Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 5 of 5
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэлзүйн байдалд танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний үзүүлэх нөлөөлөл
    (2022-12-26) ;
    Т.Сэлэнгэ
    ;
    Д.Мэнджаргал
    ;
    Э.Ганчимэг
    ;
    Л.Гантөмөр
    Үндэслэл: Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ (ОЭТС) нь сүрьеэгийн Сүрьеэ эмчилгээнд хэрэглэдэг үндсэн эм болох изониазид, рифампицинд Сэтгэл гутрал тэсвэртэй нянгаар үүсгэгддэг, хүнээс хүнд агаараар дамжин Сэтгэл түгшилт халдварладаг халдварт өвчин юм. Монгол улс нь ОЭТС-ийн өвчлөл Сэтгэл засал өндөр дэлхийн 8 орны нэг юм. Халдвар ялгаруулалт, өвчний зовуур шаналгаа, удаан хугацааны эмчилгээ, эмийн гаж нөлөө, ялгаварлан гадуурхалт, ажилгүйдэл, санхүүгийн хомсдол зэрэг хүчин зүйлүүд эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдалд сөргөөр нөлөөлдөг. Бид эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх, сэтгэлзүйн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний хөтөлбөрийг боловсруулж, эмчилгээнд ашигласан ба энэхүү хөтөлбөрийг эмнэлзүйн практикт нэвтрүүлэхийн тулд ОЭТС-тэй эмчлүүлэгчийн сэтгэлзүйд хэрхэн нөлөөлж буйг судлах шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. Зорилго: Танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдалд үзүүлэх нөлөөллийг судлах Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг санамсаргүй түүвэрлэлт бүхий эмнэлзүйн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд 2020-2021 онуудад Риф/ОЭТС-тэй оношлогдсон 73 эмчлүүлэгчдийг хамруулав. Тохиолдлын бүлэг дэх судалгаанд хамрагдагсдад танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээг хийсэн. Судалгаанд сэтгэл гутралыг үнэлэх Цунгийн сорил, сэтгэл түгшилтийн түвшинг үнэлэх Цунгийн сорилуудыг ашигласан ба сорилд хариулсан хариултын найдвартай байдлыг Cronbach`s α коэффициентоор тооцов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 52% нь эрэгтэйчүүд, дундаж нас 39.38±1.6 жил байсан бол 63% нь бүрэн дунд боловсролтой, 37% нь ажилгүй, 70% нь өмнө сүрьеэгээр өвчилж байгаагүй тохиолдлууд байв. ОЭТСийн эмчилгээний эхэнд судалгаанд хамрагдагсдын 29% нь хөнгөнөөс, дунд зэргийн сэтгэл гутралтай (Cronbach`s α=0.805), 16% нь хөнгөнөөс мэдэгдэхүйц хүнд зэргийн сэтгэл түгшилттэй (Cronbach`s α=0.843) байв. Хүйсийн байдал нь сэтгэл гутрал (p=0.04), сэтгэл түгшилттэй (p=0.04) статистик ач холбогдол бүхий хамааралтай байв. ОЭТС-ийн эмчилгээний явцад тохиолдлын бүлгийн эмчлүүлэгчдийн дунд сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилтийн түвшин хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад бага байв. Дүгнэлт: Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдэд эмчилгээний явцад сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт илэрч байгаа ба энэхүү сэтгэцийн эмгэг шинж нь эмэгтэйчүүдэд илүү тохиолдож байна. Танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээ нь олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэлзүйд эергээр нөлөөлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн асран хамгаалагчийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдал, стрессийг даван туулах аргууд
    (2022-04-28)
    С.Дэлгэрмаа
    ;
    ;
    Н.Эрдэнэтуул
    ;
    Т.Ганцэцэг
    ;
    Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүст оюун ухааны чадварууд, ялангуяа өөртөө үйлчлэх чадвар хомс, байнгын хараа хяналт, асаргаанд байх нь асран хамгаалагчийн дунд нийгэм, сэтгэлзүй, сэтгэцийн эрүүл эрүүл мэндийн тусламж нь анзаардахгүйгээр сэтгэцийн тулгамдсан асуудал байж байдаг. Асран хамгаалагчдад байгаа сэтгэл гутрал, стрессийн асуудал нь асруулагчдад үзүүлж байгаа эмчилгээ, сувилгааны чанартай тусламж үзүүлэхэд хамааралтай байдаг. Энэхүү судалгаагаар оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн асран хамгаалагчдад тулгарч байгаа стресс, түгшилт, сэтгэл гутралын шинж тэмдгүүд, даван туулах чадвар, асруулагчийн амьдралын чанарыг үнэлэхийг зорилго болгосон. Арга, аргачлал: Асран хамгаалагчаас асран хамгаалагчийн ачааллыг үнэлэх (DASS 42), асруулагчийн амьдралын чанарын асуумж (WHOQOL-BREF), асран хамгаалагчийн тулгамдсан асуудлуудыг илрүүлэх (COPE) асуумжаар 642 асран хамгаалагчаас хамгаалагчийг зорилтот түүврийн аргаар сонгон, асуумж судалгаа авсан. Үр дүн: Асран хамгаалагчийн дунд амьдралын чанар буурах, сэтгэл түгшилт, сэтгэл гутрал шинж тэмдгүүд ньилэрсэн ч түүнийг анзаарахгүйгээр эерэгээр даван туулах хэв маяг харагдаж байна. Дүгнэлт: Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүст үзүүлж буй тусламж үйлчилгээний нэгэн чухал хэсэг нь асран хамгаалагч байна. Иймээс асран хамгаалагч өөртөө илэрч буй стресс, даван туулах хэв маягийг сайжруулах, сэтгэлзүйн тусламж үйлчилгээ чухал болохыг энэхүү судалгаанаас харагдаж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцогчдын нийгэм сэтгэцийн эрүүл мэндийн зарим асуудлыг судалсан нь
    (2026-09-15)
    Н.Өлзийхутаг
    ;
    Д.Оюунсүрэн
    ;
    Үндэслэл: Энхийг сахиулах ажиллагаа (ЭСА) нь цэргийн алба хаагчдаас мэргэжлийн өндөр ур чадвараас гадна бие бялдар, нийгэм-сэтгэл зүйн асар их тэсвэр хатуужлыг шаарддаг онцлогтойг судлаачид тогтоосон байна. Алба хаагчдын сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал, тэр дундаа тулааны үеийн стресст нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйлсийг иж бүрэн тодорхойлох нь цэргийн багийн байлдааны чадварыг хамгаалахад чухал ач холбогдолтой нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: ЭСА-ийн өмнөх бэлтгэл шат болон ажиллагааны явцад алба хаагчдын нийгэм, сэтгэцийн эрүүл мэндэд гарч буй өөрчлөлт, хувь хүний зан төлөв болон тулааны стресст нөлөөлөх хүчин зүйлсийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг проспектив хяналтын загвараар ажиллагааны өмнөх бэлтгэл үе болон БНӨСУ-д үүрэг гүйцэтгэсэн үе гэсэн хоёр шатанд хуваан хийж гүйцэтгэв. Судалгааны хоёр шатанд бүрэн хамрагдсан 283 албан хаагчийн өгөгдлийг SPSS-26.0 программ ашиглан McNemar, Хи-квадрат, Пирсоны корреляци болон олон хүчин зүйлийн логистик регрессийн шинжилгээгээр боловсруулсан. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын 92.9% нь эрэгтэй, дундаж нас нь 28.9±5.8 жил байв. Ажиллагааны явцад неврозын шинж (33.9%), танин мэдэхүйн бууралт (15.9%), нойрны хямрал (15.2%) зонхилон илэрсэн ба эмэгтэй алба хаагчдын дунд невроз, нойрны хямрал, сэтгэл түгшилт статистик ач холбогдол бүхий өндөр байв (p<0.05). Олон хүчин зүйлийн логистик регрессийн шинжилгээгээр Гэмтлийн дараах стрессийн эмгэг (ГДСЭ) илэрсэн алба хаагчдын тулааны стресст өртөх эрсдэл 4.22 дахин (aOR=4.22, 95% ИХ: 1.36-13.16, p=0.013), урьд нь хүчтэй стресст өртөж байсан түүхтэй алба хаагчдынх 2.68 дахин (aOR=2.68, 95% ИХ: 1.01-7.11, p=0.048) тус тус их байгаа нь тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: 1. Энхийг сахиулах ажиллагааны явцад анх удаа оролцогчдод тухайн үеийн сэтгэл түгшилт (83.3%; p<0.01) давамгайлсан бол давтан оролцогчдод хуримтлагдсан стрессээс шалтгаалан Невротизм (42.8%), нойрны архаг хямрал (20.7%) болон архины эрсдэлтэй хэрэглээ (15.9%; p<0.01) өндөр байв. Невроз (β=0.22) болон ЭСА-нд оролцсон давтамж нь (β=0.19) нойрны хямралыг гүнзгийрэхэд голлох нөлөөтэй бие даасан хүчин зүйлс болох нь (р<0.001) тогтоогдлоо. 2. Үүрэг гүйцэтгэгчдийн тулааны стресст өртөх эрсдэлийг бие даан нэмэгдүүлэгч гол хүчин зүйлс нь тэдний өмнө нь амьдралдаа туулж байсан хүчтэй стрессийн түүх (aOR=2.68, p=0.048) болон Гэмтлийн дараах стрессийн эмгэг (ГДСЭ)ийн суурь илрэл (aOR=4.22, p=0.013) болох нь логистик регрессийн шинжилгээгээр батлагдсан болно.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Энхийг дэмжих ажиллагаанд бэлтгэгдэж буй цэргийн албан хаагчдын сэтгэлзүйн хэвшинж, сэтгэцийн зарим үзүүлэлтийг судалсан дүн
