Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 4 of 4
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монгол хүүхдийн сэрээ булчирхайн морфометрийн зарим үзүүлэлтүүдийг судалсан дүн
    (2024-11-07)
    Г.Хоролсүрэн
    ;
    Б.Дагданбазар
    ;
    ;
    Д.Анужин
    ;
    Үндэслэл: ДЭМБ-аас өсөлт хөгжлийн байдалд үнэлгээ өгөх лавлагаа хэмжээг жин, насны үзүүлэлтэн дээр үндэслэн антропометрийн хөтөлбөр боловсруулж тухайн орны хүүхдийн бие бялдрын өсөлт, хөгжлийг 5-10 жил тутам судалан тогтоож үнэлгээ өгч эрүүл мэндийн лавлалгаа гаргахыг зөвлөдөг. Хүүхдийн эрүүл мэндийн байдлыг иж бүрнээр нь үнэлэх, урьдчилан сэргийлэх, эрүүлжүүлэх ажлын үр дүнг гаргахад зайлшгүй шаардлагатай анагаах ухаан хүн судлалын тулгамдсан асуудлын нэг хэвээр байна. Манай оронд судлаач М.Туул (2004), О.Эрдэнэзаяа (2007) нар сэрээ булчирхайн морфометрийн үзүүлэлтүүдийн талаар хийгдсэн судалгаанаас өөр судалгаа хараахан олдохгүй байгаа нь энхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: 0-14 насны Монгол хүүхдийн сэрээ булчирхайн үлэмж болон бичил бүтцийг судлан тогтоох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг агшингийн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Ингэхдээ судалгааны материалаа санамсаргүй түүврийн аргаар ЭХЭМҮТ-д дотоод шүүрлийн бус шалтгаанаар эндсэн 0-14 насны нийт 255 тохиолдлоос судалгаанд хамруулах, хасах шалгуурыг үндэслэн 144 хүүхдийн сэрээ булчирхайг авч үлэмж болон бичил бүтцийг судлан тодорхойллоо. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан 0-14 хүртэлх насны хүүхдийг 9 бүлэг болгон (0-30 хоног, 1-3 сар, 4-6 сар, 79 сар, 10-12 сар, 1-3 нас, 4-6 нас, 6-11 нас, 12-14 нас) хүүхдийн биеийн жин, өндөр болон Сэрээ булчирхайн жин, хэмжээ, тухайн булчирхайн биеийн жингийн эзлэх хувийг тодорхойлон сэрээ булчирхайн хэвийн бүтцийг тогтоов. Судалгаанд хамрагдсдын 59% нь эрэгтэй, 41% нь эмэгтэй хүүхэд байлаа. Хүүхдийн Сэрээ булчирхайн морфометрийн үзүүлэлтүүд нь 1-3 нас хүртэл жигд өсч, 4-5 нас болон 6-11 насанд өсөлтийн эрчим нэмэгдэж, 12-14 насанд өсөлтийн эрчим бага зэрэг буурч байв. Дүгнэлт: Монгол хүүхдийн сэрээ булчирхайн хөгжил нь хүүдийн бие бялдрын хөгжилтэй харилцан уялдаатай явагдах ба биеийн өндөр жин нэмэгдэхэд бурчирхайн урт нь хувьд хурдацтай нэмэгдэж, өргөн, зузаан нь харьцангуй бага нэмэгдэж байгаа нь ажиглагдлаа.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хөөмийн урлагийн үүсэл, тархацын талаарх мэдээллийг мөшгисөн дүн
    (2019-11-18)
    Ц.Рэнцэндорж
    ;
    П.Ганчимэг
    ;
    Л.Бямбасүрэн
    ;
    Б.Дагданбазар
    ;
