Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 32
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Knowledge of the Adverse Effects of Smoking and Related Changes in Smoking Status during Pregnancy among Female Smokers
    (Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-09-30) ; ;
    Batgerel Oidov
    ;
    Baigalmaa Luvsandagva
    ;
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн асран хамгаалагчийн амьдралын чанар, ачааллын хамаарлын судалгаа
    (2024-04-13)
    С.Дэлгэрмаа
    ;
    Г.Намуун
    ;
    ; ;
    Үндэслэл: Монгол Улсыг бусад улс оронтой харьцуулахад хөгжлийн бэрхшээлийн түвшин харьцангуй бага (1000 хүн амын дунд 8.4 -13.2%) боловч гэр бүлийн нэг гишүүн нь оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй байх нь асран халамжлагчийн бие бялдар, сэтгэл зүйн байдалд сөргөөр нөлөөлж, амьдралын ерөнхий түвшин буурахад хүргэдэг. Манай оронд өнөөгийн байдлаар оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асрахуй, сувилахуй, өөртөө үйлчлэх чадварын түвшин, асран хамгаалагчийн ачаалал, амьдралын чанарыг үнэлсэн судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асран хамгаалагчийн амьдралын чанар, ачаалал хоорондын хамаарлыг судлахад оршино. Арга, аргачлал: Судалгааг Улаанбаатар хотын 8 дүүргийн өрхийн эрүүл мэндийн төвийг түшиглэн 642 үйлчлүүлэгчийн асран хамгаалагчийг зорилтот түүврийн аргаар сонгон, асуумж судалгаа авсан. Асран хамгаалагчийн ачааллыг Буренс Заритын асуумж, амьдралын чанарыг WHOQOL-BREF асуумжаар үнэлэсэн. Судалгааны зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр хэмжилтийг хийсэн. Статистик боловсруулалтыг SPSS 25.0 програм ашиглан хийлээ. Үр дүн: Асран хамгаалагчийн дундаж нас 52.6±13.2, 23.1% нь эрэгтэйчүүд байна. Асран хамгаалагчдын 36.3% нь тэтгэвэрт гарсан, 34.6% нь ажилгүй байлаа. Асран хамгаалагчдын амьдралын чанарын үнэлгээнд бие бялдрын үзүүлэлтийн дундаж утга 54.4±12.6, сэтгэл зүйн дундаж үзүүлэлт 58.5±12.2, нийгмийн харилцаа 65.0±16.8, хүрээлэн буй орчны хувьд 66.8±13.7 байна. Асран хамгаалагчдын сэтгэл санааны амьдралын чанар нь ачаалалтай урвуу хамааралтай байв (-0.21; 95% CI: -0.33, -0.09; p = 0.001). Асран хамгаалагчийн ачаалал нь амьдралын чанарын орчинтой эерэг хамааралтай байна (0.21; 95% CI: 0.10; 0.33; p<0.001). Харин амьдралын чанарын бие бялдрын болон нийгмийн харилцааны үзүүлэлтийн хувьд ачаалалтай статистик ач холбогдол бүхий хамааралгүй байна. Дүгнэлт: Асран хамгаалагчийн ачаалал нэмэгдэх тусам амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлж, асруулагчийн өдөр тутмын өөртөө үйлчлэх чадвар муу байх тусам асран хамгаалагчийн ачаалал нэмэгдэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын 6-17 насны “Эрт илрүүлэг үзлэг”-т хамрагдсан хүүхдүүдийн бодисын солилцооны хамшинжийн тархалтыг судалсан нь
    (2023-05-22)
    П.Ариунзаяа
    ;
    ;
    Г.Эрдэнэтуяа
    ;
    Л.Баярмагнай
