Khuyag, Tergel
Loading...
Товч нэр
Khuyag, Tergel
Бүтэн нэр
Khuyag Tergel
Латин нэр
Khuyag Tergel
Албан тушаал
Судлаач
ORCID
7 results
Now showing 1 - 7 of 7
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Солиорлын эсрэг эмийн гаж нөлөөний илрэлийг өөрийгөө хянах боломжгүйгээр хийдэг эмгэг хөдөлгөөнийг үнэлэх сорилоор үнэлсэн дүн(2025-01-01); ; - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Эпилепситэй эмчлүүлэгчдийн ой тогтоолтын өөрчлөлтийг үнэлсэн дүнгээс(2025-01-01); ; Үндэслэл: Ой тогтоолт гэдэг нь мэдээллийг тогтоох, хадгалах, сэргээн санах үйл ажиллагааны цогц нэгдэл бөгөөд сэтгэцийн органик Үг цээжлэх шалтгааны улмаас тооны болон чанарын өөрчлөлтүүдээр илэрдэг. Санах ой Эпилепси нь мэдрэл, сэтгэцийн шинжүүд хавсран илэрдэг эмгэг Анхаарал бөгөөд өвчний явц, эмийн эмчилгээний дэглэм баримтлах байдал, Илүү үг уналт таталтын давтамжаас хамааран ой тогтоолт буурч, хагас, бүтэн Эмийн дэглэм тэнэгрэлийн байдалд ордог. Ой тогтоолтын тооны болон чанарын баримтлах байдал өөрчлөлтийг тодорхойлох олон арга байдаг боловч эпилепсийн үеийн ойн өөрчлөлтийг А.Я.Луриягийн сорилыг ашиглан тогтоосон судалгаа одоогоор хангалтгүй байгаа тул бид механик ой тогтоолтыг шалгах энэхүү сорилыг цаашид нутагшуулах зорилгоор судалгаанд ашиглав. Зорилго: Эпилепситэй эмчлүүлэгчдийн ой тогтоолтын өөрчлөлтийг стандарт асуумжаар илрүүлэхэд оршино. Арга, аргачлал: Судалгааг эмнэлэгт суурилсан, дискрептив судалгааны агшингийн загвараар, асуумж судалгааны арга, 10 үг цээжлэх стандарт (А.Я. Луриягийн сорил) сорилыг ашиглан хийв. Судалгааг СЭМҮТ-ийг түшиглэн 2023 оны 7-р сарын 1-нээс 8-р сарын 1 хүртэлх хугацаанд хийсэн ба судалгааны Ёс зүйн зөвшөөрлийг түшиц байгууллага болох СЭМҮТ (2023 оны 06.14ний өдрийн 3/603) авсан ба мөн АШУҮИС-ийн Судалгааны Ёс зүйн Хяналтын Хорооны хурлаар хэлэлцүүлж судалгаа хийх зөвшөөрөл (2023.06.16-ны 2023/3-08) тус тус авсан болно. Цуглуулсан мэдээлэлд Мшгөкой ЩэМ, Мшгөкой Ехсе1 программуудыг ашиглан график дүрслэл, хүснэгт хийж, үр дүнгийн тоон үзүүлэлтүүдийг боловсруулахдаа 8Р8821.0 программыг тус тус ашиглав. Үр дүн: Судалгаанд өвчин нь 4-59 жил үргэлжилсэн, 25-59 насны эрэгтэй 19 (62.5%), эмэгтэй 11(36.3%) нийт 30 эмчлүүлэгч хамрагдсан бөгөөд тэдгээрийн 60%-д өвчин нь тархины гэмтлийн улмаас үүссэн, 18 нь бүрэн дундаас доош боловсролтой, 26 буюу 86.6% нь хөдөлмөрийн чадвар алдалт тогтоогдсон байв. Судалгаанд хамрагдагсдын 73.2% нь 7 хоногт 2-3 удаа унадаг, 73.3% нь эмийг эмчийн заавраар хэрэглэдэггүй, харин 56.7% нь эмийн эмчилгээний дэглэм баримталдаггүй байна. 10 үг тогтоох сорилын үр дүнг тооцвол давталт бүрд 1-9 үг хэлсэн байх бөгөөд давталт бүрийн дундаж утга нь 3.2-3.9, илүү үг хэлсэн давтамж 0.8 байна. Үг тогтоох сорилын үзүүлэлт нь өвчний үргэлжлэх хугацаанаас хамаарч буй эсэхийг судлан үзвэл өвчин нь 59 хүртэлх жил үргэлжилсэн эмчлүүлэгчдийн эргэн санасан үгийн тоо 1-3 байгаа нь өвчин удаан хугацаагаар үргэлжлэх нь ой тогтоолтыг бууруулдаг болохыг харуулж байна. Дүгнэлт: Эмчлүүлэгчдийн 73.3% эмийг эмчийн заалтаар хэрэглэдэггүй (р=0.35), 56.7% нь эмийн эмчилгээний дэглэм баримталдаггүй, механик ой тогтоолтын сорилын дундаж утга 3.2-3.9, өвчин удаан хугацаагаар үргэлжлэх тутам ой тогтоолт буурч байгаа үр дүнгээс үзвэл эмчлүүлэгчдийн ой тогтоолт буурахад олон шалтгаан нөлөөлж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн дундах бэлгийн эрсдэлт зан үйл ба түүнтэй холбоотой зарим хүчин зүйлс(2026-04-28); - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Dose-Dependent Association Between Chronic Complication Burden and Multi-Psychosocial Conditions in Adults with Diabetes(Multidisciplinary Digital Publishing Institute, 2026-08-05); ; ; ; (1) Background: Depression, anxiety, and diabetes-related distress commonly coexist in adults with diabetes and may contribute to cumulative psychosocial burden. This study