Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 8 of 8
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Баруун бүсийн хүн амд шүдний эгнээний согог, зажлах үйлийн алдагдал болон шүдэлбэр эмчилгээний хэрэгцээг судлах нь
    (2022-11-01)
    П.Маралгоо
    ;
    ;
    Н.Пүрэвжав
    Үндэслэл: Шүдни эгнээни хэсгийн шүдгүйдэл нь зажлах үйл, нүүр амны гоо сайхан алдагдах, хэл яриа болон сэтгэн бодох чадварт нөлөөлдөг. Манай оронд Баруун бүсийн хүн амын дунд шүдний эгнээний согогийн төлөв байдал, эмнэл зүйн шинж, зажлах үйлийн алдагдал, согог заслын эмчилгээний хэрэгцээг хамтатган судалсан судалгаа хийгдээгүй байгаа нь энэ судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Баруун бүсийн хүн амын дунд тохиолдож бу шүдни эгнээни согоги н төлөв байдал, зажлах үйлийн алдагдлыг тогтоох, согог заслын эмчилгээний хэрэгцээ шаардлагыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Баруун аймгуудаас нийт 475 хүнийг таниулсан зөвшөөрлийн дагуу судалгаанд хамруулж хүн амд суурилсан, дескриптив судалгааны нэг агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. Үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг SPSS-25 программ дээр хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Шүдний эгнээний согогтой 84.4%, бүрэн шүдгүй 0.4% эзэлж байв. Хоншоорын шүдний эгнээнд 64.3% бага, 20.8% дунд, 14.9% их, эрүүнд 61.9% бага, 27.8% дунд, 10.3% их хэмжээний согог тус тус эзэлж байлаа. Хоншоор болон эрүүний шүдний эгнээнд дунджаар 4 шүд байхгүй байв. ШЭСогогийг Кеннеди ангилалаар үзэхэд К3-р ангилал хоншоорт 40.53%, эрүүнд 38.83% байхад К4-р ангилал хоншоорт 3.65%, эрүүнд 0.28% бага хувийг эзэлж байна (p<0.01). Зажлах үйлийн алдагдлыг хэмжээгээр авч үзэхэд бага хэмжээний алдагдал 38.7% дунд 15.63% их 45.65% тус тус зажлах үйлийн алдагдалтай байв. 30-39 насанд хамгийн өндөр буюу 42.92% тохиолдож байлаа. Согог заслын эмчилгээний хэрэгцээ шаардлагыг тодорхойлоход 23.57% уян шүдэлбэр, 20.84% хатуу хуванцар, 2.23% цутгамал тагнайтай шүдэлбэр, 1.98% гүүрэлсэн болон 1.7% нь имплант шүдэлбэр хийлгэх хүсэлтэй байв. Дүгнэлт: 1. Судалгаанд хамрагдсан нийт хүмүүсийн 84.4% нь шүдний эгнээний согогтой байлаа. 2. Судалгаанд хамрагдагсдын 38.7% бага, 15.63% дунд, 45.65% их зажлах үйлийн алдагдалтай байв. 3. ШЭСогогийн төлөв байдал, зажлах үйлийн алдагдал зэргээс хамааран авагддаггүй шүдэлбэр эмчилгээ хийлгэх нь тохиромжтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    CAD/CAM болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцыг харьцуулсан дүн
    (2026-04-16)
    Б.Буянхишиг
    ;
    ; ;
    Б.Отгонбаяр
    Үндэслэл: Нүүр амны согог заслын салбарт имплант тулгууртай эсвэл шүд тулгууртай шүдэлбэр нь хэсгийн шүдгүйдэлтэй олон үйлчлүүлэгчдэд эерэг эмчилгээ болох нь батлагдсан ч бүрэн шүдгүйдлийн эмчилгээний цорын ганц сонголт бүрэн шүдэлбэр байсаар байна. CAD/CAM технологийг ашиглан бүрэн шүдэлбэр хийх ажил сүүлийн 10 жилд ихээхэн нэмэгдсэнээр уламжлалт аргаар хийсэн бүрэн шүдэлбэр болон CAD/CAM технологиор хийсэн бүрэн шүдэлбэрийг харьцуулсан судалгаа хийгдэх болсон. Манай орны хувьд CAD/CAM болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцыг харьцуулсан судалгаа хомс байна. Зорилго: CAD/CAM болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцыг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгааг эмнэл зүйн туршилт судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургууль (АШУҮИС)-ийн Нүүр Ам Судлалын Сургууль (НАСС)-ийн Нүүр Амны Согог Засал (НАСЗ)-ын тасаг, дижитал технологийн лабораторийг түшиглэн CAD/CAM болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын 15 бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын харьцуулалтыг (forcegauge AMF500) багаж ашиглан тодорхойлов. Статистик боловсруулалтыг SPSS26.0 программ дээр гүйцэтгэж магадлалын түвшин p<0.05 үед ач холбогдол бүхий ялгаатай гэж дүгнэсэн. Үр дүн: Уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын (8.85±9.10N) дундаж үзүүлэлт CAD/CAM аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын (4.95±2.57) дундаж үзүүлэлтээс их байв. CAD/CAM болон уламжлалт аргуудын ялгааг шалгах зорилгоор Wilcoxon Signed Ranks Test хийсэн. Үр дүнд Z=-2.045, p=0.041 (p<0.05) гарсан. Дүгнэлт: Уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэр CAD/CAM аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрээс илүү тогтоцтой байгаа нь статистикийн тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Дижитал болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцыг харьцуулсан дүн
    (2026-03-30)
    Б.Буянхишиг
    ;
    ; ;
    Б.Отгонбаяр
    Үндэслэл: Сүүлийн 10 жилд бүрэн шүдгүйдлийн тархалт буурсан ч улс, бүс нутгаар харилцан адилгүй хэвээр байна. Жишээлбэл, АНУ-д 15 ба түүнээс дээш насны насанд хүрэгчдийн дунд бүрэн шүдгүйдлийн тархалт 4.9%, Хятадад ахмад настнуудын дөрөвний нэг нь бүрэн шүдгүйдэлтэй байна. Үүнийг эмчлэх гол арга нь бүрэн шүдэлбэр юм. Сүүлийн 10 жилд дижитал технологи ашиглан бүрэн шүдэлбэр хийх ажил ихээхэн нэмэгдсэнээр уламжлалт аргаар хийсэн бүрэн шүдэлбэр болон дижитал технологиор хийсэн бүрэн шүдэлбэрийг харьцуулсан судалгаа хийгдэх болсон. Манай орны хувьд дижитал болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцыг харьцуулсан судалгаа хараахан хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Дижитал болон уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн анхны тогтоц, шүдэлбэр хэвшсэний дараах тогтцод гарах өөрчлөлтийг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал; Бид энэхүү судалгааг Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургууль (АШУҮИС)-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны хурлын №2425/05-02 тоот дугаар шийдвэрээр Нүүр Ам Судлалын Сургууль (НАСС)ийн Нүүр Амны Согог Заслын Тасаг (НАСЗТ), Дижитал технологийн лабораторийг түшиглэн хоншоорын бүрэн шүдгүйдэлтэй 15 хүнд дижитал болон уламжлалт аргаар нийт 30 бүрэн шүдэлбэр хийв. Бүрэн шүдэлбэр бүрийг нэг сарын хугацаанд хэрэглэсний дараа шүдэлбэрийн тогтцыг (force gauge AMF500) багаж ашиглан дахин тодорхойлсон. Статистик боловсруулалтыг SPSS-26.0 программ дээр гүйцэтгэж магадлалын түвшин p<0.05 үед ач холбогдол бүхий ялгаатай гэж дүгнэв. Үр дүн: Анхны хэмжилтээр дижитал болон уламжлалт аргуудын ялгааг шалгах зорилгоор Wilcoxon Signed Ranks Test хийсэн. Үр дүнд Z=-2.045, p=0.041 (p<0.05) гарсан. 