    Үндэслэл: 2020 оны байдлаар дэлхий хүн амын дундах бодисын солилцооны хамшинжийн (БСХШ) тархалтын хувь ойролцоогоор 2025% байна. Бүс нутгуудыг хооронд нь харьцуулан үзэхэд Ази тивд 12-37%, Европ тивд 12-26% тархалттай байна. 2020 оны байдлаар нийт хүүхдүүдийн 2%, өсвөр үеийнхний 3% нь БСХШ-тэй, улс орон бүс нутгуудад ялгаатай байна. Монгол улсад бүх насны хүн амын дунд илүүдэл жин, таргалалтын тархалт өндөр байна. Хүүхэд, өсвөр үеийн дундах БСХШ-ийн тархалт, шалтгаан ,нөлөөлөх хүчин зүйлсийг судлан тогтоосноор урьдчилан сэргийлэлт, оношилгоо эмчилгээний чадамжийг дээшлүүлэн, эрт илрүүлэгийн түвшинг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой. Зорилго: Улаанбаатар хотын 6-17 насны хүүхдүүдийн дундах БСХШ-ийн тархалтыг тогтоох, БЖИ болон артерийн даралт хоёрын хоорондын хамаарлыг тогтоох. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотын 9 дүүргийн ӨЭМТ-ийг түшиглэн 6-17 насны хүүхдийг статистикийн хувь тэнцүүлсэн аргаар байшин хороолол, гэр хороолол тус бүрээс судалгаанд хамрагдсан байхаар тооцон нийт 622 хүүхдийг хамруулан аналитик судалгааны аргын агшингийн загвараар гүйцэтгэв. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан 6-17 насны хүүхдүүдийн дундах БСХШийн тархалтыг тогтоох судалгааны шалгуур үзүүлэлтийн дагуу ОУЧШХ, ДЭМБ, Күүк судалаачийн шалгуурын дагуу судалгааны үр дүнгээс түүвэрлэлт хийхэд ОУЧШХ, ДЭМБ-ын шалгуурыг хангасан 5(0.8%) тохиолдол, Күүкийн шалгуурыг хангасан 6 (1%) тохиолдол байв. 1317 насныхан 60% нь БСХШ-ийн 2 хүртэлх эрсдэлтэй байна. (p>0.001). Дүгнэлт: Улаанбаатар хотын 6-17 насны хүүхдүүдийн дунд бодисын солилцооны хамшижийн тархалт 1% байгаа нь тодорхойлогдлоо. Хүүхдийн амьдарч буй нөхцөл нь жингийн илүүдэл болон таргалалттай хамааралтай байгаа ба хүйсийн хувьд ялгаатай байдал ажиглагдаж байна. Биеийн жингийн илүүдэл, таргалалт нь эрэгтэй хүүхдэд харьцангуй их тархалттай байгаа нь тус тус тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ковид-19-ийн эсрэг Синофарм (BBIBP-CorV) вакцины дараах хамгаалах эсрэгбиеийн судалгаа
    (2024-01-28) ;
    О.Дашпагма
    ;
    ;
    Б.Гантуяа
    ;
    Үндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-аас шинэ коронавируст халдварыг цар тахал гэж зарласнаас хойш 2023 оны 3 сар хүртэл 183 өөр төрлийн вакцины эмнэлзүйн туршилт, үнэлгээ хийгдсэн байна. Монгол улсад 2021 оны 2 сарын 23-наас эхлэн Pfizer/ BioNTech (BNT162b2), AstraZeneca (ChAdOx1-S), Sinopharm (BBIBPCorV), Sputnik V (Gam-COVID-Vac) гэсэн Ковид-19-ын эсрэг 4 төрлийн вакциныг хэрэглэж эхэлсэн. 2022 оны 10 сарын 14-ний байдлаар дээрх вакцины 2 дахь тунд 2,183,894 хүн хамрагджээ. Эдгээр вакцины судалгаа одоо ч үргэлжилсээр байна. Зорилго: Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины дараах эсрэгбиеийн урвал, түүнтэй холбоотой хүчин зүйлсийг хүн амын бүлгүүдэд харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 1, 2 дахь тун тариулсан нийт 583 хүн хамрагдсан. Ковид-19 вакцины эхний тунг тарихаас өмнө ийлдсэнд SARS СoV-2 вирусийн S уургийн эсрэг үүссэн иммуноглобулин