Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 18
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Инсулинд дөжрөлийн эрсдэл ба халдварт бус өвчний завсрын эрсдэлт хүчин зүйлсийн хамаарлыг судалсан дүн
    (2025-01-01) ;
    Б.Батзориг
    ;
    ;
    Я.Энхтөр
    ;
    Үндэслэл: Монгол улсад халдварт бус өвчин, тэдгээрийн завсрын эрсдэлт Триглицеридхүчин зүйлсийн тархалт сүүлийн жилүүдэд тасралтгүй нэмэгдсээр глюкозын индекс байна. Халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг, тархалтын судалгаануудын Артерийн гипертензи үр дүнгээс харахад завсрын эрсдэлт хүчин зүйлс хоорондын хамаарлыг Төвийн таргалалт инсулинд дөжрөлтэй холбон судалсан судалгаа хараахан хийгдээгүй Чихрийн шижин байна. Зорилго: Хүн амын дунд инсулинд дөжрөлийн хамшинжийг илрүүлэн халдварт бус өвчний завсрын эрсдэлт хүчин зүйлстэй холбон судлах. Арга, аргачлал: МУ-ын засгийн газраас 2022-2023 онд зохион байгуулсан “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-нд хамрагдсан хүмүүсийн мэдээлэлд АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2024 оны 02 сарын 23-ны өдрийн хурлын шийдвэрээр (2024/3-02) зөвшөөрөл авч судалгааг хийж гүйцэтгэсэн. Триглицерид ба глюкозын үзүүлэлтээр триглицерид-глюкозын индекс (ТуО)-ийг тооцон инсулинд дөжрөлийн хамшинжийг илрүүлсэн. ТуО индексийг ^п [өлөн үеийн триглицерид (мг/дл) х өлөн үеийн глюкоз (мг/дл) / 2] томъёогоор тооцсон. ‘Ъп” нь натурал логарифм (иа1ига1 1одапШт)-ыг утгаар “е” (Эйлерийн тоо) суурь үзүүлэлтээр 2.71828 гэсэн тогтмол тоонд үндэслэсэн. ТуО-ийн түвшинг < 8.5 үед инсулинд дөжрөлийн эрсдэл бага, 8.5-9.0 үед дунд, 9.0 үед өндөр эрсдэлтэй хэмээн ангилсан. Артерийн гипертензи, чихрийн шижингийн үе шатны ангиллын дагуу халдварт бус өвчний эрсдэлт хүчин зүйлсийг тодорхойлсон. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн дундаж нас 44.3±15.2 жил ба 39.2% (п=49270) нь эрэгтэй, 41.4% (п=49,749) нь хотод амьдардаг хүмүүс эзэлж байв. Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 59.1%-д биеийн жингийн илүүдэл ба таргалалт, 23.6%-д чихрийн шижин ба өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлт, 61.4%-д артерийн гипертензи, 19.7%-д триглицеридын хэмжээ ихэссэн байв. Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр ангилж авч үзэхэд хүн амын 62.8% нь бага, 22.5% нь дунд, 14.7% нь өндөр эрсдэлтэй байв. инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр систолын артерийн даралтын дундаж хэмжээг харьцуулахад чихрийн шижингүй, төвийн таргалалт илрээгүй хэдий ч инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхэд САДын түвшин нэмэгдэж байв (бага эрсдэлтэй бүлэгт 117.0±П.7, дунд эрсдэлтэй бүлэгт 121.1±10.9, өндөр эрсдэлтэй бүлэгт 123.5±16.2 мм.МУБ). Артерийн гипертензийн эрсдэлийг инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр шалгасан регрессийн шинжилгээний дүнгээс харахад эрсдэл багатай бүлгийн хүмүүстэй харьцуулахад эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхийн хирээр артерийн гипертензийн эрсдэл нэмэгдэж байв (дунд эрсдэлтэй бүлэгт ОК=1.35, р<0.0001, өндөр эрсдэлтэй бүлэгт ОК=1.63, р<0.0001). Дүгнэлт: Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр хүн амын 22.5% нь дунд, 14.7% нь өндөр эрсдэлтэй байна. Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхэд артерийн гипертензийн эрсдэл нэмэгдэж байгаа нь төвийн таргалалт, чихрийн шижингийн үе шатаас үл хамааран статистик ач холбогдолтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Нейтрофил-лимфоцитийн харьцааг чихрийн шижингийн хяналт болон хүндрэлтэй харьцуулан судалсан дүн
