Tserendash, Chimgee
Loading...
Товч нэр
Tserendash, Chimgee
Бүтэн нэр
Tserendash Chimgee
Латин нэр
Tserendash Chimgee
Албан тушаал
Судлаач
11 results
Now showing 1 - 10 of 11
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Фитонефро-САН бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон бактерийн эсрэг үйлдлийн судалгаа(2025-01-01); ; ; - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Бөөр хамгаалах үйлдэлтэй нийлмэл бэлдмэлийн фитохимийн судалгааны үр дүн(2020-01-01); ; Аливаа өвчний эмчилгээнд зөвхөн байгалийн цэвэр нэгдлээс гадна эмийн ургамлын идэвхтэй бодис өндөр агуулсан хандыг ургамлын гаралтай эмээр бүртгэж хэрэглэдэг ба энэ нь бие махбодын ерөнхий байдлыг сайжруулах, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хурц болон архаг өвчнийг эмчлэх үйлдэлтэй байдаг бөгөөд хандад агуулагдаж буй олон бодис нь эс, молекулын төвшинд бие биенээ дэмжих эсвэл үгүйсгэх зэрэг үйлдлийг үзүүлдэг буюу олон байд зэрэг үйлчилдэг тул эмчилгээний идэвхтэй, мөн хорон чанар багатай байдаг. Бид Монгол оронд ургадаг, уламжлалт анагаах ухаанд өргөн хэрэглэгдэж ирсэн бөөр хамгаалах үйлдэлтэй зарим ургамлыг сонгон авч шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр судалж цаашид фармакологийн идэвхтэй үйлдэлтэй, аюулгүй, гаж нөлөө багатай эмийн бэлдмэл гарган авах зорилго тавин ажиллаж байна. Сөөгөн боролзгоно, Өргөст нохой хошуу, Артишок зэрэг ургамлын түүхий эдээс идээшмэл болон 20%, 40%, 70%-ийн этанолын ханд гарган авч тус бүрийн ба нийлмэл хандын фармакологийн үйлдэл үзүүлж буй гол биологийн идэвхт бодисын агууламжийг тодорхойллоо. Сөөгөн боролзгоны (Dasiphora fruticosa L.) цэцгийн 70%-н этанолын хандад нийлбэр флавоноидын агууламж, Өргөст нохойн хошуу (Rosa acicularis L)-ны үр жимсний идээшмэлд аскорбины хүчлийн агууламж, Артишок (Cynara scolymus L.)-н өвсний 70%-н этанолын хандад цинарины агууламж нь идээшмэл болон бусад этанолын хандаас өндөр байсан тул цаашид нийлмэл ханд гарган авахдаа биологийн идэвхт бодисын агууламж өндөр ханд болон идээшмэлийг сонгон авах дүгнэлтэд хүрэв. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийн судалгаа(2025-01-01); ; ; ; Г.ЭнхмааҮндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-ын мэдээлснээр Эмийн бамбай уламжлалт анагаах ухаанд хэрэглэж ирсэн 365 орчим ургамал, амьтан Сибирь хотой болон эрдсийн гаралтай бэлдмэлийг хөгжиж буй орнуудын 70-95% нь Биохимийн эмчилгээндээ хэрэглэж байна. Байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүн нь олон үзүүлэлт тооны биологийн идэвхт нэгдлүүдээс бүрддэг бөгөөд өвчин үүсгэгчийн Гистопаталоги эмгэг жамд нөлөөлдөг тул орчин үеийн эмийн бэлдмэлийн 25 орчим Нүхтэй тавцангийн хувь нь ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн байна. Ургамал нь төрөл сорил бүрийн метаболитуудын нэгдэл учир хүний биед эмчилгээний үйлдлээс гадна гаж нөлөө, хордлого үүсгэдэг. Бид Монгол, Төвөдийн анагаах ухаанд тайвшруулах зорилгоор хэрэглэж ирсэн Эмийн бамбай, Сибирь хотой ургамлуудыг сонгон авч, орчин үеийн анагаах ухааны практикт сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилтийг эмчлэх, урьдчилан сэргийлэх эсвэл үндсэн эмчилгээтэй хавсран хэрэглэх боломжтой шинэ эмийн бэлдмэл бий болгох зорилгоор дээрх ургамлуудаас нийлмэл бэлдмэл бэлдэж, ---------------------------------бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийг судлах шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанар болон тайвшруулах үйлдлийг судлах. Арга, аргачлал: Эмийн бамбайн үндэс, Сибирь хотойн газрын дээрх хэсгээс 70%-ийн этанолын ханднаас 30:70 