Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 39
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Apolipoprotein E Genotype and Coronary Heart Disease in a Mongolian Cohort: An Exploratory Case-Control Study
    (2026-08)
    Dogsom, Ochgerel
    ;
    Punsaldulam, Ariunzul
    ;
    Dogsom, Odonchimeg
    ;
    Zagdaa, Tsendsuren
    ;
    Zundui, Ganzorig
    BACKGROUND: To investigate the association between apolipoprotein E (APOE) gene polymorphisms and coronary heart disease (CHD) risk within a localized Mongolian clinical cohort. METHODS: This hospital-based case–control study recruited 63 patients with angiographically confirmed CHD and 61 sex-matched healthy controls. Anthropometric measurements and lipid profiles and pathways for APOE genotypes were strictly assessed. This exploratory hospital-based case–control study was not designed as a nationally representative population-based survey, and participant recruitment was limited to a single tertiary referral center in Mongolia. RESULTS: High-density lipoprotein cholesterol levels were significantly higher in the case group than in the control group (1.56 ± 0.14 vs. 1.33 ± 0.18 mmol/L, P < .001), while total cholesterol was significantly lower in cases than in controls (3.91 ± 0.60 vs. 5.34 ± 0.80 mmol/L, P < .001). The distribution of APOE genotypes (ε2/ε3, ε3/ε3, ε3/ε4, and ε4/ε4) differed significantly between the case and control groups (P = .009). Both systolic and diastolic blood pressure significantly correlated with waist circumference (P = .026). Multivariable logistic regression revealed that the ε2/ε3 genotype was associated with significantly lower odds of disease (odds ratio [OR] = 0.29, P = .007, 95% CI: 0.12-0.71), whereas ε4-related findings were highly imprecise due to sparse genotype counts and lacked statistical significance (OR = 1.07, P = .930, 95% CI: 0.23-5.02). CONCLUSION: This study showed a significant association between the APOE genotype and CHD in a Mongolian population. These findings highlight the importance of considering qualitative aspects of lipid metabolism, rather than total cholesterol alone, and suggest that genetic factors, including APOE polymorphisms, may contribute to CHD risk independently of absolute cholesterol levels, underscoring the need for population-specific cardiovascular risk assessment.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Effect of Astragalus Mongholicus Bunge Extract on Isoproterenol-Induced Myocardial Infarction in Rats
    (Mongolian National University of Medical Sciences, 2020-09-25) ;
    Anu Altangerel
    ;
    Yan Zhang
    ;
    B. Gansukh
    ;
    Objectives: Our study’s objective was to investigate the cardioprotective effects of Astragalus mongholicus Bunge, a herbal medicine cultivated in Mongolia. Methods: Fifty rats were divided into five groups of ten. The untreated control and treatment group rats received isoproterenol (150 mg/kg) by subcutaneous injection for two consecutive days on 29th and 30th days to induce myocardial infarction. The treatment groups received Astragalus mongholicus Bunge 71, 142, or 284 mg/kg for 28 days prior to infarction. At the end of the experiment, Astragalus mongholicus Bunge’s cardioprotective effect was assessed through histopathology, the measurement of serum CK, AST, ALT, and LDH, and the oxidative stress