Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 18
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Долгионтсон гишүүнээс зохицуулах үйлчлэлтэй шанз бэлтгэх технологийн судалгаа
    (2022-04-28)
    Г.Марал
    ;
    Н.Оюунцэцэг
    ;
    ;
    М.Пүрэвжав
    ;
    Т.Дэлгэрмаа
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монгол анагаах ухааны ясны бариа заслаар алга ясны хугарлыг эмчилсэн үр дүн
    (2024-05-13)
    Сайнбуян
    ;
    Н.Оюунцэцэг
    ;
    ;
    Х.Авдирахман
    ;
    Үндэслэл: Монгол анагаах ухааны ясны бариа засал нь Монгол үндэстний Монгол анагаах үлэмж баялаг соёлын өв хөрөнгийн чухал хэсэг болох бөгөөд тус арга ухаан нь монголчуудын амьдрал дундаас үүсч, нийгмийн хөгжлийг дагалдан Ясны бариа тасралтгүй хөгжин төгөлдөржиж, биеэ даасан өвөрмөц онцлогтой, засал онолын системтэй, эмчилгээний үйлдэлтэй уламжлалт ясны бариа засал Алга ясны болж хөгжжээ. Модон хавтсан бэхэлгээ нь уян хатан чанартай байдаг хугарал бөгөөд үений хөдөлгөөнийг алдагдуулах байх сайн талтайгаас гадна хугарсан ясны зөрүүг дахин зөрөхөөс маш сайн сэргийлж хамгаалдаг. Мөн эдгэрэлтийн явцыг рентгэн шинжилгээгээр хянаж, зөрүү үүсвэл ясны бариа заслыг хийж, засах боломжтой. Энэ нь мөчдийн физиологийн үйл ажиллагааг хангахаас гадна гаднах бэхэлгээний механик зарчимд нийцэж, нөхөн сэргээх нөлөөг хангаж, хугарлын эдгэрэлтийг хурдасгах нөлөөтэй байдаг. Тиймээс алга ясны хугарлын үед монгол анагаах ухааны бариа заслын аргаар эмчилж, үр дүнг тооцох нь эмнэлзүйн практикт чухал ач холбогдолтой байна. Зорилго: Монгол анагаах ухааны ясны бариа заслаар алга ясны хугарлыг эмчилж үр дүнг тооцох. Арга, аргачлал: Тус судалгааг АШУҮИС, МАУТЭ-ийн өдрийн эмчилгээний тасаг, Өвөр Монголын Олон Улсын Эмнэлгийн хорооны ясны тасагт түшиглэн эмнэлзүйн санамсаргүй хяналтат туршилт судалгааны аргаар 60 эмчлүүлэгч хамруулан, эмчилгээний бүлэгт архи шүршиж, илж нухалж, гар аргаар Монгол анагаах ухааны бариа засал эмчилгээгээр хугарлыг засч, модон хавтсаар бэхлэн боосон. Хяналтын бүлэгт гар аргаар хугарлыг засч, гөлтгөнөн боолтыг хийсэн. Бугуйн үений үйл ажиллагааг «Бугуйн үйл ажиллагааны өвчтөний өөрийн үнэлгээ”-гээр (PRWE-Patient Rated Wrist Evaluation) үнэлсэн. Ясны бороололт, гарын жижиг үенүүдийн хөдөлгөөн, гарсан хүндрэлийг 1975 онд АНУ-ын Гарны мэс заслын нийгэмлэгээс боловсруулсан гар сарвууны хөдөлгөөний алдагдлыг үнэлэх “Нийт идэвхтэй хөдөлгөөний (TAM-Total Active Movement) үнэлгээ”-гээр үнэлэв. Үр дүн: Нэг сар эмчилгээ хийсний дараа эмчилгээний бүлэгт бугуйн үений өвдөлтийг үнэлэх Бугуйн үйл ажиллагааны өвчтөний өөрийн үнэлгээний (PRWE) дундаж оноо 40.75, хяналтын бүлэгт 50.25 байсан бөгөөд энэ нь бугуйн өвдөлт эмчилгээний