харьцаатайгаар авч, нийлмэл бэлдмэл бэлтгэж, архагдуу хорон чанарын судалгааг Ш§1аг үүлдрийн (180-250 гр жинтэй) харханд Эдийн засгийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх байгууллагын (ОЕС^) 407 дугаар удирдамжийн дагуу хийж гүйцэтгэсэн. Бэлдмэлийн тайвшруулах үйлдлийн судалгааг С57В^/6 ба ВА^В/с үүлдрийн хулгана дээр Такао К-н аргаар харанхуй болон гэрэлтэй талбайн шилжилтийн сорил, ШгокЫ Такейа-н аргаар нүхтэй тавцангийн сорилоор тус тус туршсан. Үр дүн: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгаагаар хархны АЛАТ, АСАТ, креатинин, мочевиний хэмжээ, элэг, бөөр, зүрхний гистопаталогийн шинжилгээ нь хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай өөрчлөлт илрээгүй. Нийлмэл бэлдмэл нь 1000 мг/кг тундаа харанхуй болон гэрэлтэй талбайн шилжилтийн сорилоор хулганы харанхуй талбайд байх хугацааг уртасган, гэрэлтэй талбайд байх хугацаа, хоёр талбайд шилжих тоог бууруулсан, мөн нүхтэй тавцангийн сорилоор хулганы нүх рүү толгойгоо хийх тоог бууруулсан. Дүгнэлт: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийг 28 хоногийн турш 1000 мг/кг, 1500 мг/кг тунгаар уулгахад биохими, гистопаталогийн шинжилгээнд өөрчлөлт илрээгүй, хорон чанар багатай байна. Мөн уг бэлдмэл нь 1000 мг/кг тундаа тайвшруулах үйлдэлтэй байгаа нь тогтоогдлоо. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн мутаци үүсгэх, ген хордуулах нөлөөллийн аюулгүй байдлын судалгаа(2026-04-16); ; ; - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Артишок (Cynara scolymus L.)-н идээшмэлийн бөөр хамгаалах үйлдлийн судалгааны үр дүн(2020-01-01); С.СарнайАртишок (Cynara scolymus L.) ургамлыг мана улс өөри н орны ба галь газар зү н нөхцөлд сүүли н 5 жилд амжилтта тарималжуулж ба на. Бид Монгол оронд тарималжуулсан Артишокийн навчны идээшмэлийн бөөр хамгаалах үйлдлийг гентамициний сульфатаар бөөрний хурц үрэвслийн эмгэг загвар үүсгэж, цусны ийлдсийн мочевин, креатинин, шээсний хүчлийн хэмжээг тодорхойлж, бөөрний эдэд гистопатологийн шинжилгээ хийж судаллаа. Туршилт судалгааны 7, 14, 21 дэх хоногт Артишокийн идээшмэлийг 300мг/кг, 500 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн бүлэг, стандарт буюу канефрон хэрэглэсэн бүлгийг эмгэг бүлэгтэй харьцуулахад цусны ийлдсийн мочевин, креатинин, шээсний хүчил буурсан (p<0.05) байна. Бөөрний эдийн гистопаталогоор шинжилгээний 7, 14, 21 дэх хоногт эмгэг бүлэгт бөөрний сувганцрын үхжил, сувганцрын дегенераци, завсрын эдийн үрэвсэл 50-75% илэрсэн, Артишокийн идээшмэлийг 300мг/кг, 500мг/кг, тунгаар хэрэглэсэн бүлэгт бөөрний сувганцар үхжил, сувганцрын дегенераци, завсрын эдийн үрэвсэл 0-25% илэрсэн ба эмгэг бүлэгтэй харьцуулахад бөөрний сувганцар үхжил, сувганцрын дегенераци, завсрын эдийн үрэвслийг 2-3 дахин бууруулж, бөөр хамгаалах үйлдэл үзүүлсэн байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн фармакологийн зарим судалгаа(2020-01-01); С.СарнайБөөрний өвчлөл сүүлийн үед хурдацтай өсөж 750 сая гаруй хүнийг хамарч дэлхий нийтийн эрүүл мэндийн гол асуудал болоод байна. Нохойн хошуу (Rosa acicularis L)–ны үр жимсний усан ханд, Артишок (Cynara scolymus L)–ийн навчны 70% этанолын ханд, Сөөгөн боролзгоны (Dasiphora fruticosa L)-цэцэгний 70% этанолын ханд тус бүрийг 2:2:1 харьцаатай авч нийлмэл бэлдмэл бэлтгэж, судалгаанд ашигласан. Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн чөлөөт радикалыг 50% саатуулах концентраци (IC50) нь 91.86 мкг/мл буюу антиоксидант үйлдэлтэй байна. Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн LD50 нь 5000мг/кг-с дээш, OECD-ийн удирдамжийн хорон чанарын ангиллаар практикийн хувьд хоргүй байна. Гентамициний сульфатаар үүсгэсэн бөөрний хурц үрэвслийн үед туршилтын бүлэг буюу ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэл хэрэглэсэн бүлгийг эмгэг бүлэгтэй харьцуулахад цусны ийлдсийн мочевин 2.2, 3.0 ба 3.64 дахин (p<0.05); креатинин 1.67, 1.99 ба 2.35 дахин (p<0.05); шээсний хүчлийн хэмжээ 1.34, 1.49 ба 1.61 дахин (p<0.05) тус тус буурсан, гистопатологийн шинжилгээнд туршилтын бүлэгт бөөрний сувганцрын үхжил, сувганцрын дегенераци, завсрын эдийн үрэвсэл нийт харах талбайд 25-50 хувьд илэрсэн байгаа нь ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэл бөөр хамгаалах үйлдэлтэйг харуулж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгаа(2023-05-22); ; ; Үндэслэл: Кальцийн гидроксиапатит нь яс болон шүдний эдэд агуулагдах гол эрдэс бодис юм. Орчин үед кальцийн гидроксиапатитыг био-анагаах ухаанд эмийн бодисын ялгаралтыг хянах матриц болгох, ясны эд эсэд материал нөхөх зэргээр өргөнөөр хэрэглэдэг. Кальцийн гидроксиапатитыг ууж хэрэглэх нь ясны хугарлын эдгэрэлтийг хурдасгаж, нөхөн төлжилтийг сэргээхээс гадна ясны сийрэгжилтээс урьдчилан сэргийлдэг. Зорилго: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарыг судлах. Арга, аргачлал: Кальцийн гидроксиапатитын бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгааг Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагааг Хөгжүүлэх Байгууллагын 423 дугаар удирдамжийн (OECD 423) дагуу хийж гүйцэтгэсэн. Хяналтын буюу эрүүл, туршилтын (1,2) бүлэгт тус бүр Вистар үүлдрийн 10 хархыг авч, эрүүл бүлэгт нэрмэл ус, туршилтын бүлэгт кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг 1000 мг/кг, 2000 мг/кг тунгаар 45 хоногийн турш өдөр бүр уулгаж, хархны ерөнхий байдал, хордлогын шинж тэмдэг, үхлийг ажиглаж бүртгэсэн. Туршилт судалгааны 46 дах хоногт хархны цусны ерөнхий шинжилгээ болон биохимийн шинжилгээг хийсэн. Эрүүл болон кальцийн гидроксиапатит хэрэглэсэн хархны элэг, бөөр, зүрх, дэлүү ба ходоод зэрэг эрхтнийг авч, 10% буфер формалины уусмалд, бэхжүүлж, гистологийн шинжилгээний тодорхой дамжлагуудаар бэлтгэж, 5µм-ээр зүсэж, гематоксин эозиноор будаж, Olympus BX41 гэрлийн микроскопийг ашиглан, гистопаталогийн шинжилгээг хийсэн. Үр дүн: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг 45 хоногийн турш хэрэглэхэд харханд хордлого, зан төрхийн өөрчлөлтийн шинж тэмдэг ажиглагдаагүй бөгөөд туршилтын хугацаанд хархнууд бүгд амьд байсан. Кальцийн гидроксиапатитыг 45 хоногийн турш 1000 мг/кг ба 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн хархны ийлдсийн Асат, Алат болон шүлтлэг фосфатаза, креатинин, мочевины хэмжээг эрүүл болон туршилтын бүлэг хооронд харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий (p>0.05) ялгаа ажиглагдаагүй. Эрүүл болон кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг хэрэглэсэн бүлэгт элэг, дэлүү, зүрх, бөөр ба ходоодны гистопатологийн шинжилгээнд эдгээр эрхтний эдийн хэвийн бүтэц хадгалагдсан байсан. Дүгнэлт: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг уулгаж хэрэглэхэд элэг болон бөөрийг хордуулах нөлөөгүй байна. Кальцийн гидроксиапатитыг 1000 мг/кг, 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн хархны гистологийн шинжилгээнд бөөрний эдэд бага зэрэг завсрын эдийн шохойжилт, 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн харханд ходоодны өнгөц шархлаа илэрсэн байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн артерийн даралтад үзүүлэх үйлдлийг судалсан дүн(2026-05-22); ; Үндэслэл: Стресс, нойргүйдэл, сэтгэл түгшил нь нийгэмд өргөн тархсан сэтгэцийн эмгэгийн