G-г (IgG) тодорхойлсон ба уг шинжилгээг вакцины 2 дахь тунг тарьсны дараа 21-28 дахь хоногт давтан тодорхойллоо. Үр дүн: Судалгаанд 19-86 насны 214 (36.5%) эрэгтэй, 373 (63.5%) эмэгтэй хамрагдсан бөгөөд дундаж нас 39.9±10.7 (37.0) жил байсан бөгөөд судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 52.9%-ийг 30-49 насныхан тус тус эзэлж байв. Судалгаанд хамрагдагсдын 80.6% (470)–д эсрэгбиеийн титр хангалттай харин 19.4% (113) эсрэгбие илэрсэнгүй. Вакцин хийлгэхээс өмнө anti-SARS-СoV-2 RBD-IgG эсрэгбиеийн титр геометрийн дундаж титр (GMT) 0.7±0.9 ng/mL байсан бол 2 дахь тунгийн дараа 17.2±1.2 ng/ mL болж өссөн. Насны бүлгээр авч үзэхэд 40-өөс доош насны хүмүүст хамгаалах эсрэсбиеийн үүсэлт сайн, нас нэмэгдэх тусам эсрэгбиеийн үүсэлт буурч байгаа байдал ажиглагдлаа. Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины өвөрмөц эсрэгбиеийн урвал Улаанбаатар хотоос хөдөө, орон нутагт амьдардаг хүмүүст илүү байгаа нь тодорхойлогдлоо. Тийм боловч эсрэгбиеийн урвал илэрсэн хүмүүсийн эзлэх хувь Булган, Дорнод аймагт Дархан-Уул, Орхон аймгуудынхаас бага байв. Дүгнэлт: Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 2 дахь тунгийн дараа 21-28 хоногт хамгаалах хэмжээний эсрэгбие бидний ажигласан хүмүүсийн 80.6%-д тодорхойлогдсон. Нас ахих тусам эсрэгбиеийн урвал илрэх нь буурч байв. Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 2 дахь тунгийн дараа үүссэн эсрэгбиеийн титр хамрагдагсдын нас ба хүйс, мэргэжлийн эрсдлээс хамаарахгүй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын ахмад настны эсрэг хүчирхийллийн хэлбэрүүд, үйлдлийг судалсан дүн
    (2024-12-21)
    Д.Долгорсүрэн
    ;
    ;
    Үндэслэл: Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын 2018 оны мэдээгээр Дэлхий дээр 2015 онд 60 ба түүнээс дээш настай хүн 900 сая байгаа бол 2050 онд 2 тэр бумаар өснө гэж тооцоолсон байна.1 Хятадын хүн амын дунд ахмад настнуудын хүчирхийлэл түгээмэл буюу 0.2%-64% байдаг болохыг судлаачид тогтоосон байна.2 Монгол улсад судлаач Р.Оюунханд нар ахмад настны хүчирхийлэлтэй холбоотой байж болохуйц зан төрхийн эмгэг, сэтгэл түгших, сэтгэл гутрах эмгэг хамгийн их байгааг цаашид нарийвчлан судлах шаардлагатай хэмээн дурдсан байна.3 Зорилго: Улаанбаатар хотын ахмад настны эсрэг хүчирхийллийн хэлбэрүүд, үйлдлийг судалсан дүн. Арга, аргачлал: Судалгааг нэг агшингийн загвараар, зорилтот түүврийн аргаар судалгааны тоон болон чанарын аргыг хослуулж мэдээ материалаа цуглуулсан. Үр дүн: Бидний судалгаанд 55-96 насны нийт 962 ахмад настан хамрагдсаны дундаж нас нь 65.6±7.49 жил, ам бүлийн дундаж тоо 3.33±1.96 байлаа. Хүчирхийлэлд өртсөн ахмад настнууд бие махбодын 161(16.7%), Сэтгэл санааны 295 (30.7%), Бэлгийн 26 (2.7%), Үл хайхрах 255 (26.5%), Эдийн засгийн 268 (27.9%) өртжээ. Үүнээс харахад аль ч хүчирхийллийн үед сэтгэл санааны хүчирхийлэлд давхар өртдөг байна. Бие махбодын хүчирхийлэл үйлдэл нь өшиглөх 72 (10.0%) алагдах 86 (8.6%), цохих 107(6.3%), 22.4% чимхэх 