    Үндэслэл: Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ (ЦДШ) нь эмнэлзүйд Глюкозжсон хамгийн өргөн ашиглагддаг, бүх эмгэгийн оношилгоо, эмчилгээний үр гемоглобин дүнгийн хяналтыг илтгэх мэдээлэл сайтай, өртөг хямд, өдөр тутмын Макрошинжилгээний арга бөгөөд өнөөгийн технологийн дэвшлийн үр дүнд микроангиопати цусны эсүүдийг нарийвчилж 36 үзүүлэлтээр хэмжиж байна. Чихрийн Цагаан эсийн шижин (ЧШ)-гийн тархалт дэлхий дахинд төдийгүй манай улсад хэлбэрүүд хурдацтай нэмэгдэж, хожуу оношлогдох, хяналт муу байх, улмаар архаг Үрэвслийн маркер хүндрэлүүд нэмэгдэж, эмчилгээ үр дүнгүй болох зэрэг таагүй үр дагаврууд их. Гипергликеми нь архаг үрэвслийг нөхцөлдүүлэх хүчин зүйл бөгөөд үрэвслийг илтгэх шинэ маркер болох нейтрофил-лимфоцитын харьцаа (НЛХ)-г ЧШ-ийн хяналтын үнэлгээнд ашиглах боломжтой юм. Сүүлийн жилүүдэд НЛХ-г үрэвслийг илтгэх бусад биомаркеруудтай харьцуулахад системийн үрэвслийн төлөвийг илүү сайн тусгадаг, илрүүлэхэд хялбар нийлмэл биомаркер болгон судалж байна. Цусан дахь нейтрофилийн тоо болон хувь ихсэх нь архаг, ужиг явцтай, хоруу чанартай, өвөрмөц бус үрэвслийг илтгэх бол лимфоцитын тоо ба хувь багасах нь дархлаа зохицуулга хангалтгүй, идэвхгүй байгааг илтгэнэ. Иймд НЛХ өндөр байх нь архаг үрэвслийн үед дархлаа тогтолцооны үйл ажиллагааны төлөв байдлыг илэрхийлэхээс гадна цусан дахь нийт цагаан эсийн тоотой харьцуулахад илүү тогтвортой, эрүүл болон эмгэг физиологи, физик хүчин зүйлсийн нөлөөнд өртөх нь бага, хямд, өдөр тутмын эмнэлзүйн үйл ажиллагаанд ашиглах боломжтой, архаг эмгэгүүдийн системийн үрэвслийн найдвартай, сонголт бүхий маркер гэж судлагдсаар байна. Зорилго: Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээн дэх нейтрофил-лимфоцитийн харьцааг чихрийн шижингийн хяналт, хүндрэлтэй холбон судлах. Арга, аргачлал: Агшингийн судалгааны загвараар АШУҮИС-ийн Монгол Японы Эмнэлэгийн дотоод шүүрлийн кабинетаар үйлчлүүлсэн ЧШ хэвшинж 2 оноштой 145 эмчлүүлэгчийг хамруулсан ба ЦДТТТ дэх НЛХ, глюкозжсон гемоглобин (Н§ЪА1с), ЧШ-ийн шалтгаант нүд, мэдрэл, хөлний хүндрэлийн мэдээллийг “Карте-Эмнэлэгийн удирдлагын систем”-ээс цуглуулсан. НЛХ-ны түвшингээр үзүүлэлтийн давтамжийн муруйд үндэслэн бага (0.37-1.49), дунд (1.50-2.13), их (2.14-6.19) гэсэн 3 бүлэгт ангилан гликемийн хяналт, хүндрэлтэй харьцуулан корреляц болон шугаман регрессийн шинжилгээгээр тооцон, р<0.05 тохиолдолд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай гэж үзлээ. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын (п=145) дундаж нас 57.3±12.9, 46.8% (п=131) нь эрэгтэйчүүд байлаа. ЧШ-ийн үргэлжилсэн жилийн дундаж 9.6 (1-31), НЪА1сийн дундаж хэмжээ 8.6±2.47 ба 59.3% (п=86) нь хяналт муу байв. Нийт оролцогчдын 50.7%-д ЧШ-ийн ямар нэг хүндрэл илэрсэн ба үүний 31.5% нь нэг, 11.6% нь хоёр, 7.6% нь > 3 хүндрэл илэрсэн байна. Хамгийн элбэг тохиолдож буй хүндрэлд ретинопати (28.7%), нефропати (25.2%), том судасны хүндрэл (7.4%) байв. НЛХ-ны түвшингээр ангилсан бүлгүүдэд НЪА1с-ийн дундаж статистик ач холбогдол бүхий нэмэгдэж байна (р=0.003). НЛХ-ны шугаман үзүүлэлтийг НЪА1с (г=0.194, р=0.001) ба ЧШ-ийн архаг хүндрэлүүд илэрсэн тооны шугаман (г=0.162, р=0.002) утгаар корреляцийн шинжилгээгээр шалгахад статистик үнэн магадлалтай эерэг хамаарал ажиглагдлаа. Дүгнэлт: НЛХ-ны түвшин нь ЧШ-ийн хяналт, архаг хүндрэлийн илрэлтэй эерэг хамааралтай байгаа тул хяналт, хүндрэлийн илрүүлэгт ашиглаж болохуйц өртөг хямд, өдөр тутмын шинжлэгдэхүүн болж чадах юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Диализ эмчилгээний өмнөх ба дараах гарын атгах хүчний хэмжээг шим тэжээлийн байдалтай холбон судалсан дүн
    (2024-01-28)
    Б.Мөнх-Од
    ;
    Д.Мөнхзаяа
    ;
    ;
    Үндэслэл: Шим тэжээлийн алдагдлыг үнэлэх олон аргуудыг судлаачид судлан эмнэлзүй болон эрдэм шинжилгээний ажлуудад өргөнөөр ашиглаж байна. Тухайлбал гарын атгах хүч (ГАХ)-ийг хэмжих нь шим тэжээлийн үнэлгээний цаг хугацаа, өртөг хэмнэсэн нэг арга болох нь батлагдсаар байна. Манай улсын хувьд бөөр орлуулах, диализ эмчилгээний үеийн шим тэжээлийн байдлыг судалсан судалгаа хараахан хийгдээгүй байна. Зорилго: Чихрийн шижинтэй хүмүүст диализ эмчилгээний үеийн гарын атгах хүчний өөрчлөлтийг шим тэжээлийн байдалтай холбон судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэгт 2023 онд гемодиализ эмчилгээнд хамрагдсан нийт ЧШ-тэй 102 хүнийг хамруулав. Судалгааг нэг-агшингийн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Бид эмчилгээний өмнөх ба дараах биеийн жин, гарын атгах хүчийг хэмжин зөрүүг тус тус тооцоолсон. Үр дүн: Судалгаанд нийт 102 хүн хамрагдсан ба 65.1% (n=65) эрэгтэй, дундаж нас 51.2±14.8 жил, диализийн дундаж хугацаа 4.6±4.1 жил байв. Биеийн жингийн дундаж өөрчлөлт буюу хуурай жингийн дундаж 4.22 кг (0-17 кг хооронд хэлбэлзэж) байв. Биеийн жинд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт орсон хүмүүст диализ эмчилгээний өмнөх ба дараах ГАХ-ыг хэмжихэд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай бага байв. Биеийн жин 5 кг хүртэл буурсан эрэгтэй оролцогчдын хувьд ГАХ 22 кг-аас 28 кг болж өссөн бол биеийн жин 5 кг-аас дээш буурсан тохиолдолд ГАХ 48 кг-аас 28 кг хүртэл буурсан байна. ГАХ ба бугалганы тойргийн хэмжээ хооронд эерэг хамаарал (Спирманы корреляцийн коэффициент, r=0.126, p=0.001)-тай байв. Дүгнэлт: Диализ эмчилгээ хийгдэж буй хүмүүст биеийн хуурай жин ба гарын атгах хүч хооронд сул урвуу хамааралтай байна. Гарын атгах хүчийг хэмжих нь диализ эмчилгээний үеийн шим тэжээлийн байдлыг илтгэх нэг үзүүлэлт болж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн чихрийн шижинтэй хүмүүсийн хавсарсан эмгэгүүдийн судалгаа
    (2024-11-07)
    Б.Анударь
    ;
    ;
    М.Даваасүрэн
    ;
    Б.Нарангэрэл
    ;
    С.Аззаяа
