Dashdemberel, Sarangerel
Loading...
Товч нэр
Dashdemberel, Sarangerel
Бүтэн нэр
Dashdemberel Sarangerel
Латин нэр
Dashdemberel Sarangerel
Албан тушаал
Судлаач
6 results
Now showing 1 - 6 of 6
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, A study of knowledge about food allergies among high school students in Ulaanbaatar, Mongolia(2026-07-22); ; ; Background: Limited information is available regarding food allergy knowledge in Mongolia. Therefore, this study was conducted to evaluate high school students' knowledge of food allergies and to determine whether significant knowledge gaps exist. Objective: To assess the level of knowledge regarding food allergies among high school students in Ulaanbaatar, Mongolia. Methods: This cross-sectional questionnaire-based study included 173 high school students in Ulaanbaatar, Mongolia. Participants completed a survey assessing their knowledge of food-allergy causes, symptoms, reaction timing, major allergens, and cross-contamination risks. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics version 22. Results: 50.6% of respondents said that food allergy symptoms appear immediately or within a few hours after consuming the food, while 37.2% said they appear after 24 hours. 4.1% said after 36 hours and 8.1% after 48 hours. 62.8% of the participants answered that food allergy affects the skin, while 30.2% correctly understood that it can affect all organs, including the respiratory tract and the skin. On the other hand, 7% of those who believed it would affect only the respiratory tract indicates that the knowledge about this is relatively low. 59.3% of the respondents said that trans fatty acids are the most harmful to people with food allergies, followed by fats (18.0%), proteins (15.1%), and carbohydrates (7.6%). Conclusions: In general, the respondents were knowledgeable about food allergies and had basic knowledge about food allergy reactions. Furthermore, this result also established that improved education and training for the respondents are crucial to provide better food allergy information. Therefore, this study provides a basis for future research in related areas. Keywords: knowledge, adolescents, allergy awareness. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Байгалийн цеолитод суурилсан цефтриаксон хүргэлтийн системийн шинж чанар, чөлөөлөгдөх кинетикийг судалсан дүн(2026-04-16); - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Машин сургалтын загвар ашиглан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчдийн гүйцэтгэл, физиологийн суурь үзүүлэлтийг бэртлийн эрсдэлтэй холбон судалсан дүн(2026-02-03); ; Үндэслэл: Сагсан бөмбөг нь өндөр эрчимтэй, давтамж ихтэй тэсрэх хөдөлгөөн давамгайлсан спорт тул анаэроб хүчин чадал, биеийн бүтэц болон нөхөн сэргэлт нь гүйцэтгэлд шууд нөлөөлдөг. Гэвч Монголын мэргэжлийн тамирчдад кондишнинг бэлтгэл, анаэроб хүчин чадал болон биеийн бүтцийн уялдаа холбоог өгөгдөлд суурилан судалсан ажил хомс бөгөөд машин сургалтын аргаар гэмтлийн эрсдэлийг үнэлсэн судалгааны нотолгоо хангалтгүй хэвээр байна. Зорилго: Мэргэжлийн сагсан бөмбөгчдийн кондишнинг бэлтгэлжилт, анаэроб хүчин чадал болон биеийн бүтцийн