36 (13.5%), түлхэх 80 (9.2%), хазах, эд зүйл шидэх 81 (9.1%), үйлдэл нь статистик ач холбогдолтой байна (p<0.05). Үүнээс зэвсгийн чанартай эд зүйл тодруулахад хутга, мэс 15 (15.4%), мод чулуу 53 (11.9%), бусад шил сандал 29 (14.2%) ашигласан статистик ач холбогдолтой байв (p<0.05). Сэтгэл санааны хүчирхийлэл үйлдэл нь муу үгээр хараах 215 (22.3%), Загнах 224 (23.3%), буруутгах 160 (16.6%), айлгах 108 (11.2%), хардаж мөрдөх 33 (3.4%), сүрдүүлэх 84 (8.7%), сонирхол харгалзахгүй шийдвэр 67 (7.7%), ганцаардуулах 184 (19.1%), шийтгэнэ асрамжид өгнө гэж сүрдүүлэх 64 (6.7%) үйлдэл нь статистик ач холбогдолтой байна (p=0.000). Үл хайхрах хүчирхийллийн үйлдэл нь 190 (18.9%) гадуурхах, 190 (18.9%) ярихгүй байх,107 (11.3%) хэрэгцээ хангагдахгүй, 173 (18.8%) асаргаа хийгдэхгүй, 55 (5.7%) гэрээс хөөх, 36 (3.7%) эм уулгахгүй, 78 (8.1%) ад шоо үздэг байна (p=0.000). Эдийн засгийн хүчирхийлэл үйлдсэн үйлдэл нь эд хөрөнгө завших 73 (7.6%), мөнгө хулгайлах 110 (11.4%), зээл зөвшөөрөлгүй авхуулах 132 (137%), тэтгэвэр өгөхгүй байх 101(10.5%), өөрийн хэрэгцээнд зарцуулахгүй 174 (18.1%), орон байр зөвшөөрөлгүй зарах 31(3.2%), данснаас мөнгө зөвшөөрөлгүй авах 76 (7.9%), бичиг баримтад гарын үсэг зуруулах 33 (3.4%), ахуйн хэрэгцээ хангагдахгүй байх 67 (7.0%), эрүүл мэндийн хэрэгцээ хангагдахгүй 165171.2%), байх зэрэг хүчирхийлэх үйлдэл нь статистик ач холбогдолтой байлаа (p<0.05). Дүгнэлт: Хүчирхийллийн хэлбэрээр нь авч үзвэл бие махбодын 161 (16.7%), сэтгэл санааны 295 (30.7%), бэлгийн 26 (2.7%), үл хайхрах 255 (26.5%), эдийн засгийн 268 (27.9%) өртөж аль ч хүчирхийллийн үед сэтгэл санааны хүчирхийлэлд давхар өртдөг болох нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн дэвтрийн талаарх мэдлэг, хөтлөлт, нөлөөлөх хүчин зүйлийн судалгаа
    (2025-05-05)
    А.Халиун
    ;
    ;
    Л.Ундрам
    Үндэслэл: Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн дэвтэр нь жирэмсний хяналтаас хүүхдийн 5 нас хүртэлх үеийн эрүүл мэнд, дархлаажуулалт, хөгжлийн үе шатыг бүртгэдэг урт хугацааны эрүүл мэндийг хянах хэрэгсэл юм. Эцэг эх болон эрүүл мэндийн ажилтан дэвтрийг хамтран хөтөлснөөр эцэг эхийн эрүүл мэндийн боловсролыг нэмэгдүүлэхээс гадна хүүхдийг болзошгүй хөгжлийн хоцрогдол, өвчлөлөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх боломжтой. Олон улсад ТХНХЭМД-ийг ашиглан эрсдэлтэй жирэмслэлтийг илрүүлэх, жирэмсний хяналтын тоог сайжруулах, эхийн эндэгдэл, нялхсын болон тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах, хөхөөр хооллолтыг дэмжих, эцэг эх, асран хамгаалагчдын мэдлэгийг сайжруулахад ашиглаж байгаа хэдий ч манай оронд Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн дэвтэрийн хөтлөлтийн талаар хийгдсэн судалгааны ажил хангалтгүй байгаа нь энэхүү судалгааны ажлын үндэслэл боллоо. Зорилго: Эцэг эх, асран хамгаалагчдын “Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн дэвтэр”-ийн мэдлэг ойлголт, дэвтрийн хөтлөлтийг үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвараар санамсаргүй түүврийн аргаар Улаанбаатар хотын 4 дүүргийн 1-4 насны хүүхэдтэй, нийт 373 эцэг эхчүүд, асран хамгаалагчдыг судалгаанд хамруулав. Мэдлэгийг үнэлэхдээ зөв хариултыг оноожуулан, бүлэглэн үнэлсэн. Хөтлөлтийг үнэлэхдээ эцэг эхчүүдийн бөглөх хэсгийг хөтөлсөн эсэхээр оноожуулан үнэлэв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 33.5±6.5 жил байв. Дэвтрийг бүрэн уншиж, хөтлөлт хийсэн байдал нь (p=0.0001) мэдлэгийг сайжруулахад (p=0.0001) статистик ач холбогдолтой байв. Дэвтрийн хөтлөлтөд нөлөөлөх хүчин зүйлсийг судлахад жирэмсний нас (OR=0.956, 95% CI [0.923, 0.990]), төрөлтийн тоо (OR=1.206, 95% CI [1.002, 1.452]) зэрэг статистик ач холбогдолтой байв. Дэвтрийн талаарх мэдлэгт нөлөөлөх хүчин зүйлсээс жирэмсний нас (OR=0.954, 95% CI [0.918, 0.992]) нөлөөлж байв. Дүгнэлт: Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн дэвтрийн талаарх мэдлэгт эхийн жирэмсэн үеийн нас (p=0.017) нь нөлөөлөх хүчин зүйлс болж байв. Дэвтрийн хөтлөлтөд жирэмсний нас (p=0.011), төрөлтийн тоо (p=0.048), дэвтрийг бүрэн уншсан эсэх (p=0.008) нь нөлөөлөх хүчин зүйлст тус тус тооцогдов.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бага насны хүүхдийн өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх талаарх эцэг, эхийн ойлголтыг судалсан үр дүн
    (2026-02-03)
    Б.Лхагвагарам
    ;
    М.Ундрам
    ;
    ; ;
    Ө.Жаргалтулга
    Үндэслэл: Бага насны хүүхдийн өвчлөл, эндэгдлийг бууруулахад өвчний аюултай ерөнхий шинжийг эрт таних, урьдчилан сэргийлэх мэдлэг, дадлыг эцэг, эх, асран хамгаалагчдад төлөвшүүлэх нь хүүхдийн эсэн мэнд амьдрах чадварыг сайжруулах, өвчтэй хүүхдэд цогц урьдчилан сэргийлэлт, цаг алдалгүй эмчилгээ, тусламжийг хангахад зайлшгүй шаардлагатай байдаг. Иймд бага насны хүүхдийн өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх талаарх эцэг эх, асран хамгаалагчдын ойлголтыг үнэлсэн судалгаа харьцангуй цөөн байгаа нь энэхүү судалгааны ажлыг гүйцэтгэх үндэслэл болсон. Зорилго: Бага насны хүүхдийн өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх талаарх эцэг, эх, асран хамгаалагчдын мэдлэг, дадлыг үнэлэх. Арга, аргачлал: Ажиглалтын агшингийн судалгааг 0–59 сартай хүүхдийн 175 эцэг, эх, асран хамгаалагчдыг хамруулан хот, хөдөөгийн анхан шатны эрүүл мэндийн байгууллагад гүйцэтгэлээ. Хүүхдийн аюултай ерөнхий шинж, суулгалт болон амьсгалын замын өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх дадал, дотоод орчны эрсдэлт хүчин зүйлс, осол гэмтлээс сэргийлэх мэдлэгийг бүтэцлэгдсэн ярилцлагаар үнэлж, статистик боловсруулалт хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн дундаж нас 18.8±13.2 сар байсан бөгөөд 50.3% нь өвчний учир эмнэлэгт хандсан байв. Оролцогчдын 60.0% нь аюултай ерөнхий шинжээс дөрөв ба түүнээс дээшийг нэрлэж чадсан. Хотын эцэг, эх, асран хамгаалагчид орон нутгаас хамрагдсан эцэг, эх нараас аюултай шинжийг илүү олон нэрлэсэн нь статистик ач холбогдолтой байлаа (дундаж 5.3 ба 3.2; p<0.001). Харин