    Үндэслэл: Монгол Улсад чихрийн шижингийн тархалт нэмэгдсээр байгаа хэдий ч Чихрийн шижин (ЧШ)-тэй хүмүүсийн дундах хавсарсан эмгэгүүдийг судалсан судалгааны ажил харьцангуй ховор байгаа нь энэ судалгааны ажлыг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Чихрийн шижинтэй хүмүүсийн дундах хавсарсан эмгэгүүдийг судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгааг ретроспектив бичиглэлийн ба аналитик судалгааны аргаар хийж гүйцэтгэсэн. АШУҮИС-ийн Монгол-Японы эмнэлэгт 2023.01.01-2023.12.31-ны хооронд хэвтэн эмчлүүлсэн ЧШтэй хүмүүсийн “Эмнэлгийн мэдээллийн систем” дэх мэдээллүүдийг урьдчилан бэлтгэсэн судалгааны хуудсыг ашиглан цуглуулсан. Үр дүн: Судалгаанд нийт 121 өвчтөн хамрагдсан ба дундаж нас нь 56.1±13.1 жил байв. Нийт хэвтэн эмчлүүлэгсэдийн 42.1% нь эрэгтэй (n=51) байсан. Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн дундаж хугацаа 7.12 хоног (хамгийн бага 5-аас хамгийн удаан 21 хоног) байв. Эмчлүүлэгчдийн дийлэнх нь (86.1%, n=105) төлөвлөгөөт журмаар, харин 13.2% (n=16) нь яаралтай тусламжийн тасгаар дамжин хэвтсэн эмчлүүлсэн. Нийт эмчлүүлэгчдийн дийлэнх буюу 94.2% (n=114) нь ЧШ хэвшинж-2, харин 5.8% (n=7) нь ЧШ хэвшинж-1-тэй байв. Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн шалтгааны хувьд 33.1% (n=41) нь ямаг нэг цочмог хүндрэлийн улмаас хэвтэн эмчлүүлсэн. ЧШ-тэй хэвтэн эмчлүүлэгчдийн 95.0% (n=115)-д ямар нэг хавсарсан архаг тохиолдсон ба үүний дотроос зүрх судасны тогтолцооны эмгэгүүд хамгийн элбэг буюу 65.8%, хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны эмгэгүүд 36.8%, бөөр шээс ялгаруулах эрхтэн тогтолцооны эмгэгүүд 29.8% орж байна. Хавсарсан архаг эмгэгүүд ба эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн шалтгаан хоорондын хамаарлыг судлахад 2 ба түүнээс дээш хавсарсан архаг эмгэгтэй байх нь ЧШ-ийн кетоацидозын шалтгаант эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх эрсдэлийг 4.5 (харьцуулсан харьцаа OR=4.01, 95% итгэх интервал 1.34-12.4, p=0.001) дахин нэмэгдүүлж байна. Дүгнэлт: Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн чихрийн шижинтэй хүмүүсийн 33.1% нь ямаг нэг цочмог эмгэгийн улмаас хэвтэн эмчлүүлсэн байна. Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн ЧШ-тэй хүмүүст зонхилон тохиолдох хавсарсан эмгэгүүдийн дунд зүрх судасны тогтолцооны эмгэгүүд хамгийн элбэг буюу 65.8% тохиолдож байна. Хавсарсан олон архаг эмгэгүүдтэй байх нь ЧШ-ийн цочмог хүндрэлийн эрсдэлийг 4 дахин нэмэгдүүлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн дүн
    Үндэслэл: Халдварт бус өвчин болох чихрийн шижингийн тархалт, түүнд нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт Монгол улс төдийгүй дэлхий дахинд нэмэгдсээр байна. Монгол улс тогтвортой хөгжлийн зорилтын хүрээнд “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-г улс орон даяар зохион байгуулсан. Урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт болон чихрийн шижин, шинээр оношлогдсон чихрийн шижин, чихрийн шижингийн урьдал байдлын тархалтыг тодорхойлох нь энэ судалгааны ажлын үндэслэл болсон. Зорилго: Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг 2022 оны 5 сарын 1-нээс 2023 оны 4 сарын 1-нийг хүртэл Монгол улс даяар урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан 18-аас дээш насны нийт 187615 чихрийн шижинтэй болон чихрийн шижингүй хүмүүс хамрагдсан. Асуумжаар өмнө нь чихрийн ЧШ оношлогдож байсан хүмүүсээс гадна өлөн үеийн глюкозын (ӨҮГ) түшингээр ЧШ онош шинээр батлагдсан нийт хүн амыг хамруулан чихрийн шижингийн тархалт тодорхойлов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 64.1% нь эмэгтэй, 35.9% нь эрэгтэй, дундаж нас 49.0±12.9 жил байлаа. ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 6.9% (n=13031) нь ЧШ-тэй, 5.6% (n=10488) нь өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй байв. Шинээр оношлогдсон ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 3.4% (n=6448) ба нийт чихрийн шижингийн 50.5%-ийг эзэлж байна. Шинээр оношлогдож буй ЧШ-гийн дундаж ӨҮГ 9.5±3.2 ммоль/л бол өмнө оношлогдсон ЧШ-ийн дундаж ӨҮГ 8.9±3.9 ммоль/л байлаа. Чихрийн шижингийн эрсдэлийн үнэлгээгээр хүн амын 19.4% (n=50031) нь ЧШ-ийн өндөр эрсдэлтэй байна. Чихрийн шижингийн удамтай байх, нас, хэвлийн таргалалт нь ЧШ-гийн эрсдэлт хүчин зүйл болж байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижингийн тархалт 6.9% байгаа нь Халдварын бус архаг өвчний эрсдэлт хүчин зүйлсийн үндэсний судалгаатай дүйж байна. Үүнээс шинээр оношлогдсон ЧШ нь нийт чихрийн шижингийн тал хувийг бүрүүлж байгаа нь оношлогдоогүй чихрийн шижингийн тархалт өндөр байгааг харуулж байна. Монгол хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсээс чихрийн шижингийн удамтай эсэх, биеийн жингийн илүүдэл, хэвлийн таргалалтай байх нь ЧШ-ийн эрсдэлийг илүүтэй нэмэгдүүлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Жирэмсний чихрийн шижингийн тархалтыг Хангайн бүсэд судалсан нь
    (2023-05-18)
    М.Номин-Эрдэнэ
    ;
    ;
    Ж.Энхцэцэг
    ;
    Үндэслэл: Жирэмсний чихрийн шижин нь жирэмсэн үед хамгийн түгээмэл тохиолддог, эх болон урагт хүндрэл үүсгэдэг бодисын солилцооны эмгэг юм. Дэлхий даяар жил бүр нийт жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн 7 хувь буюу ойролцоогоор 200 000 эхэд жирэмсний чихрийн шижин оношлогддог төдийгүй тархалт нь улс орнуудад 1-14 хувьтай байна. Зорилго: Хангайн бүс нутагт амьдарч буй жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд Жирэмсний чихрийн шижингийн тархалтыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг нэг агшингийн загвараар, 2022 оны 3 дугаар сараас 2022 оны 4 дүгээр сарын хооронд Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймгийн эрүүл мэндийн төвд жирэмсний хяналтанд хянагдаж байсан 148 жирэмсэн эмэгтэйг хамруулав. Судалгаанд оролцогчдоос тусгайлан боловсруулсан асуумж авч, бие махбодын хэмжилт (жин, өндөр, артерын даралт зэрэг) жирэмсний чихрийн шижингийн (ЖЧШ) эрсдэлийг үнэлж, глюкозын ачаалалтай сорилыг (ГАС) 1 шатлалтай аргаар (75 гр хуурай глюкоз хэрэглэн) хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 29.74±5.37 жил (19-44 нас) ба 30-34 насныхан дийлэнх байв. Жирэмсний чихрийн шижингийн эрсдэлийг үнэлэхэд: 43.9 хувь (n=65) нь бага, 30.4 хувь (n=45) нь дунд, 25.7 хувь (n=38) нь өндөр эрсдэлтэй байлаа. ГАС-д 91.2 хувь (n=135) нь эрүүл, 8.8 хувь (n=13)-д ЖЧШ оношлогдсон. Чихрийн шижин өвчний удмын өгүүлэмжтэй байх нь жирэмсний чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйл болж байна (p=0.007). Жирэмслэхийн өмнөх БЖИ-ийн дундаж эрүүл бүлэгт 23.79±4.06 кг/м2, ЖЧШ-тэй бүлэгт 26.30±5.25 кг/м2 байв (p=0.041). Дүгнэлт: 11 жирэмсэн эмэгтэй тутмын 1-д жирэмсний чихрийн шижин илэрч байна. Жирэмслэхийн өмнөх биеийн жингийн индекс их байх нь жирэмсний чихрийн шижингээр өвдөхөд нөлөөлдөг нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Нүүрс усны солилцооны алдагдал ба зүрх судасны эмгэгийн эрсдэл хоорондын хамаарлыг судалсан дүн