1 сарын дараах давтан хэмжилтэнд Friedman тестээр дөрвөн бүлгийн хооронд статистикийн ач холбогдолтой ялгаа илэрсэн (χ²(3)=11.40, p=0.01). Wilcoxon signed-rank тестээр харьцуулахад уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын 1 сарын дараах үр дүн ач холбогдол бүхий ялгаатай (Z=-2.803, p=0.005), CAD/CAM аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын 1 сарын дараах үр дүн ач холбогдол бүхий ялгаатай (Z=-2.497, p=0.013) байна. Харин CAD/CAM ба уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтцын анхны хэмжилт болон давтан хэмжилтийг хооронд нь харьцуулсан (p=0.059) статистикийн ач холбогдолгүй байв. Дүгнэлт: Анхны хэмжилтээр уламжлалт аргаар хийсэн хоншоорын бүрэн шүдэлбэрийн тогтоц дижитал аргыг бодвол статистикийн хувьд илүү тогтоцтой байсан. 1 сарын дараах давтан хэмжилтээр уламжлалт болон дижитал аргаар хийсэн шүдэлбэрийн тогтоц илүү сайжирсан байгаа нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монголчуудын дунд тохиолдож буй шүдний эгнээний согогийн төлөв байдлыг судалсан дүн
    (2024-05-13)
    П.Маралгоо
    ;
    Б.Батбаяр
    ;
    ; ;
    Үндэслэл: 2022 онд ДЭМБ-аас амны хөндийн зарим өвчнөөс (шүдний Хэсгийн шүдгүйдэл цоорол, шүдгүйдэл, эрүү нүүрний хавдар, ШТЭҮӨвчин, эрүү нүүрний Кеннеди гэмтэл, уруул тагнайн сэтэрхий, нома буюу нүүр амны үхжилтэт өвчин)Авагддаг шүдэлбэр өөс урьдчилан сэргийлэх бодлогыг 2030 он хүртэл хэрэгжүүлэхээр Тархалт болсон байна. 1981, 1997, 2013 онуудад амны өвчлөлийг бууруулах зорилт бүхий зөвлөмжийг боловсруулсан байдаг. Шүдгүйдэл, шүдний тоо, хуучирсан хэрэгцээгүй шүдэлбэр, шүдний цоорол, гэмтэл хөдөлгөөн зэрэг нь шүдний зажлах чадварт нөлөөлж зажлах үйлийг бууруулдаг. Монгол улсад 2013 оноос хойш хот болон хөдөө орон нутгийн иргэдийг хамарсан шүдгүйдлийн цогц судалгаа хийгдээгүй байгаа бөгөөд энэхүү асуудлыг судалснаар асуудал дэвшүүлсэн нотолгоонд суурилан шүдгүйдлийн тархалтыг бууруулах, шүдгүйдлээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг боловсронгуй болгох нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Монголчуудын дунд тохиолдож бу шүдни эгнээни согоги н төлөв байдал, тархалтыг газар зүйн бүсчлэлээр тогтоох. Арга, аргачлал: Монгол улсын Баруун, Хангай, Зүүн, Төв болон Улаанбаатар хотоос нийт 18-аас дээш насны 1638 хүнийг таниулсан зөвшөөрлийн дагуу судалгаанд хамруулж хэсгийн шүдний эгнээний согогийн төлөв байдлыг судлав. Хүн амд суурилсан, аналитик судалгааны агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. Үр дүнгийн боловсруултыг SPSS-25 программ дээр хийв. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан нийт хүмүүсийн 90.2% нь шүдний эгнээний согогтой. Төвийн бүсэд 85.9%, Зүүн бүсэд 87.7%, Улаанбаатар бүсэд 91.6%, Баруун бүсэд 92.1%, Хангайн бүсэд 92.4% тус тус шүдний эгнээний согогийн тархалттай байлаа. Судалгаанд хамрагдагсдын шүдний эгнээний согог хоншоор эрүүнд нийт тохиолдож буй байдлаар 1-3 шүд авхуулсан 54.9%, 4-6 шүд авхуулсан 27.8%, 7-13 шүд авхуулсан 17.4% байлаа. Согогийн байрлалаар нь 35.5% хоёр талын төгсгөлийн согог, 28.0% нэг талын төгсгөлийн согог, 34.9% хажуугийн завсрын согог, 1.8% үүдэн бүлэг шүдний согог тус тус байв. KIII согог 18-34 насны бүлэгт 50.1%, KI согог 65-аас дээш насанд 70.5% тус тус өндөр тохиолдож байв. Бүсчлэлээр авч үзвэл Улаанбаатар хотод KIII согог 43.5%, 1-3 шүд авхуулсан тохиолдол 71.2%, Төвийн бүсэд хосолмол согог 34.6% тус тус хамгийн өндөр байв. Дүгнэлт: 1. Монголчуудын дунд шүдний эгнээний согогийн тархалт 90.2% байсан бөгөөд нас ахихын хэрээр ихсэж байлаа. Бүс нутгаар шүдний эгнээний согогийн тархалтыг тодорхойлоход бүс нутаг хамаарахгүй өндөр тархалттай байна. 