бүлэгт статистик магадлал бүхий буурсан байгааг харуулж байна (Z=-6.308, P<0.001). Эмчилгээ эхэлснээс хойш гурван сарын дараа Бугуйн үйл ажиллагааны өвчтөний өөрийн үнэлгээний (PRWE) дундаж оноо эмчилгээний бүлэгт 0.50, хяналтын бүлэгт 6.00 болж, бугуйн үений өвдөлт эмчилгээний бүлэгт статистик ач холбогдол бүхий буурсан байлаа (Z=-6.474, P<0.001). Гарны жижиг үенүүдийн үений хөдөлгөөний далайцын нийлбэрээр үнэлэгдэх нийт идэвхтэй хөдөлгөөн (TAM) 3 сарын дараа эмчилгээний бүлэгт 229.50 хэм, хяналтын бүлэгт 218.50 хэм болсон байсан нь үенүүдийн хөдөлгөөний далайц эмчилгээний бүлэгт статистик магадлал бүхий нэмэгдсэн байгааг харуулж байна (Z=-2.345, P=0.019). Дүгнэлт: Алганы 2-5 дугаар ясны хугарлыг архи шүршин илж нухалж, гар аргаар хугарлыг засч, модон хавтсаар бэхлэн боох Монгол анагаах ухааны ясны бариа засал эмчилгээ нь гөлтгөнөн боолт тавьж эмчлэх эмчилгээний аргатай харьцуулахад үр дүн сайтай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тохойн гадна хажуугийн шөрмөсний үрэвслийн үеийн ясны бариа заслын эмчилгээний үр дүн
    (2024-04-13)
    Жин Ай Хуа
    ;
    Б.Бадамцэрэн
    ;
    Э.Амарзаяа
    ;
    Ба Ху Шан
    ;
    Уудам
    Үндэслэл: Тохойн үений атгаалын гадна хажуугийн үрэвсэл бол бугуйн үений нугалах, сунгах хөдөлгөөний давтагдах ачааллын улмаас humeral epicondyle шөрмөс нь гэмтэж, тохойн үений гадна хажуугийн булчин шөрмөсний хэсэгт өвдөлтөөр тодорхойлогдон “Теннис тохой” нэр бүхий, олон улсын өвчний 10-р ангилалд ( ICD-10 ) М77.01-т хамааруулан ангилсан байна. Хүн амын 13% нь өвчилж,сүүлийн жилд 4.3%-5.5%аар нэмэгдэж байна. Тус эмгэгт мэс заслын бус гаж нөлөө багатай, стандарт эмчилгээ тодорхойгүй ч үйлчлүүлэгчийн сонирхлын дагуу бариа заслын эмчилгээг өргөн хэрэглэгдсээр ирсэн. Уламжлалт ясны бариа засал нь монгол хүний авьяас ур ухаанаар бий болсон эмчилгээний хамгийн сайн туршлагат, бие махбодод гэмтэл учруулдаггүй, гарын мэдрэмжээр эмчилдэг noninvasive арга юм. Монголчуудын дэлхийн анагаах ухааны хөгжилд оруулсан олон эмчилгээний аргуудын нэг нь монгол ясны бариа заслын арга юм. Зорилго: Тохойн үений атгаалын гадна хажуугийн шөрмөсний үрэвслийн үеийн уламжлалт ясны бариа засал эмчилгээний үзүүлэх нөлөөг судлах. Арга, аргачлал: Тус судалгааг АШУҮИС, МАУҮТЭмнэлгийн өдрийн эмчилгээний тасаг, Өвөр Монголын Олон Улсын Эмнэлгийн хорооны ясны тасагт түшиглэн эмнэл зүйн санамсаргүй хяналтат туршилт судалгааны аргаар 30 эмчлүүлэгч хамруулан,эмчилгээний бүлэгт хар архин бариа засал, хяналтын бүлэгт дасгал хөдөлгөөнийг 10 удаа хийж гүйцэтгэв. Тохойн өвдөлтийг (Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation 2010 ) үнэлэх асуумж, Оксфордын тохойн онооны үнэлгээг ашиглан