Loading...
Улаанбаатар хотын Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн шинжилгээний тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдлыг судалсан дүн
Зохиогч
Он
2025 оны тавдугаар сарын 5
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
4
Start Page
154
End Page
159
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Монгол Улс урт хугацааны хөгжлийн бодлого “Алсын хараа-2050”-д “Иргэн бүрийг эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээнд бүрэн хамруулж, хүн амын дундаж наслалт уртассан байна” гэх үр дүнд хүрэх зорилтыг баталсан. “Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж үйлчилгээний чанар хүртээмжийн судалгаа”-гаар манай улсын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн оношилгооны чадавх 42.1%-тай байсан. Үүнд нөлөөлж байгаа лабораторийн хүний нөөц, хангамж, чанарын баталгаажилт ба хяналтыг тодорхойлох шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл болно. Зорилго: Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн шинжилгээний тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааны мэдээ материалыг цуглуулахдаа ДЭМБ болон АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлагийн боловсруулсан “Үйлчилгээний хүртээмж, бэлэн байдлын үнэлгээ”, “Лабораторийн тусламж үйлчилгээг үнэлэх хэрэглэгдэхүүн”, “ЭМС-н 2023 оны Өрх, сум, тосгоны эрүүл мэндийн төвд үзүүлэх тусламж, үйлчилгээний журам, жагсаалт, гүйцэтгэлийг үнэлэх шалгуур үзүүлэлтийг шинэчлэн батлах тухай А/283 тоот тушаал”, “Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн бүтэц үйл ажиллагаа MNS 5292:2017” стандарт зэргээс боловсруулсан асуумжийг ашигласан. Улаанбаатар хотын өрхийн эмнэлгүүдээс санамсаргүй түүвэрлэн 46 өрхийн эрүүл мэндийн төвийг хамруулсан. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан ӨЭМТ-ийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж буй хүн амын тоо дунджаар 10228±4043 байсан ба ӨЭМТ-ийн 73.9% (n=34) нь 8000-аас дээш хүн амд үйлчилж байна. Хүний нөөцийн хувьд ӨЭМТ-д дунджаар 5±2 эмч, сувилагч ажиллаж байгаа бол нийт ӨЭМТ-д 50.0% (n=23) нь эмнэлзүйн эмгэг судлаач эмч ажиллаж байна. Эдгээр эмчийн 26.1% (n=6) нь үндсэн, 73.9% (n=17) нь гэрээт ажилтан байв. ӨЭМТ-д буй цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ, биохими, шээсний ерөнхий шинжилгээ хийх тоног төхөөрөмжийн хангамж тус бүр 60.9% (n=28), 50.0% (n=23), 97.8% (n=45) байна. Лабораторийн тоног төхөөрөмжийн хангамж нь үйлчилгээ үзүүлж байгаа хүн амын тоо 8000-аас их, бага байхад хамааралгүй ялгаагүй байв(p=0.54; p=0.63; p=0.74). Тоног төхөөрөмжтэй ӨЭМТ-ийн эмнэлзүйн лабораторийн шинжилгээг судлахад нийт ӨЭМТ-ийн 82.1% (n=23) нь ЦДШ, 87.0% (n=20) нь биохимийн шинжилгээ, 97.8% (n=44) нь ШЕШ тус тус шинжилж байна. Шинжилгээний дотоод болон гадаад хяналтад хамрагдалт мэргэшсэн хүний нөөцтэй төв хүний нөөцгүй төвүүдээс статистикийн хувьд ялгаатай байгаа нь тодорхойлогдсон.(p=0.008; p=0.08) ӨЭМТ-д хийгдэж буй нийт шинжилгээний жагсаалт, биохимийн шинжилгээний үзүүлэлтийн тоо нь лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцтэй, нөөцгүй бүлэгт ялгаатай байв (p=0.001, p=0.001). Харин түргэвчилсэн оношлуурын хувьд үйлчилж буй хүн амын хүрээ болон лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцийн бүлгүүдэд ялгаагүй байсан. (p=0.8; p=0.6) Дүгнэлт: 1. Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн 2 төв тутмын 1 нь лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцтэй байна. 2. Тус байгууллагуудын лабораторийн тоног төхөөрөмжийн хангамж 50.0-60.9% байв. Мөн цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ, биохими, шээсний ерөнхий шинжилгээнд хийсэн дотоод болон гадаад хяналтын хувь мэргэшсэн хүний нөөцтэй болон нөөцгүй бүлгүүдэд ялгаатай байна. 3. Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн оношилгоо, шинжилгээний байдал хүн амын хүрээ, лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцөөс хамааран ялгаатай байгаа тул анхан шатны эрүүл мэндийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.
Background: Mongolia’s long-term development policy, Vision 2050, aims to ensure that every citizen has full access to primary health care services and to increase the country’s average life expectancy. According to the “Primary Health Care Service Quality and Accessibility Survey,” the diagnostic capacity of family health centers (FHCs) in Mongolia was 42.1%. There is a need to further identify issues related to laboratory human resources, equipment supply, quality assurance, and monitoring. Aim: To assess the current status of laboratory diagnostic services in family health centers in Ulaanbaatar city. Materials and Methods: The study collected data using a questionnaire developed based on resources such as the WHO’s Service Availability and Readiness Assessment (SARA), USAID’s Laboratory Assessment Tools, the Ministry of Health’s 2023 Order No. A/283 on updated guidelines for services provided by family, soum, and bagh health centers, and the national standard “Structure and Operation of Family Health Centers (MNS 5292:2017).” A total of 46 FHCs in Ulaanbaatar were randomly selected for the study. Results: The average population served by the participating FHCs was 10,228±4043, with 73.9% (n=34) serving over 8,000 people. On average, each center employed 5±2 physicians and nurses. A clinical pathologist was employed at 50.0% (n=23) of the centers, of which 26.1% (n=6) were full-time and 73.9% (n=17) were contract-based. Availability of laboratory equipment was as follows: Complete blood count (CBC) analyzers: 60.9% (n=28) Biochemistry analyzers: 50.0% (n=23) Urinalysis equipment: 97.8% (n=45) The availability of laboratory equipment was not significantly associated with the size of the population served (p=0.54; p=0.63; p=0.74). Among FHCs with laboratory equipment: 82.1% (n=23) performed CBC tests 87.0% (n=20) performed biochemistry tests 97.8% (n=44) conducted urinalysis tests. Participation in internal and external quality control programs was significantly higher among centers with specialized laboratory staff compared to those without (p=0.008; p=0.08). The number of tests and biochemistry parameters performed was also significantly higher in centers with specialized laboratory personnel (p=0.001, p=0.001). However, the availability and use of rapid diagnostic tests did not differ based on population size or the presence of specialized laboratory staff (p=0.8; p=0.6). Conclusions: 1. In Ulaanbaatar, only half of the family health centers have specialized laboratory personnel. 2. Laboratory equipment availability was between 50.0% and 60.9%. Centers with specialized laboratory staff showed significantly better performance in internal and external quality control and broader diagnostic testing services. 3. Differences in diagnostic services were associated with both the population size served and the availability of specialized laboratory staff, indicating the need to strengthen primary health care accessibility and capacity.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1233
Эшлэл
Г.Наранцацрал, Б.Балжинням, Д.Мягмарцэрэн, О.Зэсэмдорж. Улаанбаатар хотын Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн шинжилгээний тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдлыг судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(4):154-159.