үзүүлэлтүүд хоорондын хамаарлыг тодорхойлж эдгээрт суурилсан машин сургалтын таамаглалын загвар боловсруулах. Арга, аргачлал: “Омни Эрдэнэт Майнерс” багийн 21–28 насны 11 мэргэжлийн тамирчны биеийн бүтцийг InBody 970, анаэроб хүчин чадлыг Wingate 30 секундийн тестээр (Monark 894E) гурван үе шатанд хэмжив. Өөрчлөлтийг Friedman, Wilcoxon тестээр, хамаарлыг Pearson корреляци ба регрессээр үнэлж, Random Forest болон бусад регрессийн загвараар гэмтлийн эрсдэлийг таамаглав. Үр дүн: Фазын өнцөг 6.8±0.5аас 7.3±0.6° хүртэл нэмэгдэж (p=0.021), өөхлөлтийн хувь 20.5±3.2%иас 16.2±2.0% хүртэл буурсан (p=0.015), харин булчингийн масс өөрчлөгдөөгүй. Оргил болон дундаж анаэроб хүч статистикийн хувьд ач холбогдолтойгоор нэмэгдсэн (p<0.05) бөгөөд өөхлөлт ба хүчний хооронд сөрөг хамаарал илэрсэн. Random Forest шинжилгээгээр фазын өнцөг, дотор өөх, өөхлөлтийн хувь болон хүчний уналт нь гэмтлийн эрсдэлийн хамгийн чухал урьдчилан таамаглах үзүүлэлтүүд байв. Дүгнэлт: 1. Мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн тамирчдын биеийн бүтэц нь анаэроб гүйцэтгэл, сэргэлтийн үзүүлэлтүүдтэй уялдаатай байсан бөгөөд биеийн өөхний хувь, төвийн өөхлөлт ихсэх нь анаэроб хүчин чадал буурах хандлагатай байв. 2. Булчингийн массыг хадгалсан нөхцөлд өөхлөлтийг бууруулах нь анаэроб гүйцэтгэлд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй бөгөөд гүйцэтгэл, ачаалал даах болон сэргэлтийн зохицуулалтыг сайжруулах боломжийг харуулна. 3. Биеийн бүтэц болон анаэроб хүчин чадлын үзүүлэлтүүдэд суурилсан Random Forest Regression загвар нь гүйцэтгэлийн бууралтын болон гэмтлийн эрсдэлийг өндөр нарийвчлалтай таамаглах чадвартай болохыг нотлов. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Улаанбаатар хотын хүн амын дунд гепатит Е вирусийн тархалт болон 4-р хэлбэрийн генотипийн бүрдлийг тогтоосон нь(2022-04-28); ; ; Үндэслэл: Гепатит Е вирусийн шалтгаант элэгний үрэвсэл нь нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлын нэг болж байна. Монгол улсын эрүүл хүн амын дунд гепатит Е вирусийн тархалт 11% байгаа боловч уг вирусийн шалтгаант элэгний цочмог үрэвслийн тохиолдол бүртгэгдээгүй байна. Зорилго: Уг судалгаа нь Монгол улсад вирусийн шалтгаант элэгний цочмог үрэвслийн шалтгааныг судлах, гепатит Е вирусийн шалтгаант элэгний үрэвслийн тархалтыг тодорхойлох зорилготой. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотод эмнэлзүйн шинжилгээгээр элэгний цочмог үрэвсэл гэж оношлогдсон 302 үйлчлүүлэгчийг судалгаанд хамруулсан. Нийт судалгаанд оролцогчдод ийлдэс судлалын болон молекулын аргаар шинжилгээ хийж элэгний цочмог үрэвслийн шалтгааныг тодорхойлсон. Гепатит Е вирусийн нуклеотидын дарааллыг тогтоов. Судалгааны статистик боловсруулалтыг SPSS 19 программ ашиглан хийв. Үр дүн: Ийлдэс судлалын болон молекулын шинжилгээнд 12 (4.0%) үйлчлүүлэгчид Е хэлбэрийн гепатит вирусийн шалтгаант цочмог элэгний үрэвсэл оношлогдсон. Гепатит Е вирусийн халдвар оношлогдсон 12 оролцогч өвчний анхны шинж тэмдэг эхлэхээс өмнөх 3 сард гадаад оронд зорчоогүй байсан бөгөөд усан хангамжаар халдвар дамжих эрсдэлийг үгүйсгэсэн. Энэхүү судалгаанд илэрсэн HEV-ийн омог нь 97.7-100% манай улсад өмнө нь судлагдсан MNE13227 вирусийн омогтой нуклеотидын