (ПГУ)-аар олшруулж, баталгаажуулав. Антибиотикт мэдрэг чанарыг Kirby–Bauer-ийн боловсруулсан диск диффүзийн аргаар тодорхойллоо. Антибиотикийн дискийг тойрч үүссэн өсөлт саатсан бүсийн диаметрийг хэмжин, Clinical and Laboratory Standards Institute guidelines (CLSI M100-S27) стандартын дагуу мэдрэг болон тэсвэртэй гэж үнэллээ. Мөн метициллинд тэсвэржилт үүсгэгч, пенициллин-холбогч уураг (PBP 2A) кодлогч mecA, mecC ген, ванкомицинд тэсвэржилт үүсгэгч уураг кодлогч vanA, vanB генүүдийг ПГУ-аар илрүүллээ. Үр дүн: Судалгаанд махны үйлдвэрээс цуглуулсан 160, мах худалдаалах цэгээс 212 нийт 372 дээжийг шинжиллээ. Махны үйлдвэрээс цуглуулсан дээжинд S. aureus-ийн бохирдол илрээгүй бол мах худалдаалах цэгээс цуглуулсан үхрийн түүхий махны дээжний 31.3%, гадаргуугийн арчдасны 17.3 % нь S. aureus-аар бохирдсон байв. Үхрийн түүхий махны дээжид илэрсэн S.aureus нь оксациллин, ампициллин, болон пенициллинд хамгийн их тэсвэржилттэй байлаа. Харин гадаргуугийн арчдасны дээжээс илэрсэн омгуудын талаас дээш хувь нь оксациллин, тетрациклин, азитромицин, болон клиндамицинд тэсвэртэй байна. Антибиотикт тэсвэржилтийг үүсгэгч уураг кодлогч 4 генийг S.aureus-ийн омгуудад илрүүлэхэд vanA, vanB, болон mecC ген илрээгүй. Харин mecA үхрийн түүхий махны дээжийн 24.4% (n=10), гадаргуугийн арчдасны 35.7% (n=5) илэрлээ. Дүгнэлт: Мах худалдаалах цэг нь S. aureus-ийн бохирдол илүү байсан бөгөөд илэрсэн омгууд нь антибиотикт тэсвэржилт өндөртэй байгаа тул S.aureus-ийн шалтгаант хоолны хордлого үүсгэх эрсдэл өндөр, түүгээр бохирдсон хүнсний шалтгаант хоолны хордлого, халдварын үеийн эмчилгээнд хүндрэл үүсэх боломжтойг илтгэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Зүрхний титэм судасны эмгэг болон дерматоглификийн үзүүлэлтүүдийн хоорондын хамаарлыг судалсан дүн
    (2020-01-01)
    Л.Анужин
    ;
    Ж.Сарантуяа
    ;
    Дэлхийн улс оронуудад зүрхний титэм судасны эмгэгийг дерматоглификийн аргаар эрт илрүүлэх, өвдөх эрсдлийг үнэлэх боломжийг эрэлхийлэх болжээ. Энэхүү судалгаагаар бид зүрхний титэм судасны эмгэгтэй хүмүүст дерматоглификийн үзүүлэлтүүдийн онцлогыг илрүүлэхээр зорилоо. Судалгааг 2019 оны 1-р сараас 3-р сар хүртэлх хугацаанд Баянгол дүүргийн 9-р хорооны “Нандин хүсэл” өрхийн эрүүл мэндийн төвийг түшиглэн гүйцэтгэсэн. Судалгаанд эрүүл 25 хүн, зүрх судасны эмгэгтэй 25 хүнийг хамруулсан ба судалгаанд оролцогчдын гарын алга болон хурууны хээг хэвлэлийн будаг ашиглан мэдээ материалыг цуглууллаа. Судалгаанд 21-79 насны нийт 50 хүн хамрагдсанаас 15(30%) нь эрэгтэй, 35(70%) эмэгтэй нь байлаа. Эрүүл болон эмгэг бүлгийн оролцогчдын 10 хуруун дээр илрэх чигчий гогцоо хээ, нуман хээ нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байв (p<0.05). Мөн нийт эмэгтэй оролцогчдын хурууны судлын тоонд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдлаа (p<0.05). Эдгээрээс харахад зүрхний титэм судасны эмгэгтэй хүмүүсийн дунд чигчий гогцоо болон нуман хээний давтамж өндөр байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Төрөл ойртсон болон удам төрлийн хамааралгүй гэр бүлүүдэд дерматоглификийн А-В товгорын судлын тоог харьцуулан судалсан дүн
    (2024-12-21)
    Д.Отгонбямба
    ;
    Ч.Баттогтох
    ;
    Ж.Сарантуяа
    ;
    Үндэслэл: Төрөл ойртсон гэрлэлт нь эцэг эхийн аль алинаас нь ижил аллелийг өвлөн авах улмаас удамшлын эмгэг үүсэх магадлалыг нэмэгдүүлдэг. Судлаачид дерматоглификийн аргыг удамшлын эмгэг, зарим хам шинж зэрэг хурууны хээтэй холбоотой эмгэгийг оношлох өргөн хүрээний аргын нэг хэсэг болгон ашигладаг. Мөн цусны даралт ихсэх, чихрийн шижин эсвэл бусад удамшлын бус эмгэгүүдийн судалгаанд ашигласан байна. Дерматоглификийн арга нь удамшлын эмгэгийг судлах нэмэлт хэрэгсэл байж болох ч төрөл ойртолттой холбоотой генетикийн ихэнх эмгэгийг оношлоход түгээмэл хэрэглэгддэггүй. Харин биохимийн шинжилгээ, генийн мутаци илрүүлэх шинжилгээ нь оношилгооны үндсэн хэрэгсэл хэвээр байгаа нь тухайн судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Төрөл ойртсон болон удам төрлийн хамааралгүй гэр бүлийн гишүүдийн A-B товгорын судлын тоо өвөрмөц онцлогтой эсэхийг судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг тохиолдол хяналтын судалгааны загварыг ашиглан, 2024 оны 6 дугаар сараас 10 дугаар сар хүртэл 176 оролцогчийг хамруулав. Генеалогийн аргаар төрөл ойртсон нь батлагдсан нийт 32 гэр бүлээс судалгааны шалгуурыг хангасан 47 оролцогчийг тохиолдлын бүлэгт хамруулсан ба хяналтын бүлэгт 129 оролцогчийг хамруулав. Үр дүн: Төрөл ойртсон бүлэг болон удам төрлийн хамааралгүй бүлгийн A-B товгорын судлын тоо мэдэгдэхүйц ялгаатай байв (p<0.05). Дүгнэлт: Судалгааны үр дүнгээс харвал төрөл ойртсон гэр бүлийн гишүүдийн дерматоглификийн арга нь төрөл ойртолтын шалтгаант удамшлын эмгэгийн оношилгоонд хэрэглэх арга хэрэгсэл байж болох тул эмнэлзүйн хэрэглээнд нэмэлтээр хоёр бүлгийн хурууны хээ, алганы хээний давтамж, ялгааг үнэлэх, хэв маягийн эрчим, Данкмейжерийн индекс, Фурухата индекс, “atd”, “dat” болон “tda” өнцгийн үнэлгээ гэх дерматоглификийн шинж чанаруудыг үнэлэх шаардлагатай байна.