эмчилгээний үр дүнг дүгнэв. Үр дүн: Бидний судалгаанд тохойн үений атгаалын гадна хажуугийн шөрмөсний үрэвсэл онош бүхий 30 өвчтөн хамруулахад дундаж нас 49.5±8.5, эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн харьцаа 14:16 байв. Уламжлалт ясны бариа засал нь тохойн үений атгаалын гадна хажуугийн шөрмөсний үрэвслийн өвдөлтийг PRTEE оноо 51.9-ээс 13.8 ( хамгийн сайн оноо 0, хамгийн муу оноо 100 ) бүхий ач холбогдолтой бууруулж, тохойн хөдөлгөөний үйл ажиллагааны оксфордын тохойн оноогоор өвдөлтийг 45.4-аас 91.1; тохойн хөдөлгөөний үйл ажиллагаа 27.5-аас 90.7; нийгэм-сэтгэл зүй 37.5аас 94.6 ( хамгийн сайн оноо 100, хамгийн муу оноо 0) бүхий тохойн өвдөлтийг бууруулж, хөдөлгөөний идэвхийг сайжруулсан үр дүнтэй байв. Дүгнэлт: Тохойн үений атгаалын гадна хажуугийн шөрмөсний үрэвслийн хөнгөн, дунд зэргийн үед уламжлалт ясны бариа засал тохойн өвдөлтийг бууруулж, хөдөлгөөний идэвхийг сайжруулан эмчилгээний үр дүн өндөртэй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    “ТЭМЭЭН ХӨХ-4” тангийн антиоксидант идэвхийг in vivo нөхцөлд судалсан үр дүн
    (2021-03-21)
    Ш.Батцэцэг
    ;
    А.Ану
    ;
    ;
    Б.Ууганбаяр
    Монголын уламжлалт анагаах ухааны үнэт өвийн нэг болох Миндолжамбал тойны “Манаг Ринчен Жунай” буюу “Увдисын далай” хэмээх жорын эмхэтгэлд Тэмээн хөх-4 тан Тэмээн хөх, бона, мэхээр, зогдор өвсийг буцалгаж уувал халуунаар суулгах өвчнийг зогсооход онцгой сайн хэмээн бичсэн байдаг. Иймээс бид Тэмээн хөх-4 тангийн антиоксидант идэвхийг in vivo нөхцөлд судлан тодорхойлохыг зорилоо. Тэмээн хөх-4 тангийн хурц хорон чанарыг В.П.Прозоровский нарын (1978) аргаар тодорхойлсон. Антиоксидант идэвхийг харьцангуй эрүүл вистар үүлдрийн харханд Тэмээн хөх-4 тан 200 мг/кг тунгаар 21 хоног өдөр бүр 1 удаа амаар өгөн сийвэнгийн МДА, СОД, КАТ ферментийн агууламжийг ELISA аргаар тодорхойлсон. Тэмээн хөх-4 тангийн хурц хорон чанар LD50= 14.1 (12 – 17) гр/кг байна. Сийвэнгийн СОД, КАТ ферментийн агууламжийг Тэмээн хөх-4 тан эрүүл бүлэгтэй харьцуулахад статистик ач холбогдолтой нэмэгдүүлсэн (p<0.05) бөгөөд МДА-ийн агууламж эрүүл бүлэгтэй харьцуулахад ялгаа илрээгүй. Тэмээн хөх-4 тан нь сийвэнгийн СОД, КАТ ферментийн агууламжийг нэмэгдүүлэн антиоксидант идэвхтэй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүдийн бие махбодын өөрчлөлтийн онцлогийг тодорхойлсон судалгаа
    (2020-05-01)
    Х.Пүрэвжав
    ;
    Ж.Энхцэцэг
    ;
    ;
    А.Анхзаяа
    ;
    Г.Эрдэнэчимэг