хүүхэд тухайн үед өвчтэй эсэхээс хамаарч мэдлэгийн түвшинд ялгаа илрээгүй. Суулгалтаас урьдчилан сэргийлэх дадал, осол гэмтлээс сэргийлэх мэдлэг нь хүүхдийн өвчлөлийн байдалтай шууд уялдаагүй байсан бол хөдөөгийн орон нутагт дотоод орчны агаар бохирдуулагч хүчин зүйлсийн өртөлт өндөр байв. Дүгнэлт: Эцэг, эх, асран хамгаалагчдын мэдлэг, урьдчилан сэргийлэх дадал нь хүүхдийн тухайн үеийн өвчлөлийн байдлаас илүүтэй оршин суугаа газартай холбоотой ялгаатай байна. Иймд анхан шатны эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүрээнд, ялангуяа хөдөөгийн бүсэд чиглэсэн, бүтэцтэй, тогтмол эрүүл мэндийн боловсрол, сургалтыг эрчимжүүлэх шаардлагатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн шинжилгээний тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдлыг судалсан дүн
    (2025-05-05)
    Г.Наранцацрал
    ;
    Б.Балжинням
    ;
    ;
    Үндэслэл: Монгол Улс урт хугацааны хөгжлийн бодлого “Алсын хараа-2050”-д “Иргэн бүрийг эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээнд бүрэн хамруулж, хүн амын дундаж наслалт уртассан байна” гэх үр дүнд хүрэх зорилтыг баталсан. “Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж үйлчилгээний чанар хүртээмжийн судалгаа”-гаар манай улсын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн оношилгооны чадавх 42.1%-тай байсан. Үүнд нөлөөлж байгаа лабораторийн хүний нөөц, хангамж, чанарын баталгаажилт ба хяналтыг тодорхойлох шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл болно. Зорилго: Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн шинжилгээний тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааны мэдээ материалыг цуглуулахдаа ДЭМБ болон АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлагийн боловсруулсан “Үйлчилгээний хүртээмж, бэлэн байдлын үнэлгээ”, “Лабораторийн тусламж үйлчилгээг үнэлэх хэрэглэгдэхүүн”, “ЭМС-н 2023 оны Өрх, сум, тосгоны эрүүл мэндийн төвд үзүүлэх тусламж, үйлчилгээний журам, жагсаалт, гүйцэтгэлийг үнэлэх шалгуур үзүүлэлтийг шинэчлэн батлах тухай А/283 тоот тушаал”, “Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн бүтэц үйл ажиллагаа MNS 5292:2017” стандарт зэргээс боловсруулсан асуумжийг ашигласан. Улаанбаатар хотын өрхийн эмнэлгүүдээс санамсаргүй түүвэрлэн 46 өрхийн эрүүл мэндийн төвийг хамруулсан. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан ӨЭМТ-ийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж буй хүн амын тоо дунджаар 10228±4043 байсан ба ӨЭМТ-ийн 73.9% (n=34) нь 8000-аас дээш хүн амд үйлчилж байна. Хүний нөөцийн хувьд ӨЭМТ-д дунджаар 5±2 эмч, сувилагч ажиллаж байгаа бол нийт ӨЭМТ-д 50.0% (n=23) нь эмнэлзүйн эмгэг судлаач эмч ажиллаж байна. Эдгээр эмчийн 26.1% (n=6) нь үндсэн, 73.9% (n=17) нь гэрээт ажилтан байв. ӨЭМТ-д буй цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ, биохими, шээсний ерөнхий шинжилгээ хийх тоног төхөөрөмжийн хангамж тус бүр 60.9% (n=28), 50.0% (n=23), 97.8% (n=45) байна. Лабораторийн тоног төхөөрөмжийн