    Үндэслэл: Монгол туургатны бий болгож, хөгжүүлж, уламжлуулж ирсэн хөөмийн урлагийг түүх, соёл урлаг, газар зүй, физик, авиа зүй зэрэг шинжлэх ухааны салбар бүрээс сонирхон судлах эрдэмтэн судлаачдын тоо нэмэгдэж үүний хэрээр тэдгээр судлаачдын сүүлийн жилүүдэд хийгдсэн судалгааны ажлын явц, үр дүнтэй танилцаж, цаашдын судалгааны ажлын чиг хандлагыг тодорхойлох шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. Зорилго: Хөөмийн урлагийн үүсэл, тархацын талаар хийгдсэн судалгааны ажлын хэвлэлийн тоймыг цуглуулан дүн шинжилгээ хийх. Зорилт: 1.Хөөмийн үүсэл тархацын талаарх судалгааны ажил, нэг сэдэвт бүтээлүүдтэй танилцаж хэвлэлийн тоймыг цуглуулах. 2.Хэвлэлийн тоймтой танилцан дүн шижилгээ хийх. 3.Цаашид хийгдэх судалгааны ажлын чиглэлийг тодорхойлох. Арга аргачлал: Монгол хөөмийн урлагийн талаар үндэсний номын сан, СУИС, МУБИС-ийн номын сангуудад хадгалагдаж байгаа ном, эрдэм шинжилгээний сэтгүүл, нэг сэдэвт бүтээлүүд болон олон улсын эрдэм шинжилгээний бүтээлийн цахим сангуудаас авсан эрдэм шинжилгээний ажлуудад эх зохиол судлалын аргаар танилцаж, дүгнэлт хийв. Дүгнэлт: Хөөмийн урлагийг түүх, соёл урлаг, газар зүй, авиа зүйн талаас судалсан эрдэм шинжилгээний ажил цөөнгүй байгаа боловч анатоми бүтэц, үйлзүйтэй холбон судалсан эрдэм шинжилгээний ажил хомс байгаа нь цаашид энэ чиглэлээр хийгдэх судалгааны ажлын цар хүрээг өргөжүүлэх шаардлагатайг илтгэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн үлэмж болон бичил бүтцийг судалсан дүн
    (2024-11-07)
    А.Урангоо
    ;
    Л.Басхүү
    ;
    ; ;
    Б.Дагданбазар
    Үндэслэл: Монгол хүүхдийн бие бялдрын онцлогийг судлан тогтоох нь хүүхдийн эрүүл мэндийн байдлыг иж бүрнээр нь үнэлэх, өвчин эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх, эрүүлжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай төдийгүй анагаах ухаан, хүн судлалын тулгамдсан асуудлын нэг юм. Өнөө үед Хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн бичил бүтцийн онцлогийг насны бүлгээр дэлгэрүүлэн судлах шаардлагатай байна. Зорилго: 0-14 насны хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн үлэмж болон бичил бүтцийг судлах. Зорилт: 1. Бөөрний дээд булчирхайн үлэмж бүтцийг насны бүлэг болон хүйстэй нь уялдуулан судлах 2. Хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн бичил бүтцийг настай нь уялдуулан судлах Арга, аргачлал: Бид дескриптив судалгааны агшингийн загвараар “ЭХЭМҮТ”-ийн бөөр, дотоод шүүрлийн эмгэг судлалын тасагт дотоод шүүрлийн бус эмгэгээр эндсэн 0-14 насны нийт 144 хүүхдийг сонгох шалгуурын дагуу судалгаанд хамруулж бөөрний дээд булчирхайн үлэмж болон бичил бүтцийг судалсан. Судалгааны үр дүнгийн тоон үзүүлэлтийн статистик боловсруулалтыг SPSS-25.0 программыг ашиглан гүйцэтгэв. Үр дүн: Судалгаанд эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн 0-14 насны нийт 144 хүүхэд хамрагдсан ба хүйсийн харьцаа 59% (n=85) нь эрэгтэй, 41% (n=59) нь эмэгтэй тус тус байв. Бид нас болон бөөрний дээд булчирхайн морфометрийн үзүүлэлтийн хооронд корреляцийн коэффициентийг тодорхойлж үзэхэд нийт үзүүлэлтүүд хоорондоо статистик ач холбогдол бүхий дунд зэргийн хамааралтай (p<0.01, 0.4<R<0.7), харин өндөр болон жингийн үзүүлэлт нь хоорондоо хүчтэй хамааралтай байв (p<0.01, R=0.966). Түүнчлэн 0-14 насанд нийт үзүүлэлтүүд эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн хувьд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй. Хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн бичил бүтцийн зураглал 0-30 хоногтой нярайд ерөнхий хэлбэржилтээ олсон, бүрхүүл хальс болон холтослог, тархилаг бодис ялгаран хөгжсөн хэдий ч холтослогийн бүсүүд тод ялгарч хөгжөөгүй нь харагдаж байлаа. 