    (2024-11-07) ; ; ;
    Д.Нарантуяа
    ;
    Э.Оюунсүрэн
    Үндэслэл: Чихрийн шижин нь нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болох Предиабит зүрх судасны эмгэг (ЗСЭ)-ийн голлох эрсдэлт хүчин зүйлсийн нэг юм. Зүрх судасны эмгэг ЗСЭ-ийн эрсдэл нэмэгдэх нь чихрийн шижин оношлогдохоос өмнө Төвийн таргалалт буюу предиабитийн үед, өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй холбоотой болохыг сүүлийн үеийн судалгаанууд онцолж байна. Зорилго: Нүүрс усны солилцооны алдагдал ба зүрх судасны эмгэгийн эрсдэл хоорондын хамаарлыг судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү агшингийн судалгаанд МУын засгийн газраас 2022-2023 онд зохион байгуулсан “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-нд хамрагдагсдаас 120266 хүнийг хамруулсан. Судалгаанд хамрагдагсдыг өлөн үеийн глюкозын хэмжээнд үндэслэн хэвийн, өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй, шинээр оношлогдсон чихрийн шижин, өмнө оношлогдсон чихрийн шижин хэмээн дөрвөн бүлэгт ангилсан. ЗСЭ-ийн эрсдэлийг үнэлэхдээ судалгаанд хамрагдагсдын нас, хүйс, тамхи татдаг эсэх, чихрийн шижинтэй эсэх, систолын даралт, нийт холестрол зэрэг үзүүлэлтэд үндэслэн ДЭМБ-ын ойрын 10 жилд ЗСЭ-т өртөх эрсдэл тооцох шалгуурыг ашигласан. Үр дүн: ЗСЭ-ийн эрсдэл нь цусан дахь глюкозын өөрчлөлттэй эсэхээс хамаарч байна. Өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлтгүй буюу хэвийн бүлгийн 62.9% нь ЗСЭ-ийн бага, 31.2% нь дунд эрсдэлтэй байсан. Харин өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй бүлгийн 49.5% нь бага эрсдэлтэй, 39.9% нь дунд эрсдэлтэй байв. Шинээр оношлогдсон чихрийн шижинтэй бүлгийн 38.1% нь бага эрсдэлтэй, 43.3% нь дунд эрсдэлтэй байсан бол өмнө оношлогдсон чихрийн шижинтэй бүлгийн 33.7% нь бага эрсдэлтэй, 45.9% нь дунд эрсдэлтэй байна. Мөн түүнчлэн төвийн таргалалттай бүлэгт ЗСЭ-ийн дундаас маш өндөр эрсдэлтэй хүмүүсийн эзлэх хувь төвийн таргалалтгүй бүлэгтэй харьцуулахад их байсан. Ялангуяа төвийн таргалалттай шинээр оношлогдсон чихрийн шижин болон өмнө оношлогдсон чихрийн шижинтэй хүмүүст ЗСЭийн эрсдэл илүү өндөр байна. Дүгнэлт: Нүүрс усны солилцооны алдагдал илрээгүй хүмүүстэй харьцуулахад алдагдлын эхэн үе буюу чихрийн шижингийн урьдал байдалтай, мөн шинээр оношлогдсон чихрийн шижинтэй хүмүүст зүрх судасны эмгэгийн эрсдэлийн түвшин өндөр байна. Төвийн таргалалттай хүмүүсийн зүрх судасны эмгэгийн эрсдэлийн түвшинг таргалалт илрээгүй хүмүүстэй харьцуулахад харьцангуй өндөр байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Таргалалт ба бамбай булчирхайн зангилааны зарим үзүүлэлт хоорондын хамаарлыг судалсан дүн