    (2023-05-22)
    Н.Өлзийхутаг
    ;
    Үндэслэл: НҮБ-ын ивээл дор явуулж буй энхийг дэмжих ажиллагаа идэвхижсэн сүүлийн 30-аад жилийн түүхээс үзэхэд байлдааны ажиллагаа нь энхийг дэмжих үйл ажиллагаанд оролцогчдын сэтгэлзүйн дарамт зовуурийг ихэсгэн, сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлыг үүсгэн, амьдралын чанарыг бууруулдаг болох нь харагдаж байна. Иймд бид НҮБ-ийн Энхийг дэмжих ажиллагаанд Монгол улсаас оролцож буй энхийг дэмжигчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд дайн, тулаантай нутаг орны байдал хэрхэн нөлөөлж буйг судлан тогтоох шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцогчдын сэтгэцийн эрүүл мэндийн зарим үзүүлэлтийг сэтгэлзүйн хэв шинжтэй нь уялдуулан судлаж тусламжийн хэрэгцээг судлан тогтоох. Арга, аргачлал: Судалгааг Өмнөд Судан улсад явагдах энхийг дэмжих ажиллагаанд бэлтгэгдэж буй цэргийн албан хаагчдын дунд дескриптив судалгааны агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. Үр дүн. Судалгаанд 20-47 насны нийт 372 цэргийн албан хаагч таниулсан зөвшөөрлийн хуудастай танилцан, сайн дураар хамрагдсан бөгөөд тэдний 20-34 насныхан 81.1%, байсан бөгөөд хүйсийн хувьд авч үзвэл эрэгтэйчүүд 90% байв (p≤0.001). Судалгаанд нийт оролцогчийн 45.1% нь тусгай дунд, 37% нь дээд боловсролтой, 72.3% нь гэр бүлтэй, 72.9% нь 0-3 насны хүүхэдтэй байв (p≤0.001). Судалгаанд хамрагдагсадын 99% нь өөрийн хүсэлтээр энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцож байгаа ба 47.3% (p≤0.001) нь урьд нь энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцож байсан туршлагатай байлаа. Энхийг дэмжих ажиллагааны бэлтгэл нь цэргийн албан хаагчдын бие бялдрыг хөгжүүлэхээс (p≤0.001) гадна сэтгэлзүйн бэлтгэл (p≤0.001), стрессийг даван туулах чадвар (p=0.002), багаар хамтран ажиллах чадвар (p≤0.001)-ыг хөгжүүлэх боломжийг олгосон хэмээн 60-78% нь хариулсан байв. Хувь хүний сэтгэлзүйн хэвшинжийг Айзенкийн сорилоор тодорхойлоход, 21.5% холерик, 35.2% сангвиник, 24.2% флегматик, 9.1% нь меланхолик хэв шинжтэй байлаа. Неврозын илрэл нь меланхолик хэв шинжийн оролцогчдод бусад хэв шинжийн оролцогчдоос статистик ач холбогдол бүхий (p≤0.001) ялгаатай тодорхойлогдсон болно. Архины хэрэглээг үнэлэхэд, нийт оролцогчийн 89.5% (n=333) нь бага хэрэглээтэй, 9.9% (n=37) нь хэтрүүлэн хэрэглэгч байсан бол нас ахих тусам архины хэрэглээний түвшин ихтэй буюу хэтрүүлэн хэрэглэгч, хортой үр дагавар өгөхүйц хэрэглээтэй оролцогчийн тоо нэмэгдэж, 35-аас дээш насныхны дунд архины хэрэглээ статистик ач холбогдол бүхий (p=0.002) ялгаатай байлаа. Дүгнэлт: Энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцохоор бэлтгэгдэж буй цэргийн албан хаагчдын сэтгэцийн эрүүл мэндийн зарим үзүүлэлт нь хувь хүний сэтгэлзүйн хэвшинжээс хамааран ялгаатай (p≤0.001) тодорхойлогдож байсан ба архины хэрэглээ 35-аас дээш насныханд илүү байгаа нь цаашид цэргийн алба хаагчдын сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалах, дэмжих, стресс тайлах энгийн аргад суралцах, сэтгэцийн эмгэгт өртөх эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх олон талт арга хэмжээг авах шаардлагатайг харуулж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн амьдралын чанар, сэтгэл гутрал, түгшилт, стресс хоорондын хамаарлыг судалсан дүн (Сонгинохайрхан нэгдсэн эмнэлгийн жишээ дээр)
    (2024-11-07)
    Б.Оюунбилэг
    ;
    Я.Энхжаргал
    ;
    Х.Ариунаа
    ;