markers malondialdehyde and total superoxide dismutase. Results: Treatment with Astragalus mongholicus Bunge 71 mg/kg caused significant decreases in the levels of LDH, AST, and CK serum compared with the control group (p < 0.05). Treatment with Astragalus mongholicus Bunge at 71, 142, and 284 mg/kg showed a significant decrease in malondialdehyde compared with the control group (p < 0.05). Treatment with Astragalus mongholicus Bunge at the same levels significantly reduced myocardial damage by protecting levels of the beneficial antioxidant enzyme total superoxide dismutase (p < 0.05). Histopathological examination of the group treated with Astragalus mongholicus Bunge 142 mg/kg showed a decreased area with necrosis and inflammatory cells in the myocardial tissue. Conclusion: The protective effect of Astragalus mongholicus Bunge occurs by protecting the myocardium’s native superoxide dismutase levels, reducing the levels of malondialdehyde and serum marker enzymes LDH, AST, and CK.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Фитонефро-САН бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон бактерийн эсрэг үйлдлийн судалгаа
    Үндэслэл: Хүндрээгүй цочмог бөөр шээсний замын халдвар (БШЗХ) нь түгээмэл тохиолддог бөгөөд дэлхий дээр жилд 150 сая орчим хүн өртөж нийт хүн амын 1% нь БШЗХ-аар өвдөж байна гэсэн тооцоо судалгаа байна. Бөөр шээсний замын өвчлөлд зонхилон тохиолддог халдваруудад ЕзскепсЫа сок 80%, 81арку1ососсшзаргоркуИсш 5-15% харин К1еЪз/е11а, Еп 1егоЪас1ег, РгоЪеш 5-10%-ийг тус тус эзэлдэг гэж судлаачид тогтоосон байна. Бөөрний өвчин үүсэхэд исэлдэлтийн стрессийн урвал, үрэвсэл, апоптоз нь голлох үүрэг гүйцэтгэдэг. Исэлдэлтийн стресс нь эсийн эвдрэлийг үүсгэдэг эмгэг жамын хүчин зүйл бөгөөд бөөрний цочмог өвчлөлийн эхлэл болон хүндрэлд шууд нөлөөтэй. Антиоксидантууд нь бие махбодыг чөлөөт радикалууд болон исэлдэлтийн стрессын хортой нөлөөнөөс хамгаалдаг үүрэгтэй. Судлаачид эмийн ургамлын арвин баялаг нөөц, уламжлалт анагаах ухаанд хэрэглэж ирсэн туршлага дээр үндэслэн антиоксидант үйлдэлтэй бодис агуулсан Сөөгөн боролзгоно (РаЫркога /гиИсоза Ь.), Артишок (Супага зсо1утш Ь.), Өргөст нохойн хошуу (Коза аасиЫ пз Ь.) зэрэг ургамлуудыг сонгон авч Фитонефро-САН бэлдмэл гарган фитохимийн болон бөөр хамгаалах үйлдлийг судлан тогтоосон. Цаашид уг бэлдмэлийн хөгжүүлэлт, нэмэлт мэдээлэлд аюулгүй байдлын судалгаа болох хорон чанарын судалгаа хийх шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Фитонефро-САН бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон бактерийн эсрэг үйлдлийг судлан тогтоох. Арга, аргачлал: Фитонефро-САН бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгааг Жк^аг үүлдрийн харханд ОЕС^-407 удирдамжийн дагуу хийж гүйцэтгэлээ. Уг бэлдмэлийн бактерийн эсрэг үйлдлийн судалгааг шөлөнд шингэрүүлэх аргаар тодорхойлсон. Үр дүн: Архагдуу хорон чанарын судалгааг туршилтын амьтдын биеийн болон эрхтнүүдийн жин, цусны ерөнхий шинжилгээ (ЦЕШ) зэрэг үзүүлэлтээр тодорхойлоход бэлдмэлийг 500 мг/ кг болон 1000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн бүлэг болон хяналтын бүлгийн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа илрээгүй. Бактерийн эсрэг үйлдлийн судалгаагаар Фитонефро-САН бэлдмэл нь 90 мг/мл, 80мг/мл тундаа бактерийн эсрэг үйлдэлтэй байна. Дүгнэлт: Фитонефро-САН бэлдмэлийг харханд 28 хоногийн турш 500 мг/кг ба 1000 мг/кг тунгаар хэрэглэхэд үхэл илрээгүй, биеийн болон эрхтнүүдийн жин болон ЦЕШ-д өөрчлөлт илрээгүй байгаа нь уг бэлдмэл хорон чанар багатай болох нь тогтоогдлоо. Мөн бэлдмэл нь өндөр концентрациар бөөр шээсний замын зарим бактерийн эсрэг үйлдэл үзүүлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бөөр хамгаалах үйлдэлтэй нийлмэл бэлдмэлийн фитохимийн судалгааны үр дүн