    Үндэслэл: Бамбай булчирхайн зангилаа нь бамбай булчирхайн хамгийн түгээмэл тохиолдох эмгэгүүдийн нэг юм. Сүүлийн жилүүдэд дэлхий даяар бамбай булчирхайн зангилааны тархалт нэмэгдсээр байна. Монгол улсад таргалалт, чихрийн шижин, зэрэг бодисын солилцооны эмгэгүүдийн тархалт хурдацтайгаар нэмэгдэж байгаа нь бамбай булчирхайн зангилааны тархалтыг нэмэгдүүлж байгааг олон тооны судлаачид дурдсан байна. Зорилго: Бамбай булчирхайн зангилааг эрт илрүүлэгт хамрагдагсдад илрүүлэн таргалалттай холбон судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг Монгол улсын засгийн газар, Монгол улсын Эрүүл мэнд яам 2022-2023 онд хэрэгжүүлсэн урьдчилан сэргийлэх үзлэг, эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын мэдээллийг ашиглан дескриптив болон аналитик агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан нийт 36,395 хүмүүсийн 63.7% (n=23’188) нь эмэгтэй, дундаж нас 53.73±10.36 жил, биеийн жин дунджаар 71.03±14.08 кг, БЖИ 27.56±4.7 кг/м², бүсэлхийн тойрог 89.66±13.44 см тус тус байв. Бамбай булчирхайн хэт авиан шинжилгээ хийгдсэн оролцогчдын 40.3% (n=14,651)-д бамбай булчирхайн зангилаа тодорхойлогдсон. Эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад (23.3%, n=3,409) эмэгтэйчүүдэд (76.7%, n=11,242) бамбай булчирхайн зангилаа 3.3 дахин их тохиолдож байгаа нь статистик ач холбогдолтой байв (p<0.01). Бамбай булчирхайн зангилаа илрээгүй (27.91±4.72 кг/м²) оролцогчидтой харьцуулахад зангилаа илэрсэн хүмүүст (26.77±4.71 кг/м²) БЖИ харьцангуй их байгаа нь тодорхойлогдлоо (p=0.002). Эдгээр хүмүүст бүсэлхийн тойрог эрэгтэйчүүдэд 90 см-ээс дээш, эмэгтэйчүүдэд 80 см-ээс дээш бол төвийн таргалалт гэж үзсэн ба бамбай булчирхайн зангилаатай хүмүүсийн дунд төвийн таргалалт түгээмэл ажиглагдсан нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байгаа нь тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: 1. Бамбай булчирхайн зангилааг эрт илрүүлэгт хамрагдагсдад 40.3% тохиолдож байгаа нь тогтоогдлоо. 2. Таргалалт, жингийн илүүдэлтэй хүмүүсийг хэвийн биеийн жинтэй хүмүүстэй харьцуулахад бамбайн булчирхайн зангилаа үүсэх эрсдэл 1.2-1.5 дахин их байгааг тогтоолоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбатар хотын чихрийн шижинтэй хүмүүст хэрэглэж буй инсулины төрөл, гликемийн хяналтын байдлыг судалсан дүн
    (2024-01-21)
    Б.Энхтуул
    ;
    Д.Болормаа
    ;
    Д.Даваадулам
    ;
    Ш.Мөнгөнчимэг
    ;
    Я.Энхжаргал
    Үндэслэл: Одоогоос 100-аад жилийн өмнө инсулин дааврыг нээсэн нь чихрийн шижин (ЧШ)-ийн тусламж үйлчилгээнд асар том ахиц дэвшлийг бий болгосон. Инсулин эмчилгээтэй өвчтнүүдэд гликемийн хяналт муу байх нь олон хүчин зүйлсээс хамаардгийн нэг нь инсулины төрөл юм. Дэлхийн өндөр хөгжилтэй улс орнуудын хувьд рекомбинант инсулины хэрэглээг бүрэн зогсоож, аналог инсулинд шилжээд байна. Манай улсын хувьд инсулин эмчилгээний төрөл, инсулин эмчилгээ хийгдэж буй өвчтнүүдийн гликемийн хяналтын талаар хийгдсэн судалгааны ажил ховор байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Чихрийн шижинтэй хүмүүст хэрэглэж буй инсулины төрөл, гликемийн хяналтыг судлан тогтоох гэх мэт. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг эмнэлэгт суурилсан нэг агшингийн судалгааны загварыг ашиглан АШУҮИС-ийн Төв эмнэлэг болон Улаанбаатар хотын 6 дүүргийн дотоод шүүрлийн эмч нарын хяналтанд буй инсулин эмчилгээ хийгдэж буй ЧШ-тэй 18-65 насны 280 хүнийг хамруулсан. Судалгаанд оролцогчдоос 2 бүлэг 44 асуулттай асуумж авч, биемахбодийн хэмжилт хийсэн. Судалгааны статистик боловсруулалтыг SPSS-25 программ ашиглан, статистик ялгааг р<0.05 байгаа тохиолдолд статистик үнэн магадлалтай гэж тооцсон. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн дундаж нас нь 54.3±12.9 жил ба эдгээрээс 46.8% (131) нь эрэгтэйчүүд байв. Чихрийн шижингийн үргэлжилсэн дундаж хугацаа 12.6±6.3 жил, инсулин эмчилгээнд хамрагдсан хугацаа 5.4±5.1 жил тус тус байв. Судалгаанд хамрагдагсдын 85% нь рекомбинант, 15% нь аналог инсулин хэрэглэж байгаа нь тодорхойлогдлоо. Гликемийн хяналтын хувьд нийт хүмүүсийн дундаж HbA1C 11.0±2.8 % ба 90.4% нь гликемийн хяналт муу байгаа нь тодорхойлогдлоо. Гликемийн хяналтын үзүүлэлтүүдийг харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдаагүй ч аналог инсулин хэрэглэж буй хүмүүст глюкозжсон гемоглобины хэмжээ харьцангуй бага (10.7±2.2) % буюу гликемийн хяналт сайн байна. Инсулин эмчилгээг дагаж мөрдөх байдлыг судлахад нийт судалгаанд хамрагдагсдын 27.0% нь ямар нэг байдлаар инсулин эмчилгэээний дэглэм алддаг буюу тасалдуулдаг, тунг багасгаж тарьдаг байв. Дүгнэлт: Монгол улсад чихрийн шижинтэй, инсулин эмчилгээ хийгдэж буй хүмүүсийн зөвхөн 15%-д аналог инсулин хэрэглэж байна. Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 90.4% нь гликемийн хяналт муу, 27% нь инсулин эмчилгээний дэглэм баримталдаггүй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Чихрийн шижингийн нас баралтын шалтгааныг судалсан дүн
    (2023-05-22) ; ;
    Б.Мөнх-Од
    ;
    Э.Энхсайхан
    ;
    Ч.Батсүрэн
    Үндэслэл: Чихрийн шижин (ЧШ)-ийн олон улсын холбооны мэдээлснээр дэлхийн хэмжээнд жилд дунджаар 3.3 сая хүн ЧШ-ийн улмаас нас барж байна. Энэ нь дэлхийн нийт нас баралтын 5.1% юм. Манай орны хувьд ЧШ-тэй хүмүүсийн нас баралтын шалтгааныг хараахан судлаагүй байна. Зорилго: Чихрийн шижинтэй хүмүүсийн нас баралтын шалтгааныг судлах. Арга, аргачлал: Лавлагаа шатны эмнэлгүүдийн төлөөлөл болох УНТЭ-ийн нас баралтын мэдээлэлд тулгуурлан чихрийн шижингийн нас баралтын шалтгааныг судлахдаа тухайн эмнэлэг дэх нас баралтыг бүртгэх алба, нэгжээс 2015-2021 оны хугацаан дахь мэдээллийг цуглуулсан. “Нас барсны гэрчилгээ”-нд үндсэн ба хавсарсан аль нэг онош нь “Чихрийн шижин”-г багтаасан тохиолдол бүрийг судалгааны хуудаст бүртгэсэн. Үр дүн: Судалгааны хугацаанд нийт “Чихрийн шижин” оноштой нийт 179 нас баралт бүртгэгдсэн ба тэдгээрийн дундаж нас 60.7±13.7 ба 51.4% (n=92) нь эрэгтэ чүүд ба в. Нас баралтын шалтгааны дотор бөөрний дутагдал (19.3%), хоол боловсруулах замын цус алдалт (15.1%), арьсны буглаа, хатиг мундас (15.1%), үжил (13.3%), зүрх судасны дутагдал (13.3%) эхний 5 байрт орж байна. Хүйсийн хувьд нас баралтын шалтгааны дотор статистик үнэн магадлал бүхий ялгаа ажиглагдаагүй ч насны хувьд эрэгтэйчүүдтэй (61.7±10.1) харьцуулахад эмэгтэйчүүдэд (57.3±12.1) статистик үнэн магадлал бүхий ялгаатай харьцангуй залуу насанд нас баралт тохиолдож байна (p=0.001). Дүгнэлт: Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн ЧШ-тэй хүмүүсийн нас баралтын шалтгааны хувьд хүйсийн ялгаа ажиглагдаагүй ч эмэгтэйчүүдэд харьцангуй залуу насанд тохиолдож, тэргүүлэх шалтгаанд бөөрний дутагдал орж байна.