    Эмэгтэй хүн 45-50 насны хооронд сарын хир алдагдан улмаар зогсох бөгөөд өндгөвчний үйл ажиллагаа нь аажим буурч цэвэршихийн өмнө хойно махбодын харьцангуй тэнцвэр алдагдаж хямралын шинж гардаг ирдэг. Тиймээс бид цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүдийн махбодыг “Өвчнөөс сэргийлэх, оношлох үндсэн зарчмын логик арга зүйн судалгаа”-ны биеийн өвөрчлөлийг тодорхойлох 4 шалгуур үзүүлэлт бүхий асуумжаар бөглүүлэхэд цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүдийн бие махбодийн өвөрчлөл хий дийлэнх махбодтой, бадган, шар хавсарсан махбодтой байна. Мөн дан болон хурмал хэлбэрийн өвөрчлөлтэй хүн илрээгүй бөгөөд хий дийлэнх хавсарсан өвөрчлөлтэй байсан.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн үйл ажиллагааны гаралтай өтгөн хаталтын үеийн эмчилгээний бариа заслын үр дүн
    (2026-02-03)
    Х.Тунгалагтуяа
    ;
    С.Сувд
    ;
    Б.Алтантулга
    ;
    Б.Мөнхзул
    ;
    О.Уранчимэг
    Үндэслэл: Дэлхийн хэмжээнд бага насны хүүхдийн дунд үйл ажиллагааны гаралтай өтгөн хаталт (ҮАГӨХ) 3%-ийн тархалттай байдаг¹. Манай улсад 2017–2022 оны хооронд ЭХЭМҮТ-ийн Хоол боловсруулах эрхтний эмгэг судлалын амбулаториор үзүүлсэн нийт хүүхдүүдийн 16.7%-д, үүнээс 2–6 насны хүүхдийн 2%-д ҮАГӨХ оношлогдсон байна². Уг эмгэг нь оор бүртгэгддэг³. ҮАГӨХ нь Олон улсын өвчний ангилал (ICD-10) K59.00, K59.04 онош бүхий хэвлийгээр өвдөх, гэдэс дүүрэх, дотор муухайрах, өтгөн үлдсэн мэдрэмж, өтгөнөө гаргахаас айх, биеэ чангалах зэрэг шинж тэмдэг илэрч, удаан үргэлжилбэл шулуун гэдэсний сфинктер урагдах, цустай баах зэрэг хүндрэл үүсдэг эмгэг юм. Мөн бие засах мэдрэмж буурах, өтгөн гадагшлах үеийн сэтгэл зүйн асуудал, геморрой, шулуун гэдэсний урвалт, цагаан мах гарах зэрэг архаг эмгэгийн суурь шалтгаан болж хүүхдийн амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлдөг⁴. Иймээс өтгөн хаталтаас урьдчилан сэргийлэх, эрт үеийн эмчилгээний үр дүнтэй арга хэмжээг хэрэгжүүлэх нь нэн чухал юм. Сүүлийн жилүүдэд бариа засал нь хүүхдийн мэдрэлийн тогтолцоог тайвшруулах, хоол боловсруулах үйл ажиллагааг дэмжих, дархлааны хариу урвалыг сайжруулах, хүүхдийн хөдөлгөөний болон мэдрэхүйн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлдэг болохыг судлаачид онцлон тэмдэглэсэн байна⁶⁻⁸. Хятадын уламжлалт анагаах ухаанд хүүхдийн эмчилгээний бариа заслыг архаг өтгөн хаталтаас сэргийлэх, амьдралын чанарыг сайжруулахад өргөн хэрэглэж байна⁵. Гэвч манай улсад ҮАГӨХ-ын үед уламжлалт эмчилгээний бариа заслын үр дүнг судалсан судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Хүүхдийн үйл ажиллагааны гаралтай өтгөн хаталтын үеийн эмчилгээний бариа заслын үр дүнг судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг “Бомбордук” хүүхдийн уламжлалт эмчилгээний төвд 2025 оны 5-р сараас 2025 оны 12 сар хүртэлх хугацаанд хүүхдийн үйл ажиллагааны өтгөн хаталт оношлогдсон (ICD-10 K59.04), судалгаанд хамруулах шалгуурыг хангасан, сайн дураар