Loading...
Сүхбаатар аймгийн зарим сумын нохойн популяци дахь Taeniidae-ийн халдварлалт, эрсдэлт хүчин зүйлсийг судалсан дүн
Зохиогч
М.Цэрэнлхам
С.Ганзориг
Б.Чинчулуун
Ш.Оюунтуяа
Д.Адъяасүрэн
У.Өнөрсайхан
А.Гүрбадам
Г.Булган
Г.Баттуул
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
160
End Page
164
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Taeniidae (Ludwig, 1886) нь Cestoda ангийн томоохон овог юм. Энэхүү овогт багтах зоонозын өвчин үүсгэгч Taenia, Echinococcus нь хөгжиж буй орнуудын нийгэм-эдийн засгийн байдлыг ихээхэн хүндрүүлдэг. Зорилго: Сүхбаатар аймгийн зарим сумын нохойн популяци дахь Taeniidae-ийн халдварлалтыг тодорхойлж, халдварлалтад нөлөөлж буй эрсдэлт хүчин зүйлсийг судлах. Арга, аргачлал: Сүхбаатар аймгийн БНХАУ-тай хил залгаж орших 7 сумын ард иргэдийн тэжээж буй 135 гэрийн нохойг туулган, туулгалтын дараах баасны дээжээс Тaeniidae-ийн өндөг илрүүлэв. Тaeniidae-ийн өндөгтэй дээжээс ДНХ ялгахдаа QIAGEN компаний QIAamp Fast DNA Stool Mini Kit (GERMANY) ашиглав. cox I генийг F/COI, R/ COI праймер ашиглан, ПГУ-аар олшруулж, халдварлалтын батлав. Тaeniidae-ийн халдварлалтад нөлөөлж буй эрдэлт хүчин зүйлсийг нэг ба олон хүчин зүйлсийн логистик регрессийн шинжилгээний аргаар судлав. Үр дүн: 135 нохдын баасны 35 (25.9%)-д Taeniidae-ийн өндөг илрэв. 1 грамм дээж тутамд агуулагдах Taeniidae-ийн өндөгний дундаж тоо харилцан адилгүй байв. Taenidae-ийн өндөг илэрсэн 35 дээжээс ДНХ ялгаж, ПГУ-аар олшруулахад 30 (85.7%)-д 880 хос суурь бүхий зурвас илэрч халдварлалтыг батлав. Нохойн Taeniidae-ийн халдварлалт сум тус бүрээр статистик ач холбогдол бүхий ялгаа (p<0.001)-тай байна. Гэрийн нохдын Taeniidae–ийн халдварлалтад эздийн амьдарч буй орон байр (OR 12.18; 95% CI 1.51–97.89; p<0.019), нохойгоо уяхгүй (OR 8.08; 95% CI 2.19–29.73; p<0.002) байх, нохойгоо малын түүхий эд эрхтнээр хооллодог (OR 265,12; 95% CI 16.2–4561.7; p<0.0001) зэрэг амьдралын хэв маяг нь статистик ач холбогдол өндөртэй эрсдэлт хүчин зүйлс болж байна. Дүгнэлт: Сүхбаатар аймгийн зарим сумын нохдын 22.2% нь Taeniidae-ийн халдвартай байна. Иргэдийн амьдардаг орон байрны нөхцөл, нохойгоо уяхгүй байх, малын түүхий эд, эрхтнээр хооллодог дадал зэрэг нь нохойг Taeniidae-ийн халдварлалтад өртөх эрсдэлт хүчин зүйлс болж байна.
Background: The family Taeniidae (Ludwig, 1886) belongs to the class Cestoda, phylum Platyhelminthes, and order Cyclophyllidea. Zoonotic parasites within this family, particularly Taenia and Echinococcus species, impose a significant socio-economic burden in developing countries. Aim: To determine the prevalence of Taeniidae infection in the domestic dog population of selected soums in Sukhbaatar Province and to identify associated risk factors. Materials and Methods: A total of 135 domestic dogs from seven soums bordering China in Sukhbaatar Province were dewormed, and post-treatment fecal samples were collected for the detection of Taeniidae eggs. DNA was extracted from egg-positive samples using the QIAamp Fast DNA Stool Mini Kit (QIAGEN, Germany). The cox1 gene was amplified using F/COI and R/COI primers through polymerase chain reaction (PCR) to confirm infection. Associations between Taeniidae infection and potential risk factors were analyzed using univariate and multivariate logistic regression analyses. Results: Taeniidae eggs were detected in 35 of 135 fecal samples (25.9%). The mean number of eggs per gram of feces varied among samples. PCR amplification confirmed Taeniidae infection in 30 of the 35 egg-positive samples (85.7%), producing an 880-base pair fragment. The analysis revealed that several owner-related and management-related factors were significantly associated with an increased risk of Taeniidae infection in domestic dogs, including type of residence (OR=12.18; 95% CI: 1.51-98.89; p<0.019), allowing dogs to roam freely (OR=8.08; 95% CI: 2.19–29.73; p<0.002), and feeding dogs raw livestock viscera (OR=265.12; 95% CI: 16.2-4561.7; p<0.0001). Conclusion: A 22.2% prevalence of Taeniidae infection was identified among domestic dogs in selected soums of Sukhbaatar Province. Household living conditions, allowing dogs to roam freely without restraint, and feeding dogs raw livestock organs and offal were identified as significant risk factors associated with Taeniidae infection.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1703
Эшлэл
М.Цэрэнлхам, Б.Отгонзаяа, С.Ганзориг, Б.Чинчулуун, Ш.Оюунтуяа, Д.Адъяасүрэн нар. Сүхбаатар аймгийн зарим сумын нохойн популяци дахь Taeniidae-ийн халдварлалт, эрсдэлт хүчин зүйлсийг судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):160-164.