2. Судалгаанд хамрагдагсдын шүдний эгнээний согогийг хэмжээгээр нь тодорхойлоход 1-3 шүд авхуулсан тохиолдол өндөр байлаа. Залуу насныханд завсрын согог илүү тохиолдож байсан бол нас ахихын хэрээр хоёр талын төгсгөлийн согогууд илүү тохиолдож байв. Бүсчлэлээр авч үзвэл Улаанбаатар хотод 1-3 шүд авхуулсан тохиолдол 71.2% харьцангуй өндөр байгаа нь бусад бүс нутгийн хүмүүстэй харьцуулахад нүүр амны эмчилгээ үйлчилгээ илүү авч олон шүдээ алдахаас урьдчилан сэргийлж байна гэж үзэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Циркон шаазан болон метал шаазан бүрээсээр сэргээсэн шүдний хазах хүчийг тооцсон дүн
    (2025-05-05)
    Э.Батболд
    ;
    Г.Мөнхжаргал
    ;
    ;
    Ш.Батсүх
    Үндэслэл: Зажлах үйл нь зажлуурын булчингийн агшилтаар, хоол хүнсний зүйлийг боловсруулах хоншоор эрүүний биомеханик үйл юм. Зажлах үйлийн бүтээмж нь хазах хүчнээс хамаарах бөгөөд шүдний эгнээний бүрэн бүтэн байдал, тухайн хүний нас, хүйс, биеийн жин өндөр гэх мэт бие махбодийн онцлогоос хамаардаг байна. Судлаачид хүний өөрийн буюу бүрээс хийлгээгүй болон бүрээс хийлгэсэн авагддаггүй, авагддаг шүдэлбэр хийлгэсэний дараах хазах хүчний үзүүлэлтийг харьцуулан судалсан байдаг. Судлаач Gibbs нар Эскимо хүний шүдний хазах хүч 348 lbs буюу 138 кг хүчээр хаздаг гэж үзсэн байхад Al-Zarea нар хэсгийн авагддаггүй шүдэлбэрийн хазах хүч 580.9 N, судлаач Ж.Урангуа нэгдүгээр их араа шүдний хазах хүч 472 N гэж үзжээ. Монгол хүний хазах хүчний үзүүлэлтийг авагддаг шүдэлбэрээр сэргээсэн үеийн судалгаа хийгдсэн байдаг ч авагддаггүй шүдэлбэрийн хазах хүчний үзүүлэлтийг судалсан судалгаа хийгдээгүй байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Шүдний цөгцийг циркон шаазан болон метал шаазан бүрээсээр сэргээсний дараах хазах хүчийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид 18-34 насны нэг талдаа эрүүний их араа бүлгийн шүдэндээ циркон шаазан болон метал шаазан бүрээсээр сэргээсэн нөгөө талдаа өөрийн бүрээсгүй шүд нь сувгийн эмчилгээнд ороогүй их хэмжээний цөгцний алдагдалгүй байх зэрэг шалгуурыг хангасан 20 хүнийг хамруулав. Судалгааг нэг агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. Хазах хүчийг (Occlusal force meter GM10) багаж ашиглан тодорхойлов. Статистик боловсруулалтыг SPSS-26.0 программ хангамж дээр гүйцэтгэж магадлалын түвшин p<0.05 үед тухайн үзүүлэлтийг статистикийн хувьд үнэн магадтай гэж үзэв. Үр дүн: Бидний судалгаанд 18-34 насны 20 хүн хамрагдсаны 65% (13) нь эрэгтэй, 35% (7) нь эмэгтэй байсан бөгөөд дундаж нас нь 28.2±3.5 жил байв. Бүрээстэй шүдний хазах хүчний дундаж үзүүлэлт 393.2±0.3 N, бүрээсгүй шүдний хазах хүчний дундаж үзүүлэлт 445.5±70 N байв. Циркон шаазан бүрээсний хазах хүчний үзүүлэлт нь 407.0±0.7 N металл шаазан бүрээсний 367.7±0.9N хазах хүчний үзүүлэлтээс их байв. Хүйсээр харьцуулан үзэхэд эрэгтэй хүнд бүрээсгүй шүдний хазах хүч 484.1±46.2N бүрээс хийлгэсэн шүдний хазах хүч 445.3±43.7 N, эмэгтэй хүнд бүрээсгүй шүдний хазах хүч 373.7±15.4 N, бүрээстэй шүдний хазах