оролцохыг зөвшөөрсөн, нийт 60 хүүхдийг сонгон авч, санамсаргүй байдлаар бариа засал эмчилгээний бүлэг (n=30), дасгал хөдөлгөөн эмчилгээний бүлэгт (n=30) хуваасан. Эмчилгээний өмнө болон эмчилгээний дараах 1 сарын хугацаанд Bristol stool scale – гадагшилсан өтгөний хэлбэрийг үнэлэх оноо, CAS (constipation assessment scale) – өтгөн хаталтын илрэх хам шинжээр үнэлэх үнэлгээгээр үнэлж үр дүнг нэгтгэн дүгнэв. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан нийт 60 хүүхдийн дундаж нас 3.75±0.94 жил байсан бөгөөд 2 бүлгийн хооронд насны хувьд статистикийн ач холбогдол бүхий ялгаагүй (p=0.085) байв. Хүйсийн хувьд нийт хүүхдүүдийн 51.7% нь эмэгтэй, 48.3% нь эрэгтэй байв. Эмчилгээний өмнө эмчилгээний бүлэгт өтгөн хаталтын илрэх хам шинжийн оноогоор үнэлэхэд (child CAS) 8.23±2.39 оноо, эмчилгээний 1 сарын дараа 3.17±2.36 оноо болж буурсан байна. Гадагшилсан өтгөний хэлбэржилтийг үнэлэх оноогоор (Bristol score) үнэлэхэд эмчилгээний бүлэгт эмчилгээний өмнө 1.33±0.48 оноо, эмчилгээний 1 сарын дараа 3.00±0.87 оноо болж сайжирч, эмчилгээний бариа засал нь дасгал хөдөлгөөн эмчилгээний бүлгээс үр дүн өндөртэй байв (P<0.05). Дүгнэлт: Эмчилгээний бариа засал нь баас гадагшлах давтамжийг нэмэгдүүлж, гадагшилж буй баасны хэлбэржилтэнд нөлөөлөн удаан хугацааны үр дүн сайтай, хүндрэл багатай бөгөөд бүтцийн шалтгаангүй өтгөн хаталттай хүүхдүүдэд тохиромжтой байв.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бугалга ясны хугарлын үеийн мөрний үйл ажиллагаанд уламжлалт ясны бариа засал эмчилгээний үр нөлөө
    (2026-04-16) ;
    Jin Ai Hua
    ;
    Ba Hu Shan
    ;
    Tа Na
    ;
    Wu Da Mu
    Үндэслэл: Монголын уламжлалт ясны бариа засал нь ясны хугарлыг эмчлэх мэс заслын бус эмчилгээний арга бөгөөд үр дүнг эмнэлзүйн нотолгоонд тулгуурлан судалсан судалгаа хомс байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл болов. Зорилго: Бугалга ясны мэс заслын хүзүүний хугарлын үеийн мөрний үйл ажиллагаанд уламжлалт ясны бариа засал эмчилгээний үр дүнг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг 2023 оны 6 сараас 2025 оны 12 сар хүртэл хугацаанд ӨМӨЗО-ны Олон Улсын Монгол Эмнэлэгт эмчлүүлсэн бугалга ясны мэс заслын хүзүүний хугаралтай нийт 120 тохиолдолыг санамсаргүй бус аргаар ясны бариа засал эмчилгээний бүлэг (n=64), мэс засал эмчилгээний бүлэгт (n=56 ) хувааж, эмчилгээний дараах 1, 3, 6 сард мөр, бугалганы үйл ажиллагааг үнэлэх Constant–Murley, Оксфордын үнэлгээ (OSS), өвдөлтийн түвшин үнэлэх VAS үнэлгээний аргаар тус тус үнэлэв. Үр дүн: Бугалга ясны мэс заслын хүзүүний хугаралтай нийт 120 өвчтөн эмчилгээний хоёр бүлэгт суурь үзүүлэлтүүдийн хувьд статистик ялгаа илрээгүй (p>0.05). Уламжлалт ясны бариа заслын