нэг бөгөөд хөдөлмөрийн чадвар буурах, амьдралын чанар доройтох, архаг өвчний эрсдэл нэмэгдэх зэрэг сөрөг үр дагаврыг үүсгэдэг. Стрессийн үед симпатик мэдрэлийн тогтолцоо идэвхжиж зүрхний цохилтын тоо ихсэх, судас агших, улмаар артерийн даралт нэмэгдэх зэрэг физиологийн өөрчлөлтүүд илэрдэг ба удаан хугацаанд үргэлжилбэл артерийн даралт ихсэх өвчин болон зүрх судасны бусад эмгэг үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Сүүлийн жилүүдэд тайвшруулах, нойрсуулах, сэтгэл түгшлийг багасгах үйлдэлтэй эмийн ургамлуудын фармакологийн судалгаа эрчимтэй хийгдэж байна. Иймээс бид уламжлалт анагаах ухаанд тайвшруулах, нойрсуулах, сэтгэл засах зорилгоор хэрэглэж ирсэн Эмийн бамбай, Сибирь хотой ургамлаас нийлмэл бэлдмэл бэлтгэж, артерийн даралтад үзүүлэх үйлдлийг судлах шаардлага тулгарч байна. Зорилго: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн артерийн даралтад нөлөөлөх үйлдлийг судлах. Арга, аргачлал: Бид Эмийн бамбай болон Сибирь хотойн 70%-ийн этанолын ханднаас 30:70 харьцаатайгаар нийлмэл бэлдмэл бэлтгэж, хэвийн үеийн болон АТ II-р үүсгэгдсэн артерийн даралт ихсэлтэд нөлөөлөх үйлдлийн судалгааг C57BL/6 үүлдрийн хулганад 750, 1000 мг/кг тунгаар уулгаж, Softron BP-98AWU аппарат ашиглан, систол болон диастолын даралтыг хэмжиж, бүлэг хооронд харьцуулан судалсан. Үр дүн: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийг 750, 1000 мг/кг тунгаар хэрэглэхэд хэвийн үеийн СД-ыг 6.7-12.3%, ДД-ыг 16.0-29.3%-иар тус тус бууруулсан (p<0.05) бол АТ II-ыг хэвлийн хөндийд тарьж үүсгэсэн артерийн даралт ихсэлтийн эмгэг загварын үед СД-ыг 5.9-19.6%, ДД-ыг 6.3-20.1%иар тус тус бууруулсан (p<0.05). Осмотик шахуурга ашиглан АТ II-р артерийн даралт ихсэлтийн эмгэг загвар үүсгэхэд нийлмэл бэлдмэл нь 750 мг/кг тунгаараа СД-ыг 18.2-33.1%, ДД-ыг 16.4-27.8%-иар бууруулж байлаа (p<0.001). Дүгнэлт: Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийг 750, 1000 мг/кг тунгаар хэрэглэхэд хулганын хэвийн үеийн болон АТ II-р үүсгэгдсэн артерийн даралт ихсэлтийг бууруулах үйлдэлтэй болох нь тогтоогдлоо. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн нейрофармакологийн зарим судалгааСэтгэл түгшилт нь түгээмэл тохиолддог сэтгэцийн эмгэг бөгөөд амьдралын чанарыг бууруулах сөрөг үр дагавартай. ДЭМБ-ын судалгаагаар (2019) дэлхий дээр 50 сая орчим хүн эпилепси өвчинтэй амьдарч байна. Өнөө үед эпилепси, сэтгэл түгшилтийн тохиолдол их байгаа төдийгүй эдгээр эмгэгүүдийн цаашдын үр дагавар нь эрүүл мэнд, нийгэм эдийн засгийн хувьд гарз хохирол дагуулдаг учир эмчилгээг сайжруулах, хүндрэлээс урьдчилан сэргийлэх аргыг өргөжүүлэх шаардлагатай байгаа ба эдгээр эмгэгийг эмчлэх ургамлын гаралтай бэлдмэл хомс байна. Бид ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэлийн тайвшруулах болон таталтын эсрэг үйлдлийн судалгааг C57BL/6 үүлдрийн шугаман хулгана дээр явуулав. Эмийн бамбайн (Valeriana ofÏcinalis L.) үндэс болон Хотойн (Leonurus sibiricus L.) өвсний 70% этанолын ханднаас 30:70 харьцаатайгаар нийлмэл бэлдмэл бэлдэж, судалгаанд ашигласан. Тайвшруулах үйлдлийн судалгааг нээлттэй талбайн сорил, таталтын эсрэг үйлдлийн судалгааг PTZ-оор үүсгэсэн таталтын загвар дээр судалсан. Судалгааны үр дүнгээс үзэхэд ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэл 750 мг/кг, 1000 мг/кг тунгаар нийт туулсан дөрвөлжингийн тоо, босоо зогсох тоог тус тус бууруулсан ба туршилтын амьтныг PTZ-оор үүсгэсэн таталтаас хамгаалж байв. Ургамлын гаралтай нийлмэл бэлдмэл нь тайвшруулах, таталтын эсрэг үйлдэл үзүүлж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication,