Loading...
Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний сэргээн засах тусламж үйлчилгээний хүртээмжид нөлөөлөх орчны хүчин зүйлсийг судалсан үр дүнгээс
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
116
End Page
122
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: ДЭМБ-аас хөдөлмөрийн чадвар алдалтыг үнэлэхдээ өвчний олон улсын ангилал (ICD) болон эрүүл мэнд, хөгжлийн бэрхшээл, үйл ажиллагааны олон улсын ангилал (ICF)-ыг хослуулан ашиглахыг зөвлөдөг. ICD-ICF ангиллыг хослуулан хэрэглэх нь сэргээн засах тусламж үйлчилгээний төлөвлөлт болон хөгжлийн бэрхшээлийг зөв үнэлэх, нөхөн төлбөрийн асуудалд чухал ач холбогдолтой учраас бидний судалгаа хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчнөөр хөдөлмөрийн чадвар алдсан өвчтөнүүдийг бие махбод, хөгжлийн бэрхшээл, эрүүл мэндийн байдлын олон улсын (ICF) үнэлгээгээр сэргээн засах тусламж үйлчилгээнд нөлөөлөх орчны хүчин зүйлсийг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик агшны загвараар ХАБЭМТ-ийн Хөдөлмөрийн анагаах ухааны газрыг түшиглэж мэргэжлээс шалтгаалсан өвчнөөр хөдөлмөрийн чадвар алдсан 150 өвчтөнөөс мэдээллийг цуглуулсан. ДЭМБ-аас боловсруулсан ICF үнэлгээний хуудсыг ашиглаж 4 бүлэг 154 үзүүлэлтээр асуумж авсан. Үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг SPSS-26.0 программаар гүйцэтгэсэн. Дескритив тоон дүн шинжилгээний аргыг ашиглан бодит тоо, эзлэх хувь, дундаж, стандарт хазайлт зэрэг үзүүлэлтүүдийг тооцоолсон. Бүлгүүд дотрох ялгаа болон хамаарлыг тодорхойлох зорилгоор T test, ANOWA, correlation шинжилгээ хийсэн. Үр дүн: Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчнөөр хөдөлмөрийн чадвар алдсан 150 өвчтөнийг судалгаанд хамруулсан ба дундаж нас 60.5±10.9 жил, эрэгтэй 80% (n=120), эмэгтэй 20% (n=30). ICF асуумжийн найдвартай байдал бүлэг тус бүрд хангалттай түвшинд (Cronbach’s alpha 0.7< ) үнэлэгдсэн. Мэргэжлээс шалтгаалсан амьсгалын эрхтэн тогтолцооны өвчнөөр 58.7% (n=88), мэдрэлийн өвчнөөр 19.3% (n=29), мэс заслын өвчнөөр 8.7% (n=13) тус тус эзэлж байна. Сэргээн засах тусламж үйлчилгээтэй холбоотой орчны хүчин зүйлсийн хувьд эрүүл мэндийн мэргэжилтний дэмжлэг (e360) нь дунд зэрэг (2.0±1.0). Харин уур амьсгал (е225) (-2.7±0.6), боловсрол сургалтын үйлчилгээ (е585) (-3.4±0.8), хөдөлмөр ажил эрхлэлтийн үйлчилгээ (е590) (-3.5±0.7) маш их саад бэрхшээлтэй хүчин зүйлс байна. Орчны хүчин зүйлүүд нас болон мэргэжлээс шалтгаалсан өвчнөөр оношлогдсон хугацаатай статистик ач холбогдолтой байна (p<0.05). Дүгнэлт: ICD болон ICF ангиллыг хослуулан хэрэглэснээр мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний үед хөдөлмөрийн чадвар алдалтыг зөвхөн оношид суурилсан бус, үйл ажиллагаа болон орчны хүчин зүйлсийг хамарсан цогц байдлаар үнэлэх боломж бүрдэнэ. Сэргээн засах тусламж үйлчилгээний төлөвлөлтийг сайжруулах, саад бэрхшээлийг тодорхойлох, улмаар үйлчилгээний хүртээмж болон үр нөлөөг нэмэгдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой болох нь тогтоогдсон.
Background: The World Health Organization (WHO) recommends using both the ICD and ICF frameworks in combination when assessing work disability. The ICF evaluates patients in terms of body functions, disability, and health-related functioning. Integrating ICD and ICF classifications is essential for accurate disability assessment, effective rehabilitation planning, and compensation processes. Aim: To investigate environmental factors influencing rehabilitation services among patients with work-related diseases who have experienced loss of work capacity, using the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) framework. Materials and Methods: This analytical cross-sectional study was conducted at the Department of Occupational Medicine of the Occupational Health Center. Data were collected from 150 patients with occupational diseases resulting in work disability. The ICF assessment tool developed by WHO was utilized. A total of 150 indicators across four main domains were assessed: 27 items on general information and health-related issues; 31 items on body functions (Group 1a); 16 items on body structures (Group 1b); 48 items on activities and participation (Group 2); and 32 items on environmental factors (Group 3). Statistical analysis was performed using SPSS version 26.0 Descriptive statistics, including frequencies, percentages, means, and standard deviations, were calculated. Results: A total of 150 patients with work disability due to occupational diseases were included in the study. The mean age was 60.5±10.9 years, with males comprising 80% (n=120) and females 20% (n=30). The reliability of the ICF questionnaire was acceptable across all domains (Cronbach’s alpha > 0.7). Respiratory occupational diseases accounted for the largest proportion 58.7% ( n=88), followed by neurological conditions 19.3% (n=29) and surgical conditions 8.7% (n=13). Environmental factors affecting rehabilitation, support from health professionals (e360) showed moderate facilitation (2.0±1.0). In contrast, climate (e225) (-2.7±0.6), education services (e585) (-3.4±0.8), and employment services (e590) (-3.5±0.7) were identified as substantial barriers. Environmental factors were significantly associated with age and duration since diagnosis of occupational disease (p<0.05). Conclusions: 1. The integrated application of the International Classification of Diseases (ICD) and the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) allow for a more comprehensive evaluation of work-related disability. This approach moves beyond a purely diagnosis-based assessment to incorporate functional status and environmental determinants. 2. The findings highlight its significant value in optimizing rehabilitation service planning, identifying key barriers, and ultimately improving both the accessibility and effectiveness of rehabilitation services.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1695
Эшлэл
Ц.Сансарцэцэг, С.Ачиймаа, Б.Шинэбилэг, Р.Өлзий-Орших, Ю.Гантөгс, С.Мягмарчулуун. Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний сэргээн засах тусламж үйлчилгээний хүртээмжид нөлөөлөх орчны хүчин зүйлсийг судалсан үр дүнгээс. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):116-122.