бүлэгт эмчилгээний 1 болон 3 сард өвдөлт мэс заслын эмчилгээний бүлгээс статистик ач холбогдолтой буурсан байна. (p<0.01) Эмчилгээний дараах 3 болон 6 сард өдөр тутмын амьдралын үйл ажиллагаа сайжирч (p<0.01), 6 сард мөрний үйл ажиллагаа мэс заслын бүлгээс илүү сэргэсэн байв. (p=0.049). Мэс заслын бүлэгт эмчилгээний эхний 1 сард үений хөдөлгөөн болон булчингийн хүч хурдан сэргэсэн боловч эмчилгээний дараах 6 сард хоёр бүлэгт ижил түвшинд сайжирсан байв. Дүгнэлт: Бугалга ясны мэс заслын хүзүүний хугарлын үеийн мөрний хөдөлгөөний далайц болон булчингийн хүчний сэргэлтэд хоёр бүлгийн хооронд статистикийн ач холбогдолтой ялгаа илрээгүй. Харин ясны бариа засал эмчилгээ нь өвдөлтийг богино хугацаанд намдааж, булчингийн хүчийг сайжруулах давуу талтай байв. Эмчилгээний дараах 3 болон 6 сарын хугацаанд гар, мөрний үений үйл ажиллагааны сэргэлт мэс заслын эмчилгээнээс илүү эерэг нөлөөтэйг тодруулав.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бүслүүр үлд өвчний эмчилгээнд самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулан эмчилсэн үр дүн
    (2025-05-05)
    Сувд (SUBUDE)
    ;
    ; ; ;
    Н.Оюунцэцэг
    Үндэслэл: Бүслүүр үлд (Herpes zoster) нь салхин цэцэг-бүслүүр үлд үүсгэгч Varicella-zoster virus-ын дахин идэвхжилээр үүсдэг хурц үрэвсэлт арьсны өвчин юм. Олон улсын судалгаанаас үзэхэд өвчний явцад өвчтөний амьдралын чанар ноцтойгоор алдагддаг ба архаг өвдөлт нь өдөр тутмын үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлдөг. Эмнэлзүйн практикт самнуур заслын аргыг бүслүүр үлд өвчний үед үр дүнтэйгээр хэрэглэж ирсэн бөгөөд самнуур засал нь өвчний зовуурийг бууруулах, арьсны үрэвслийг намжаах, арьсны нөхөн төлжилтийг дэмжих зэрэг эерэг нөлөө үзүүлдэг. Иймд бүслүүр үлд өвчнийг самнуур засал, зүү эмчилгээтэй хослуулан эмчилсэн судалгаа ховор байгаа тул энэхүү эмнэлзүйн судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Бүслүүр үлд оноштой эмчлүүлэгчдэд самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулан хийж эмчилгээний дүнг тооцох. Арга, аргачлал: Судалгааг санамсаргүй бус түүврийн аргаар эмнэлзүйн туршилт судалгааны загвараар АШУУИСийн Монгол Анагаах Ухааны Олон Улсын Сургууль, ӨМӨЗО-ны Олон Улсын Монгол Эмнэлгийн Хороо (ОУМЭХ)-г түшиглэн судалгаанд хамруулах шалгуур хангасан бүслүүр үлд (ICD 10–B02.9) оноштой 70 үйлчлүүлэгчийг хамруулж эмчилгээний бүлэгт самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулан хийсэн. Хяналтын бүлэгт Ацикловир эмийг 800 мг-аар өдөрт 5 удаа 7-10 хоногийн турш, Прегабалин 75 мг-аар өдөрт 2 удаа 14 хоног уусан. Эмчилгээний үр дүнг үнэлэхдээ өвдөлтийн байдлыг VAS шугаман үнэлгээ, амьдралын чанарыг SF-12 (Short Form12 health survey) товч