Loading...
Монгол улсад осол гэмтлийн шалтгаанаар нас барсан хүүхдүүдийн амьдрах боломжтой алдсан жилүүдийн тооцоо
Зохиогч
Он
2024 оны гуравдугаар сарын 20
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
20
Issue
3
Start Page
59
End Page
63
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын 2022 оны тоон мэдээгээр дэлхийд нийт 7.9 тэрбум хүн амьдарч байгаагаас 55.4 сая орчим хүн жил бүр нас барж байна. Эдгээр нас баралтаас 4.4 сая хүн осол, гэмтлийн улмаас амь насаа алдсан тухай баримт. Монгол Улсын хүн амын дунд осол гэмтлийн шалтгаанаар нас барах, өвчлөх тохиолдол сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж, осол гэмтлийн шалтгаан нь 2022 оны байдлаар өвчлөлийн 5 дахь, нас баралтын 3 дахь шалтгаан болж байна. Зорилго: Монгол Улсад осол гэмтлийн шалтгаанаар нас барсан 0-15 насны хүүхдүүдийн амьдрах боломжтой алдсан жилүүдийг тооцох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг хийхдээ дискретив судалгааны загварыг ашиглан хийж гүйцэтгэв. Судалгааны тоон мэдээллийг Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар, Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн нэгдсэн дата сангаас Монгол Улсын хэмжээнд 2016-2020 онуудад осол гэмтлийн шалтгаанаар нас барсан 0-15 насны хүүхдүүдийн нас баралтын 1454 тоон мэдээг ашигласан. Таван жилийн хугацааны осол гэмтлийн шалтгаант 1454 нас баралтын тоон мэдээлэлд үндэслэн амьдрах боломжтой алдсан жилүүдийн тооцоог ДЭМБ-ын өвчний дарамт тооцох аргачлалын дагуу тооцоолсон. Үр дүн: Монгол Улсын хэмжээнд 2016-2020 оны хооронд осол гэмтлийн шалтгаант 13551 нас баралт бүртгэгдсэний 10.7%-ийг 0-15 насныхан эзэлж байна. 0-15 насны хүүхдүүдийн нас баралтын 61.6%-ийг эрэгтэй, 38.4%-ийг эмэгтэй хүүхдүүд эзэлж байна. 5 жилийн хугацаанд осол гэмтлийн шалтгаанаар нийт 1454 хүүхэд нас барснаар нийт 97559 амьдрах боломжтой жилийг алдаж байна. Нэг хүүхэд дунджаар 67±6 жилийг алдаж байна. Хүйсийн хувьд авч үзэхэд эрэгтэйчүүд 57925 жил, эмэгтэйчүүд 39634 амьдрах боломжтой жилийг алдаж байгаа нь тус тус тодорхойлогдлоо. Осол гэмтлийн улмаас амьдрах боломжтой алдсан жилийг насны бүлгийн хувьд авч үзэхэд 0-4 насныхан 61226 (62.8%) жил, 5-9 насныхан 15240 (15.6%) жил, 1015 насныхан 21093 (21.6%) жилийг алдсан байна. 0-4 насныхан бусдад хорлогдох шалтгаанаар 12138 жил, 5-9 насныхан зам тээврийн ослоор 5110 жил, 10-15 насныхан амиа хорлолтын шалтгаанаар 6800 амьдрах боломжтой жилийг хамгийн их алдсан байна. Дүгнэлт: Монгол Улсад 2016-2020 онуудад осол гэмтлийн шалтгаанаар 1454 хүүхэд нас барснаар амьдрах боломжтой алдсан жил 97559 байна. Нэг хүүхэд дунджаар 67±6 амьдрах боломжтой жилийг алдаж байна. Эрэгтэйчүүд эмэгтэйчүүдээс 1.5 дахин их жилийг алдсан байна.
Background: According to the 2022 figures of the World Health Organization, 7.9 billion people are living in the world, and about 55.4 million people die every year. Of these deaths, 4.4 million people died as a result of accidents or injuries. The incidence of death and illness due to accidents among the population of Mongolia has increased dramatically in recent years, and the cause of accidents is the 5th cause of illness and the 3rd cause of death by 2022. Aim: Calculating the lost years of life for children aged 0-15 who died due to accidents in Mongolia Materials and Methods: We conducted this study using a discrete research design. The quantitative data of the study was used from the General Data of the State Registration OfÏce and the Health Development Center’s unified database of 1454 deaths of children aged 0-15 years who died due to accidents in Mongolia in 2016-2020. Estimates of years of life lost were calculated using the WHO Burden of Disease Methodology based on data from 1,454 injury-related deaths over five years. Results: Between 2016 and 2020, 13,551 deaths due to accidents were recorded in Mongolia, 10.7% of which were 0-15 years old. 61.6% of the deaths of children aged 0-15 are male and 38.4% are female. A total of 1,454 children died due to accidents over 5 years, resulting in a loss of 97,559 life years. One child loses an average of 67±6 years. In terms of gender, it was determined that men lose 57,925 years and women lose 39,634 years of life. Considering the years of life lost due to accidents by age group, 61,226 (62.8%) years were lost for 0-4-year-olds, 15,240 (15.6%) years for 5-9-yearolds, and 21,093 (21.6%) years for 10-15-year-olds. 0-4-year-olds lost 12,138 years due to harm to others, 5-9-year-olds lost 5,110 years due to trafÏc accidents, and 10-15-year-olds lost 6,800 years due to suicide. Conclusions: In Mongolia, 1,454 children died due to accidents in 2016-2020, resulting in 97,559 years of life lost. On average, one child loses 67±6 years of life. Men lost 1.5 times more years than women.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1025
Эшлэл
А.Пүрэвгэрэл, П.Цэдэн, Ю.Гантөгс. Монгол улсад осол гэмтлийн шалтгаанаар нас барсан хүүхдүүдийн амьдрах боломжтой алдсан жилүүдийн тооцоо. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2024;20(3):59-63.