хүч (296.4±19.6 N) байв. Дүгнэлт: 1. Циркон шаазан бүрээсний хазах хүчний үзүүлэлт нь 407.0±76 N металл шаазан бүрээсний хазах хүчний үзүүлэлт 367.7±97 N байв. 2. Бүрээс болон амь шүдний хазах хүчийг тодорхойлоход бүрээстэй шүдний хазах хүч 296.4±19.6 N, бүрээсгүй шүдний хазах хүч 445.5±70 N тус тус байв. 3. Хүйсээр харьцуулан үзэхэд эрэгтэй хүнд бүрээсгүй шүдний хазах хүч 484.1±46.2 N, бүрээстэй шүдний хазах хүч 445.3±43.7 N, эмэгтэй хүнд бүрээсгүй шүдний хазах хүч 373.7±15.4N, бүрээстэй шүдний хазах хүч нь 296.4±19.6 N байсан бөгөөд үзүүлэлтүүдийг харьцуулан үзэхэд хазах хүч нь хүйсээр хамааралтай байсан (p<0.0001).
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    [The incidence of partial edentulism and denture status among rural Mongolians]
    (Media Sphere Publishing House, 2024)
    Maralgoo, P
    ;
    Batbayar, B
    ;
    Ganjargal, G
    ;
    ;
    OBJECTIVE: To determine the prevalence of dentition defects and the need for orthopedic treatment among the population of the regions of Mongolia. MATERIALS AND METHODS: The study involved 444 residents over the age of 18 living in the Khangai region of Mongolia. After a written agreement to participate in the study, an oral examination was performed and the examination data were marked on the map. When determining the topography of dentition defects, the classifications of E. Kennedy and E.I. Gavrilov were used, the presence and type of dentures were noted. Statistical processing of the results was carried out using the SPSS Statistics 25.0 program. RESULTS: Dentition defects were found in 91.3% of the subjects, complete absence of teeth in 0.4%, and 7.7% of the subjects had complete dentition. With an increase in the age of the subjects, there was a tendency to a predominance of terminal defects (80.8% aged 45 to 74 years). Regardless of age, defects in the anterior parts of the dentition were less common. Of the study participants, 209 (51.0%) had dentures, 97.1% wore removable structures. Acrylic and nylon prostheses prevailed among removable structures (97.0%), only 6 participants had clasp structures. Of the 410 examined with dentition defects, 201 (49.0%) did not have dentures and needed prosthetics after rehabilitation and special preparation of the oral cavity for prosthetics. CONCLUSION: The reasons leading to early tooth loss and the most commonly used prosthetics methods are related to the economic level of the country's development, the lifestyle of the population, the state of sanitary and educational work and the low level of prevention of oral diseases. Comprehensive budgetary preventive measures in a particular region of the country are important for reducing oral diseases, aimed not only at reducing the incidence rate, but also at raising public awareness about oral health.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Trafficking of GFP-AQP5 chimeric proteins conferred with unphosphorylated amino acids at their PKA-target motif (152SRRTS) in MDCK-II cells
    (University of Tokushima Faculty of Medicine, 2009)
    Ratko Karabasil, Mileva
    ;
    Hasegawa, Takahiro
    ;
    Azlina, Ahmad
    ;
    Purwanti, Nunuk
    ;
    Scopus© Citations 13