асуумжаар, Афины нойргүйдлийн шалгуураар (AIS) өвчтөний унтах чанарыг хэмжиж, нойргүйдлийн байдлыг үнэлэв. Эмчилгээний дүнд эдгэрсэн байдлыг “Монгол уламжлалт анагаах ухааны өвчний оношилгоо, эмчилгээний стандарт”-аар үнэлсэн. Үр дүн: Судалгаанд оролцогсдын дундаж нас эмчилгээний бүлэгт 47.29±11.11 жил, хяналтын бүлэгт 44.43±11.63 жил, хүйсийн хувьд 34% нь эрэгтэйчүүд, 66% нь эмэгтэйчүүд байв. Эмчилгээний үр дүнг VAS шугаман үнэлгээгээр үнэлэхэд өвдөлтийн байдал эмчилгээний бүлэгт өвдөлтийг илүү бууруулсан статистик ач холбогдол бүхий үр дүнтэй байв (P<0.001). Судалгаанд оролцогсдын амьдралын чанарыг SF-12 асуумжаар үнэлэхэд физиологийн талаас үнэлсэн (Physical component summary) онооны хувьд (SF-12-PCS) эмчилгээний бүлэгт эмчилгээний өмнө 32.71±7.38 байсан бол эмчилгээний дараа 52.99±2.02 болж нэмэгдсэн ба (t=-17.18, p<0.001), хяналтын бүлэгт 36.10±7.41ээс 51.56±7.9 (SF-12-3.9) болж нэмэгдсэн байна (p<0.001). Судалгаанд хамрагсдын нойрны байдлыг AIS асуумжаар үнэлэхэд эмчилгээний бүлгийн нойрны чанар хяналтын бүлгийнхээс өндөр байсан (P<0.05). Монголын уламжлалт анагаах ухааны өвчний оношилгоо, эмчилгээний стандартаар үнэлэхэд самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулан хийж эмчилснээр эдгэрэлтийн байдал 100% байлаа. Дүгнэлт: 1. Бүслүүр үлд өвчний эмчилгээнд самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулан хийхэд өвдөлтийг сайн бууруулж байна. 2. Бүслүүр үлд оноштой үйлчлүүлэгчдэд самнуур заслыг зүү эмчилгээтэй хавсруулсан хийснээр нойрны болон бие, сэтгэцийн үйл ажиллагааны хувьд амьдралын чанарыг сайжруулах үр дүнтэй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    “Эртний монгол төөнийн бичиг” зохиол дахь толгойн төөнийн бэлчрийн байршил, төөнөх заалтыг харьцуулан судалсан үр дүн
    (2023-05-18)
    Б.Алтантулга
    ;
    ; ;
    Үндэслэл: Монгол анагаах ухааны төөнөх засал хоёр мянган жилийн Эртний монгол өмнөх Сяньби аймаг үндэстний үүсэл гаралтай нягт холбоотой. Эртний Төөнийн бичиг Вэй улсын түүх сударт, “Нүүдэлчин Сяньбичууд өвчтэй хүмүүсийг ул Төөнө өвсөн галаар төөнөх, чулууг халааж төөнөх зэргээр эмчлэх эртний арга Засал барилаа хадгалсаар ирсэн гэж тэмдэглэсэн байдаг. Хэдийгээр уламжлалт Бэлчир анагаах ухааны төөнө засалтай холбоотой түүх, хөгжлийн талаар дурдсан ололттой талууд байгаа хэдий ч төөнийн эртний ном судрыг Монгол үндэстэн хэдий үеэс эхлэн өөрийн хэлээр бичиж орчуулсан, орчуулгын зохиол болон үндсэн эх сурвалжийн харьцуулсан, дүн шинжлэл хийсэн судалгаа хомс байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл болж байна. Зорилго: “Эртний Монгол төөнийн бичиг” сурвалж зохиол дахь монгол төөнийн толгойн хэсэгт байрлах бэлчрийн байршил нэршил, төөнөх