    (2020-01-01) ;
    Г.Энхмаа
    ;
    И.Энхцог
    ;
    ;
    Аливаа өвчний эмчилгээнд зөвхөн байгалийн цэвэр нэгдлээс гадна эмийн ургамлын идэвхтэй бодис өндөр агуулсан хандыг ургамлын гаралтай эмээр бүртгэж хэрэглэдэг ба энэ нь бие махбодын ерөнхий байдлыг сайжруулах, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хурц болон архаг өвчнийг эмчлэх үйлдэлтэй байдаг бөгөөд хандад агуулагдаж буй олон бодис нь эс, молекулын төвшинд бие биенээ дэмжих эсвэл үгүйсгэх зэрэг үйлдлийг үзүүлдэг буюу олон байд зэрэг үйлчилдэг тул эмчилгээний идэвхтэй, мөн хорон чанар багатай байдаг. Бид Монгол оронд ургадаг, уламжлалт анагаах ухаанд өргөн хэрэглэгдэж ирсэн бөөр хамгаалах үйлдэлтэй зарим ургамлыг сонгон авч шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр судалж цаашид фармакологийн идэвхтэй үйлдэлтэй, аюулгүй, гаж нөлөө багатай эмийн бэлдмэл гарган авах зорилго тавин ажиллаж байна. Сөөгөн боролзгоно, Өргөст нохой хошуу, Артишок зэрэг ургамлын түүхий эдээс идээшмэл болон 20%, 40%, 70%-ийн этанолын ханд гарган авч тус бүрийн ба нийлмэл хандын фармакологийн үйлдэл үзүүлж буй гол биологийн идэвхт бодисын агууламжийг тодорхойллоо. Сөөгөн боролзгоны (Dasiphora fruticosa L.) цэцгийн 70%-н этанолын хандад нийлбэр флавоноидын агууламж, Өргөст нохойн хошуу (Rosa acicularis L)-ны үр жимсний идээшмэлд аскорбины хүчлийн агууламж, Артишок (Cynara scolymus L.)-н өвсний 70%-н этанолын хандад цинарины агууламж нь идээшмэл болон бусад этанолын хандаас өндөр байсан тул цаашид нийлмэл ханд гарган авахдаа биологийн идэвхт бодисын агууламж өндөр ханд болон идээшмэлийг сонгон авах дүгнэлтэд хүрэв.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийн судалгаа
    Үндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-ын мэдээлснээр Эмийн бамбай уламжлалт анагаах ухаанд хэрэглэж ирсэн 365 орчим ургамал, амьтан Сибирь хотой болон эрдсийн гаралтай бэлдмэлийг хөгжиж буй орнуудын 70-95% нь Биохимийн эмчилгээндээ хэрэглэж байна. Байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүн нь олон үзүүлэлт тооны биологийн идэвхт нэгдлүүдээс бүрддэг бөгөөд өвчин үүсгэгчийн Гистопаталоги эмгэг жамд нөлөөлдөг тул орчин үеийн эмийн бэлдмэлийн 25 орчим Нүхтэй тавцангийн хувь нь ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн байна. Ургамал нь төрөл сорил бүрийн метаболитуудын нэгдэл учир хүний биед эмчилгээний үйлдлээс гадна гаж нөлөө, хордлого үүсгэдэг. Бид Монгол, Төвөдийн анагаах ухаанд тайвшруулах зорилгоор хэрэглэж ирсэн Эмийн бамбай, Сибирь хотой ургамлуудыг сонгон авч, орчин үеийн анагаах ухааны практикт сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилтийг эмчлэх, урьдчилан сэргийлэх эсвэл үндсэн эмчилгээтэй хавсран хэрэглэх боломжтой шинэ эмийн бэлдмэл бий болгох зорилгоор дээрх ургамлуудаас нийлмэл бэлдмэл бэлдэж, ---------------------------------бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийг судлах шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийг судлах. Арга, аргачлал: Эмийн бамбайн үндэс, Сибирь хотойн газрын дээрх хэсгээс 70%-ийн этанолын ханднаас 30:70 харьцаатайгаар авч, нийлмэл бэлдмэл бэлтгэж, архагдуу хорон чанарын судалгааг Ш§1аг үүлдрийн (180-250 гр жинтэй) харханд Эдийн засгийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх байгууллагын (ОЕС^) 407 дугаар удирдамжийн дагуу хийж гүйцэтгэсэн. Бэлдмэлийн тайвшруулах үйлдлийн судалгааг С57В^/6 ба ВА^В/с үүлдрийн хулгана дээр Такао К-н аргаар харанхуй болон гэрэлтэй талбайн шилжилтийн сорил, ШгокЫ Такейа-н аргаар нүхтэй тавцангийн сорилоор тус тус туршсан. Үр дүн: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгаагаар хархны АЛАТ, АСАТ, креатинин, мочевиний хэмжээ, элэг, бөөр, зүрхний гистопаталогийн шинжилгээ нь хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай өөрчлөлт илрээгүй. Нийлмэл бэлдмэл нь 1000 мг/кг тундаа харанхуй болон гэрэлтэй талбайн шилжилтийн сорилоор хулганы харанхуй талбайд байх хугацааг уртасган, гэрэлтэй талбайд байх хугацаа, хоёр талбайд шилжих тоог бууруулсан, мөн нүхтэй тавцангийн сорилоор хулганы нүх рүү толгойгоо хийх тоог бууруулсан. Дүгнэлт: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийг 28 хоногийн турш 1000 мг/кг, 1500 мг/кг тунгаар уулгахад биохими, гистопаталогийн шинжилгээнд өөрчлөлт илрээгүй, хорон чанар багатай байна. Мөн уг бэлдмэл нь 1000 мг/кг тундаа тайвшруулах үйлдэлтэй байгаа нь тогтоогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Сампилноров буюу эрдэний үрэл эмийн задлалын судалгаа
    (2025-01-01)
    Ли Чан Шин
    ;
    ;
    Үндэслэл: Сампилноров үрэл эмийн тухай “БНХАУ-ын анагаах ухааны нэвтэрхий толийн Монгол анагаах ухаан”-д “Тус найрлага нь хуучирсан халууныг арилгах, цагаан судлын гэмтлийг арилгах, шар усыг арилгах чадалтай голдуу хар цагаан судлын өвчин саа, тулай, хэрэх, хижиг хямарсан, халуун хуучирч судалд шунасан, уяман, бөөрний судал доргисон, бөөрний халуун, судал шөрмөс таталдах, үе мөч тахийх зэргийг анагаана” гэсэн байдаг. Зорилго: Сампилноров үрэл эмийн найрлагын эмт бодисын амтын эрдэм, шингээлтийн эцсийн амтын эрдэм, эмт бодисын чадал, таван махбодиос үүссэн эрдэм зэрэг 4 зүйлээр хий, шар, бадганы хорогдолыг нөхөн төлжүүлэх ёсыг бодитой задалж үзүүлэх. Арга, аргачлал: Сампилноров үрэл эмийн талаар уламжлалт анагаах ухааны хэрэглээний талаарх мэдээлээлийг агуулсан Хятад, Төвд, Монголын анагаах ухааны түүхийн зохиолууд болох “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс”, “Дөрвөн рашаан” зэрэг гол зохиолуудыг тулгуурлав. Түүхийн харьцуулах арга /историкосравнительный/, Түүхийн төрөлжүүлэлтийн арга, Анализсинтезийн арга буюу задлан шинжилж нэгтгэн дүгнэх арга, Герменевтик арга зүйг ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Тус найрлага амтын эрдмээр амь баригч хий, дээш гүйгч хий, гал тэгштгэгч хийг их хэмжээгээр нөхөн төлжүүлэх бөгөөд түгээмэл гүйгч хий, урвуу арилгагач хийг бага хэмжээгээр нөхөн төлжүүлж, гадар дотор, завсар бүхний хийн гүйдлийг түргэгтгэж бодисын солилцоог нэмэгдүүлж, бүтээгч шар, шингээгч шарын хүчийг их хэмжээгээр нөхөн төлжүүлж, бусад шарыг бага хэмжээгээр нөхөн төлжүүлэнэ. Шүтүүлэгч бадганы усыг их хэмжээгээр, хангагч бадганыг дунд хэмжээгээр, бусад бадганы зөөлөн батлаг, наалдангуй болон шүлсний хорогдолыг тус тус нөхөн төлжүүлнэ. Дүгнэлт: Дээрх 29 нь хөл эмийн найрлага нь 6 амт, 8 чадал, 17 зүйлийн эрдэм, шингээлтийн эцсийн амтаар бүрэлдсэн, амтын эрдмээр хий, шар, бадганыг их, дунд, бага хэмжээгээр нөхөн төлжүүлэхэд тус тус оролцсон байна.