    Үндэслэл: Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдэд сэтгэцийн эрүүл Амьдралын чанар мэндийн тулгамдсан асуудал нь оюун санаа, бие бялдар болон нийгмийн Сэтгэл гутрал харилцаа, соёлд аажмаар нөлөөлдөг бөгөөд энэ нь хувь хүний амьдралын Сэтгэл түгшилт чанарт сөргөөр нөлөөлдөг талаар судлаачид тэмдэглэсэн байна. Чихрийн Стресс шижинтэй хүний амьдралын чанар сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал хоорондын хамаарлыг үнэлснээр тусламж үйлчилгээний мэргэшсэн олон мэргэжлийн багийн тусламжийг хөгжүүлэх ач холбогдолтой байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Чихрийн шижин оношлогдсон үйлчлүүлэгчийн амьдарлын чанар, сэтгэцийн эрүүл мэндийн зарим үзүүлэлтийг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгааг Сонгинохайрхан нэгдсэн эмнэлгийн дотоод шүүрлийн булчирхайн кабинетийг түшиглэн нэг-агшингийн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Чихрийн шижинтэй хүмүүсийг судалгааны хамрах хүрээ түүврийн хэмжээг тооцохдоо 95%-ийн итгэх хязгаарт, 10%-ийн алдааны нарийвчлалтайгаар, эх олонлогийн хэмжээг дүүргийн хэмжээнд үйлчлүүлдэг чихрийн шижинтэй хүний тоонд үндэслэн 352 хүнийг хамруулсан. Судалгаанд хамрагдсан үйлчлүүлэгчдэд тайлбарлан таниулсан зөвшөөрлийн хуудсаар зөвшөөрөл авч 2024 оны 4-дүгээр сараас 6-дугаар сарын хооронд мэдээлэл цуглуулсан. Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг үнэлэх эмнэл зүйн товч асуумжийн Монгол хувилбарыг ашиглан оролцогчдын амьдралын чанарыг үнэлэв.1 Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, стрессийн түвшинг DASS21 асуумжаар тодорхойлов.2 Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн амьдралын чанар ба сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, стрессийн түвшин хоорондын хамаарлыг тооцоолов. Судалгааны статистик боловсруулалтыг SPSS-21.0 программ ашиглан, статистик ялгааг p утга 0.05-аас бага байгаа тохиолдолд статистик үнэн магадлалтай гэж тооцсон. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын дундаж нас 53.4±12.1 жил байв. Хүйсийн хувьд 47.7% нь эрэгтэйчүүд, 52.3% нь эмэгтэйчүүд байв. Чихрийн шижингийн хэлбэрээр авч үзвэл чихрийн шижин хэв шинж 1 нь 7.4%, чихрийн шижин хэв шинж 2 нь 90.6%, бусад хэлбэрийн чихрийн шижин нь 2% тус тус байв. Чихрийн шижингээр оношлогдсоноос хойшхи хугацаа 1 жил хүртэлх нь 87 буюу 24.7%, 2-5 жил нь 81 буюу 23%, 6-9 жил нь 64 буюу 18.2%, 10 ба түүнээс дээш жил нь 120 буюу 34.1% тус тус байв. Судалгаанд хамрагдагсдын амьдралын чанарын үзүүлэлтийн онооны дундаж 38.7±8.9 жил байв. Оролцогчдын дунд сэтгэл гутралын илрэлийг тодорхойлход 52.31% нь сэтгэл гутралтай, 47.69 % нь сэтгэл гутралгүй байв. Сэтгэл түгшилийн хувьд 59.38% нь сэтгэл түгшилтэй, 40.62% нь сэтгэл түгшилгүй байв. Стрессийн хувьд 65.23% нь стресстэй, 34.77% стрессгүй байв. Харин амьдралын чанарын үзүүлэлт мөн сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, стресс хоорондын хамаарлыг судлахад чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчийн амьдралын чанарын үзүүлэлт нь сэтгэл гутралтай (r=0.159, p=0.003) эерэг хамааралтай байв. Харин сэтгэл түгшилт (r=0.200, p=0.000) стресс (r=0.219, p=0.000) тус тус байгаа бөгөөд амьдралын чанарын үзүүлэлт нь сэтгэл түгшилт, стресстэй сул хамааралтай байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчийн амьдралын чанар дунджаас доогуур түвшинд байна. Чихрийн шижинтэй хүний сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдлын хувьд оролцогчдын талаас илүү нь сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, стресстэй байв. Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчийн үеийн амьдралын чанарын үзүүлэлт нь сэтгэл гутрал, түгшилт, стресстэй сул хамааралтай байв. (r=0.179, p<0.001)