хангамж нь үйлчилгээ үзүүлж байгаа хүн амын тоо 8000-аас их, бага байхад хамааралгүй ялгаагүй байв(p=0.54; p=0.63; p=0.74). Тоног төхөөрөмжтэй ӨЭМТ-ийн эмнэлзүйн лабораторийн шинжилгээг судлахад нийт ӨЭМТ-ийн 82.1% (n=23) нь ЦДШ, 87.0% (n=20) нь биохимийн шинжилгээ, 97.8% (n=44) нь ШЕШ тус тус шинжилж байна. Шинжилгээний дотоод болон гадаад хяналтад хамрагдалт мэргэшсэн хүний нөөцтэй төв хүний нөөцгүй төвүүдээс статистикийн хувьд ялгаатай байгаа нь тодорхойлогдсон.(p=0.008; p=0.08) ӨЭМТ-д хийгдэж буй нийт шинжилгээний жагсаалт, биохимийн шинжилгээний үзүүлэлтийн тоо нь лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцтэй, нөөцгүй бүлэгт ялгаатай байв (p=0.001, p=0.001). Харин түргэвчилсэн оношлуурын хувьд үйлчилж буй хүн амын хүрээ болон лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцийн бүлгүүдэд ялгаагүй байсан. (p=0.8; p=0.6) Дүгнэлт: 1. Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн 2 төв тутмын 1 нь лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцтэй байна. 2. Тус байгууллагуудын лабораторийн тоног төхөөрөмжийн хангамж 50.0-60.9% байв. Мөн цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ, биохими, шээсний ерөнхий шинжилгээнд хийсэн дотоод болон гадаад хяналтын хувь мэргэшсэн хүний нөөцтэй болон нөөцгүй бүлгүүдэд ялгаатай байна. 3. Улаанбаатар хотын өрхийн эрүүл мэндийн төвийн лабораторийн оношилгоо, шинжилгээний байдал хүн амын хүрээ, лабораторийн мэргэшсэн хүний нөөцөөс хамааран ялгаатай байгаа тул анхан шатны эрүүл мэндийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг үнэлсэн нь
    (2026-03-30)
    Т.Эрдэнэчимэг
    ;
    ;
    Үндэслэл: Цусны хавдар нь цус төлжүүлэх эрхтэн тогтолцоог хамарсан хорт хавдрын бүлэг өвчин бөгөөд урт хугацааны эмчилгээ, олон төрлийн гаж нөлөөний улмаас эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлөх нь элбэг байдаг. Иймээс эмчилгээний үр дүнг зөвхөн эмнэлзүйн үзүүлэлтээр бус амьдралын чанарын үнэлгээгээр тодорхойлох шаардлага нэмэгдэж байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг үнэлэх, ашигласан асуумжийн дотоод найдвартай байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг эмнэлэгт суурилсан аналитик агшингийн загвараар Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлгийн Цусны эмгэг судлал, чөмөг шилжүүлэн суулгах төвийг түшиглэн 2020–2025 онд хийсэн. Судалгаанд нийт 118 эмчлүүлэгчийг магадлалт бус түүврийн аргаар хамруулсан. Амьдралын чанарыг үнэлэхдээ Hematological Malignancy Patient-Reported Outcome Measure (HM-PRO) болон EORTC QLQ-F17 асуумжийг ашиглаж, өгөгдлийг SPSS-28.0 программ ашиглан статистик боловсруулалт хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан эмчлүүлэгчдийн дундаж нас 52.9±1.2 байсан бөгөөд 53% нь эмэгтэй, 47% нь эрэгтэй байв. Оношийн хувьд 42% нь цочмог лейкеми, 42% нь лимфома, 16% нь түгмэл миелома байлаа. HM-PRO асуумжийн дотоод найдвартай байдлын индекс Cronbach›s Alpha =0.96 гарсан нь асуумжийн найдвартай байдлыг