дарааллын шинж чанар төстэй байсан ба 97.3% нь Хятад улсад тогтоогдсон гепатит Е вирусийн омгийн геномын дараалалтай төстэй байлаа. Дүгнэлт: Энэхүү судалгааны үр дүнгээр Монгол улсад гепатит Е вирусийн халдварын 4-р хэлбэрийн генотип тохиолдож байгааг илрүүллээ. Улаанбаатар хотын насанд хүрсэн хүн амын дунд гепатит А,В,С,Д вирусийн халдвар зонхилон тохиолдож байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Монгол оронд ургадаг халгай (urtica dioica) ургамлын бүтээгдэхүүний буурал үсэнд үзүүлэх нөлөөг судалсан дүн(2024-05-13); ; Үндэслэл: Үс бууралтах гэдэг нь үсний булцуунд байрлах меланоцит эс, үүдэл эсийн тоо хэмжээ буурч, зохицуулагч ферментийн үйл ажиллагаа алдагдсантай холбоотойгоор илэрч байгаа насжилттай холбоотой физиологийн явц юм. Монгол оронд ургадаг халгай нь поливитаминт ургамал, түүхий эд нь В болон Е, К, С амин дэм, макро болон микроэлементээр баялаг, орлогдох болон үл орлогдох аминхүчлүүд, зарим органик нэгдлүүд агуулсан байгалийн олдоц элбэгтэй бүтээгдэхүүн юм Иймд Монгол оронд ургадаг халгайн түүхий эдээс бэлдсэн үсний бүтээгдэхүүн нь хүний үсний нөсөө үүсэлтэд нөлөөлөх өндөр идэвхтэй антиоксидант бодисууд агуулсан байдаг. Буурал үсэнд хэрэглэдэг импортын бүтээгдэхүүний өртөг өндөр, мөн удаан, урт хугацаанд үргэлжлүүлэн тасралтгүй хэрэглэж байж үр дүн гардаг тул бид импортын бүтээгдэхүүнийг орлохуйц олдоц элбэг, хямд өртөгтэй эх орны бүтээгдэхүүнийг бууралтай үстэй хүмүүст хэрэглэх нь тухайн хүнд гоо сайхны болон эдийн засгийн өндөр үр ашигтай зэрэг нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Халгайн найрлагатай бүтээгдэхүүнийг буурал үстэй харьцангуй эрүүл хүмүүст хэрэглэн үр дүнг тооцох. Арга, аргачлал: Судалгаанд Улаанбаатар хотын оршин суугч, 35-55 насны харьцангуй эрүүл, буурал үстэй хүмүүсийг эмнэлзүйн туршилт судалгааны загвараар, санамсаргүй түүврийн аргаар, хяналтын бүлэгт 42, туршилтын бүлэгт 36, хүйсийн хувьд ижил байхаар сонгож авсан. Туршилтын бүлэгт Халгай салонд хийх эмчилгээний 8 удаагийн үйлчилгээ (7 хоногт 2 удаа), хяналтын бүлэгт багц бүтээгдэхүүний зааварчилгааг өгч гэрээр хэрэглүүлсэн. Туршилтын болон хяналтын бүлэгт судалгааны эхний болон 14, 30 дах хоногуудад трихоскопи, фототрихограмм, үсний тослог, чийглэг, рН шинжилгээг хийж үр дүнг харьцуулан судалсан. Статистик боловсруулалтыг STATA-14 программ ашиглан гүйцэтгэв. Үр дүн: Бүтээгдэхүүн хэрэглэснээс хойш 30 дах хоногт судалгаанд хамрагдагсдын 1см2 талбайд тодорхойлсон үсний дундаж үзүүлэлт хяналтын болон туршилтын бүлэгт (p<0.006) байна. Терминал үсний дундаж үзүүлэлт судалгаанд нийт хамрагдагсдад, хяналтын болон туршилтын бүлэгт нэмэгдэж (p<0.234), веллус үсний дундаж үзүүлэлт судалгаанд нийт хамрагдагсдад, хяналтын болон туршилтын бүлэгт (p<0.098) буурсан байна. Харин цагаан үсний ургалтын дундаж үзүүлэлт нь статистик ач холбогдолгүй (p<0.15) байгаа нь халгайн найрлагатай үсний бүтээгдэхүүн нь хар үсний ургалтыг нэмэгдүүлж байна. Нэг үстэй уутанцрын дундаж хэмжээ нийт судалгаанд хамрагдагсдад болон судалгааны бүлгүүдэд буурсан (p<0.033), 3 болон түүнээс дээш үстэй уутанцрын дундаж хэмжээ туршилтын бүлэгт болон судалгаанд нийт хамрагдагсдад статистик ач холбогдол (p<0.001) бүхий ихэссэн, нийт үсний диаметрийн хэмжээ (16%) өссөн байгаа нь үсний шинэ ургалт эрчимжиж, үс өтгөрч байгааг харуулж байна. Дүгнэлт: 1. Судалгаанд хамрагдсан буурал үстэй хүмүүсийн толгойн орой болон духны хэсэгт бууралталт хамгийн их байна. Толгойн 1 см2 талбайд тоологдсон нийт үсний 89.3% нь терминал үс, 6.5% нь веллус үс, 1 үстэй уутанцар хамгийн их тоологдож, үсний диаметр ази хүний дунджаас 13.75%-иар бага байна. 2. Халгайн найрлагатай бүтээгдэхүүнийг хэрэглэсний дараа нийт үс, терминал үс, нэг уутанцраас гарах үсний тоо нэмэгдсэн нь меланин агуулсан, эрүүл залуу үсний ургалтыг нэмэгдүүлж байна. Хуйхны рH болон үсний диаметр нэмэгдэж тогтвортой эрүүл дундаж үзүүлэлтэд хүрсэн нь халгайн найрлагатай үсний бүтээгдэхүүн хуйхыг эрүүлжүүлэх, хоргүйжүүлэх үйлдэлтэй, байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүн болсон байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Байгалийн цеолитын бүтэц, шинж чанар ба эмийн хүргэлтэнд хэрэглэсэн байдал(2026-03-30); Удиртгал: Байгалийн цеолит нь микро-сүвэрхэг бүтэц, ион солилцох чадвар, гадаргуугийн өвөрмөц шинж чанар, бионийцтэй байдлаараа эмийн хүргэлтийн аюулгүй, үр дүнтэй зөөвөрлөгч платформд хэрэглэх боломжтой материалын нэг юм. Эмийн технологи, инженерчлэлийн салбарт нэвтэрч буй дэвшилтэт технологийн үр дүнд эмийн зохисгүй хэрэглээнээс үүдэлтэй эрхтэн системийн хордлого, эмийн бодисын биохүртээмж, байгаль орчны бохирдол зэрэг олон асуудлыг шийдвэрлэхэд эмийн хүргэлтийн систем (ЭХС)-ийг судалж, хөгжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байна. Байгалийн цеолитын хамгийн түгээмэл төрөл болох клиноптилолит нь 3-10 Å диаметртэй нарийн сувгуудтай тул молекулын шигшүүрийн үүрэг гүйцэтгэхээс гадна эмийг энзим, pH-ын нөлөөллөөс хамгаалдаг зэрэг шинж чанар нь эмийн хүргэлтийн системд хэрэглэх боломжийг олгодог. Ион солилцлын аргаар цеолитын катионыг солих замаар эмийн молекулыг ачаалж, бай эрхтэнд хүрсний дараа эмийн чөлөөлөлтийг хянах боломжтой юм. Цеолитыг гадаргуугийн идэвхт бодис, полимер зэрэг олон төрлийн бодисоор боловсруулж, гидрофоб ба гидрофиль эмийн молекулыг хүргэх, багтаамжийг нэмэгдүүлэх, эмийн чөлөөлөлтийг уртасгах, pH-ын өөрчлөлтөнд мэдрэг системийг бэлтгэх зэргээр шинж чанарыг сайжруулж хэрэглэдэг. Байгалийн цеолитод суурилсан ЭХС нь үрэвслийн эсрэг, өвдөлт намдаах эмийн бэлдмэлээс гадна хавдрын эсрэг, хоол боловсруулах замын эмгэг, чихрийн шижингийн эсрэг болон мэдрэлийн системд нөлөөлөх эм, мөн антибиотикийг тогтвортой, уртасгасан хэлбэрээр чөлөөлөх боломжийг баталгаажуулж байна. Арга, аргачлал: Энэхүү тойм өгүүлэлд Scopus болон Web of Science мэдээллийн санд бүртгэлтэй 2000–2026 оны хооронд хэвлэгдсэн байгалийн цеолитын бүтэц, шинж чанар болон эмийн хүргэлтийн системд хэрэглэсэн судалгааны 32 өгүүллийг сонгон авч тоймлон дүн шинжилгээ хийсэн. Дүгнэлт: Байгалийн цеолитын молекулын шигшүүр, ион солилцол, адсорбцын багтаамж, органик модификацид ордог зэрэг олон талт шинж чанарыг өргөтгөх боломжтой тул эмийн хүргэлтийн чанар, тогтвортой байдлыг сайжруулах үнэ цэнэтэй платформ болж байна. Цаашид ухаалаг технологийн тусламжтай композит системтэй хослуулан зорилтот, хяналттай чөлөөлөлтийн системийг хөгжүүлэх судалгааны чиглэл улам өргөжиж байна.