3 сартай хүүхдэд бөөрний дээд булчирхайн холтослог бодисын түүдгэн бүс хурдацтай ялгаран хөгжсөн, 5 настайд холтослог, тархилаг бодис төдийгүй холтослогийн 3 бүс тод ялгаран хөгжсөн, цусан хангамж нэмэгдсэн, 11 настайд булчирхайн цусан хангамж бүхэлдээ сайжирч, насанд хүрсэн хүний бүтэцтэй ижил болсон зураглал ажиглагдаж байлаа. Дүгнэлт: 1. Хүүхдийн баруун, зүүн бөөрний дээд булчирхайн хэмжилтийн үзүүлэлтүүд нь 1-3 нас хүртэл жигд өсөж, 4-5 нас болон 6-11 насанд өсөлтийн эрчим нэмэгдэж, 12-14 насанд өсөлтийн эрчим бага зэрэг буурч хүйсийн хувьд ялгаа ажиглагдсангүй. 2. Хүүхдийн бөөрний дээд булчирхайн холтослогийн 3 бүс, тархилаг давхарга 5 настайд тод ялгаран хөгжиж, булчирхайн цусан хангамж нэмэгдэн, 11 настайд насанд хүрэгсдийнхтэй ойролцоо болж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн нойр булчирхайн хэвийн бүтцийг судалсан дүн
    (2024-11-07)
    О.Дүүсэм
    ;
    Л.Басхүү
    ;
    Б.Дагданбазар
    ;
    ;
    Үндэслэл: Монголд хүн судлалын хүрээнд хүүхдийн бие бялдрын хөгжилтийг 1950-иад оноос судлах гараагаа эхэлжээ. Манай орны хувьд монгол хүүхдийн булчирхайлаг эрхтнүүдийн бүтэц, хөгжлийн морфометрийн судалгааны ажил ховор байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол хүүхдийн нойр булчирхайн морфологи үзүүлэлтийг насны бүлгээр судлан тогтоох. Арга, аргачлал: Бид судалгааны материалаа 2021-2023 оны хооронд ЭХЭМҮТ-д дотоод шүүрлийн бус эмгэгээр эндсэн 0-14 насны нийт 255 тохиолдлоос судалгаанд хамруулах шалгуурыг хангасан 144 тохиолдолыг судалгаандаа хамруулж нойр булчирхайн үлэмж бүтцийн хэмжилтүүдийг макроморфометрийн хэмжилт хийсэн. Судалгааны ажлын үр дүнгийн тоон үзүүлэлтийн статистик боловсруулалтыг “SPSS-25.0 for Windows” программ ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Бид судалгаанд хамрагдсан 144 хүүхдийн биеийн жин, өндөр болон нойр булчирхайн жин, хэмжээ, биеийн жингийн эзлэх хувь зэргийг тодорхойлов. Судалгаанд хамрагдсан нийт тохиолдлын 59% нь эрэгтэй, 41% нь эмэгтэй байв. Хүүхдийн нойр булчирхайн хэмжил зүйн үзүүлэлтүүдийн хоорондын хамаарлыг авч үзэхэд нийт үзүүлэлтүүд хоорондоо статистик ач холбогдол бүхий дунд зэргийн хамааралтай (p**<0.01, 0.4<R<0.9), харин өндрийн өсөлт нь хүчтэй хамааралтай байв (p**<0.01, R=0.961). Түүнчлэн 0-14 насанд хэмжил зүйн нийт үзүүлэлтүүд эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн хувьд статистикийн ач холбогдол бүхий ажиглагдсангүй. Дүгнэлт: Монгол хүүхдийн биеийн жин, өндөр болон биеийн жингийн индекс, нойр булчирхайн жин, хэмжээний өсөлт бие бялдрын хөгжлийн ерөнхий зүй тогтолтой тохирч байна. Нойр булчирхайн морфологи шинжийн үзүүлэлтүүд 4-6 сар, 10-12 сар, 1-3 нас, 4-5 нас, 6-11 насанд тус тус эрчимтэй өсөж байгаа нь ажиглагдлаа.