заалтыг харьцуулан тодруулах. Арга, аргачлал: Бид судалгаандаа Дуван Гомбожав “Эртний Монгол төөнийн бичиг” нэрээр хуучин монгол бичгээр бичсэн гар бичмэл бүхий 1992 онд хэвлүүлсэн нийт 27 хуудастай эх зохиолыг “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс”-н Хойд үндэсийн шинжлэл заслын 21-р Төөнөх засал бүлэг, Хятад анагаах ухааны Зүү төөнө заслын холбоо “Зүү төөнө заслын сүвийн байршил “ эх зохиолуудыг хэрэглэгдэхүүн болгон эх бичиг сурвалж судлалын харьцуулах аргаар харьцуулан, магадлан жагсаах аргаар төрөлжүүлэн онцлогийг тодруулж, өвөрмөц үг хэллэгийг задлан шинжлэн тайлбарлаж, нэгтгэн дүгнэх аргыг ашиглан төөнийн бэлчир орон, байршил, төөнөх заалтыг тодруулав. Үр дүн: Бидний судалгаанд “Эртний монгол төөний бичиг” зохиолд бичигдсэн толгойн төөнийн бэлчир нь 22 биш 13 байв. “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс” зохиолын Хойд үндэст тэмдэглэгдсэн 3 бэлчир орон ойролцоо байршилтай, Зүү төөнө заслын сүвийн байршилтай харьцуулахад 5 бэлчир орноос 4 нь сүвийн байршил төстэй байгаа хэдий ч 1 сүвийн байршил зөрүүтэй, нэршлийн хувьд ялгаатай болохыг тодруулав. Бусад үлдсэн 10 төөнөх бэлчир нь “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс” зохиолын Хойд үндэс-т тэмдэглэгдээгүй, Хятад анагаах ухааны зүү төөнө заслын сүвийн байршилтай харьцуулахад ижил төстэй байршил бүхий сүв олдсонгүй. Мөн тус 13 бэлчир орныг илэрхийлсэн байршлын үг хэллэг нь төвөд болон хятад үг хэллэг огтхон ч хэрэглээгүй ба монгол үг хэллэгээр бичигдсэн байгаа нь Монгол хүний бичсэн төөнийн эх сурвалж болохыг нотлох боломжтой байгаа юм. Толгойд байрлах 13 бэлчир орны 2 бэлчир орон нь АУДҮ-зохиолын Хойд үндэст бичигдсэн төөнөх заалттай ойролцоо байв. Мөн Зүү төөнө заслын сүвээс 4 сүвийн байршил ижил төстэй ч эмчилгээний заалтын хувьд нэг хоёр заалт ижил боловч бусад эмчилгээний заалтууд ялгаатай байлаа. Түүнчлэн 11 бэлчир орны эмчилгээний заалт нь Анагаах Ухааны Дөрвөн Үндэс зохиолд огт дурдагдаагүй бөгөөд 9 бэлчир орны эмчилгээний заалт нь зүү төөнө заслын сүвийн эмчилгээний заалтаас ялгаатай болохыг тогтоолоо. Дүгнэлт: 1. “Эртний Монгол төөнийн бичиг” зохиолд бичигдсэн толгойн хэсэгт байрлах 11 бэлчир нь байршил болон нэршлийн хувьд ялгаатай болохыг тодруулав. 2. Тухайн зохиолд бичигдсэн 13 бэлчир орны 11 нь Анагаах Ухааны Дөрвөн Үндэс зохиолын Хойд үндэст огт дурдагдаагүй бөгөөд 13 бэлчир орны төөнөх заалт нь зүү төөнө заслын сүвийн эмчилгээний заалттай ялгаатай байв. 3. Толгойн хэсгийн төөнийн бэлчир орны нэршил, байршил, эмчилгээний заалт нь төвд болон хятад уг гаралтай үг хэллэгээр бичигдээгүй, монгол хэлний өвөрмөц үг хэллэгээр элбэг байгаа нь монголчуудын бичсэн зохиол болохыг нотлож байна.