өндөр болохыг харуулсан. Эмчилгээний өмнөх амьдралын чанарын дундаж оноо 61.57 байсан бол эмчилгээний дараа 90.09 болж статистикийн ач холбогдол бүхий ялгаатайгаар (p<0.05) нэмэгдсэн нь эмчилгээний үр дүнд өвчний шинж тэмдэг буурч, амьдралын чанар сайжирсныг илэрхийлж байна. Дүгнэлт: Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанар нь эмчилгээний дараа мэдэгдэхүйц сайжирч байгаа нь тогтоогдлоо. Иймд эмчилгээний үр дүнг үнэлэхдээ амьдралын чанарын үнэлгээг эмнэлзүйн үзүүлэлттэй хамтатган ашиглах нь эмчлүүлэгч төвтэй тусламж үйлчилгээний чанарыг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой болох нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    CRBN генийн 1274 C>T мутацийг оюуны хомсдолтой харьцуулан судалсан дүн
    (2024-03-20)
    М.Номундарь
    ;
    Т.Сувд
    ;
    Б.Хонгорзул
    ;
    Н.Цэвэлмаа
    ;
    Ц.Анужин
    Үндэслэл: Судлаачдын тогтоосноор оюуны хомсдол нь дэлхийн нийт хүн амын 1-3 хувийг эзэлдэг. Оношлоход хүнд, эмчилгээ хомс ба эмнэлзүйн илрэлээс хамааран насан туршид хараа хяналт тавих шаардлага гардаг зэрэг эрүүл мэндийн болон нийгмийн тулгамдаж буй асуудлын нэг юм. Судлаачид удамшлын гаралтай шалтгааныг зарим генийн мутацитай холбон тайлбарладгаас CRBN генийн 1274 C>T мутацийг оюуны хомсдол үүсэх эмгэг жамд оролцдог болохыг тогтоосон байдаг. Монгол улсад хийгдсэн судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: CRBN генийн 1274 C>T цэгэн мутацийг оюуны хомсдолтой холбон судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд нийт 315 хүнийг хамруулсан. Судалгаанд оролцогчдын цусны шинжлэгдэхүүнээс геномын ДНХ-ийг ялган, бай дарааллыг ПГУ аргаар олшруулсан. R419X мутацийг огтлогдсон хэрчмийн уртын полиморфизмын аргаар илрүүлсэн. Мутацийг шинжлэгдхүүнд нуклеотидын дараалал тогтоох аргаар баталгаажуулсан. Статистик боловсруулалтыг Microsoft Excel, SnapGene программуудыг ашиглан гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт 154 гэр бүлийн 315 хүн хамрагдсан ба үүнээс 61% нь эмэгтэй (n=192), 39% нь эрэгтэй (n=123), дундаж нас нь 38.55±18.55 жил байв. Судалгаанд оролцогчдын 219 нь хам шинжийн бус буюу зөвхөн оюуны хомсдол илэрсэн бол 96 нь хам шинжийн оюуны хомсдолтой байсан. Оюуны хомсдолыг хүндийн зэргээр ангилан үзэхэд F70 бүлгийн 226, F71 бүлгийн 54, F72 бүлгийн 22, F73 бүлгийн 13 оролцогч тус тус байсан ба зөвхөн оюуны хомсдол илэрсэн тохиолдолд нийт оролцогчийн 63.47% (n=139) нь хөнгөн, 21% (n=46) нь хүндэвтэр, 7.76% (n=17) нь хүнд, 7.76% (n=17) нь оюуны гүнзгий сааталтай, хам шинж илэрсэн нийт оролцогчдын 77.08% (n=74) нь хөнгөн, 9.38% (n=9) нь хүндэвтэр, 5.2% (n=5) нь хүнд, 8.33% (n=8) нь гүнзгий хэлбэрийн оюуны хомсдолтой байгаа нь тус тус тодорхойлогдлоо. Судалгаанд оролцогчдын дунд CRBN генийн 1274 C>T цэгэн мутаци илэрсэнгүй. Дүгнэлт: CRBN генийн 1274 C>T цэгэн мутаци илрээгүй нь Монгол оронд оюуны хомсдолтой хүн амын дунд СRBN генийн 1274 C>T мутацийн тархалт ховор байх боломжтойг харуулж байна.