examined the prevalence of multi-psychosocial burden and its association with chronic diabetes-related complications. (2) Methods: A cross-sectional study was conducted among 172 adults with diabetes using the Patient Health Questionnaire-9, Generalized Anxiety Disorder-7, and Diabetes Distress Scale. Multi-psychosocial burden was defined as the presence of at least two positive psychosocial conditions. Sociodemographic and clinical data were collected through structured assessment and medical record review. (3) Results: The mean age was 58.3 ± 10.4 years, and 57.6% were female. Overall, 16.9% of participants met criteria for multi-psychosocial burden. Chronic diabetes-related complications were present in 47.7% of participants. Each additional chronic complication was independently associated with higher odds of multi-psychosocial burden (adjusted OR 1.92, 95% CI 1.21–3.05; p = 0.005). The prevalence of multi-psychosocial burden increased from 8.9% among participants without complications to 37.9% among those with two or more complications, demonstrating a dose-dependent pattern. (4) Conclusions: Chronic complication burden was independently associated with concurrent psychosocial conditions in adults with diabetes, supporting the importance of routine psychosocial screening in patients with chronic complications, while future longitudinal studies are needed to clarify causal pathways. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас ял эдэлж буй хоригдогсдын дундах БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээний зарим үр дүн(2026-04-28); Ж.ДаваалхамҮндэслэл: Мансууруулах бодисын хэрэглээ нь бэлгийн замаар дамжих халдвар, ялангуяа тэмбүү, ХДХВ-ийн халдварт өртөх эрсдэлтэй нягт холбоотой нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал юм. Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хүмүүс нь бэлгийн эрсдэлт зан үйл, олон төрлийн бодисын хэрэглээ, эрүүл мэндийн үйлчилгээний хязгаарлагдмал байдлаас шалтгаалан БЗДХ-ын эрсдэл өндөр бүлэгт хамаардаг. Зорилго: Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хоригдогсдын дундах мансууруулах бодисын хэрэглээний байдал, БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээний үр дүнг тогтооход оршино. Арга, аргачлал: Судалгааг агшингийн аналитик загвараар хийж, 105 хоригдлыг хамруулав. Судалгааг судалгааны багийн боловсруулсан асуумж болон БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн оношлуурыг ашиглан судалгааны мэдээлэл цуглуулсан. Өгөгдлийг Microsoft Excel болон SPSS 23 программд боловсруулж, давтамж, хувь, дундаж, стандарт хазайлт, χ² болон Fisher-ийн exact тестийг ашиглан шинжилсэн, p<0.05-ыг статистикийн ач холбогдолтойд тооцлоо. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хоригдлуудын дундаж нас 29.1±8.4 жил, 78.1% нь эрэгтэй, 55.2% нь 25–34 насныхан байв. Оролцогчдын 16.2% нь өмнө нь БЗДХ-т өвчнөөр өвдөж байсан, 19.0% нь сүүлийн 12 сард БЗДХ-ын шинж тэмдэг илэрсэн, 39.0% нь сүүлийн 12 сард БЗДХын шинжилгээ өгсөн, 45.7% нь ял эдэлж байх хугацаандаа БЗДХ-ын шинжилгээнд хамрагдсан, 79.0% нь БЗДХ-ын талаарх сургалтанд хамрагдсан байлаа. БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээнд хамрагдагсдын 81 оролцогчийн хариу хүчинтэй байснаас 27 тохиолдолд эерэг байгаа нь 33.3%-тийг эзэлж байв. Мансууруулах бодисыг нэгээс дээш аргаар хэрэглэдэг хүмүүсийн бүлэгт тэмбүүгийн түргэвчилсэн шинжилгээ эерэг байх хувь 41.4% байсан нь нэг аргаар хэрэглэдэг бүлгийн (13.0%)-хээс статистикийн ач холбогдолтой өндөр байв (p=0.018). Мөн өмнө нь БЗДХ-аар өвдөж байсан түүхтэй оролцогчдын 70.0%-д тэмбүүгийн түргэвчилсэн шинжилгээ эерэг гарсан нь БЗДХ-ын түүхгүй бүлгээс 26.6%-иар статистикийн ач холбогдолтой өндөр байлаа (p=0.011). Харин хүйс, нас, боловсрол, гэрлэлтийн байдал, орлогын байдал, тариур хэрэглэх болон сүүлийн 12 сард БЗДХ-ын шинж тэмдэг илэрсэн байдалтай статистикийн ач холбогдол бүхий үзүүлэлт илрээгүй. Дүгнэлт: Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хоригдлуудын дунд БЗДХ-ын илрүүлгийг тогтмол хийх, олон төрлийн мансууруулах бодис, олн аргаар хэрэглэгчид болон өмнө нь БЗДХ-аар өвдөж байсан түүхтэй хүмүүст чиглэсэн эрт илрүүлэг, зөвлөгөө, эмчилгээг сайжруулах шаардлагатай байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Чихрийн шижинтэй хүмүүсийн дундах нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамтыг илрүүлэн зарим эрсдэлт хүчин зүйлсийг судалсан дүн(2026-04-16); ; ; ; Үндэслэл: Чихрийн шижинтэй холбоотой сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, стресс нь нийгэм-сэтгэлзүйн дарамтыг үүсгэдэг байна. Монгол улсад сүүлийн жилүүдэд чихрийн шижингийн тархалт хурдацтай нэмэгдэж байгаа ч чихрийн шижинтэй хүмүүсийн нийгэм-сэтгэлзүй, сэтгэцийн эмгэгтэй холбоотой эмнэлзүйн хүчин зүйлсийн талаарх судалгаа хомс байна. Зорилго: Чихрийн шижинтэй хүмүүст илрэх нийгэм-сэтгэлзүй, сэтгэцийн эмгэгтэй холбоотой зарим өөрчлөлтүүдийг өвчний хүндрэл, хяналтын үзүүлэлтүүдтэй холбон судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны загвараар нийт чихрийн шижинтэй 172 насанд хүрэгчдийг хамруулан хийж гүйцэтгэсэн. Судалгааны мэдээ, материалыг цуглуулахдаа стандарт үнэлгээний хэрэгслүүд болох Patient Health Questionnaire-9, Generalized Anxiety Disorder-7, Diabetes Distress Scale асуумжуудыг ашиглав. Хоёр ба түүнээс дээш сорилд эерэг илэрсэн тохиолдлыг “Нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамт” хэмээн тодорхойлсон. Нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамттай холбоотой хүчин зүйлсийг нэг хүчин зүйлсийн болон олон хүчин зүйлсийн логистик регрессийн шинжилгээ хийж, судалгааны үр дүн тус бүртэй холбоотой нэмэлт статистик загваруудыг боловсруулсан. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 58.3±10.4 жил ба 57.6% нь эмэгтэйчүүд, 42.4% эрэгтэйчүүд байна. HbA1c-ийн дундаж утга 9.0% (IQR 7.5–11.0), чихрийн шижингийн үргэлжилсэн дундаж хугацаа 10 жил (IQR 6–16) байлаа. Нийт оролцогчдын 16.9% нь нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамттай, чихрийн шижинтэй холбоотой нэг архаг хүндрэл 47.7%-д илэрсэн бол 17.0%-д нь хоёр ба түүнээс дээш хүндрэлтэй байв. Сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, чихрийн шижингийн шалтгаант дистрессийн оноонууд хооронд эерэг хамааралтай байлаа (бүгд p<0.001). Нэг хүчин зүйлийн шинжилгээгээр архаг хүндрэл нэгээр нэмэгдэх тутамд нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамт өсч байна (OR=1.93, 95% CI1.31– 2.87; p=0.001). Нэг хүчин зүйлийн регрессийн шинжилгээгээр HbA1c өндөр байх нь нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамтын эрсдэлийг нэмэгдүүлж байгаа нь статистик үнэн магадлалтай (1%-иар нэмэгдэх тутам OR=1.14, 95% CI1.01–1.28; p=0.040) байв. Архаг хүндрэлийн тоо болон HbA1c-ийг хамруулсан олон хүчин зүйлсийн шинжилгээгээр архаг хүндрэлийн тоо нь эрсдэлийг нэмэгдүүлэх бие даасан хүчин зүйл (adjusted OR=1.92, 95% CI1.21–3.05; p=0.005) болж байсан. Харин HbA1c нь статистикийн ач холбогдолгүй байв. Нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамтын тархалт нь хүндрэлээс хамааран өсөх магадлалтай байв. Чихрийн шижингийн архаг хүндрэл илрээгүй оролцогчдын дунд 8.9%, нэг хүндрэлтэй бүлэгт 19.2%, хоёр ба түүнээс дээш хүндрэлтэй бүлэгт нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамт 37.9% тус тус эзэлж байв. Дунд ба хүнд зэргийн сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, өндөр түвшний чихрийн шижингийн дистрессийн тархалт мөн л адил архаг хүндрэлийн тоо нэмэгдэхийн хэрээр өсч байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижинтэй насанд хүрэгчдийн 6 хүн тутмын 1-д нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамт илэрч байна. Чихрийн шижингийн архаг хүндрэл илрэх нь нийгэм-сэтгэлзүйн нийлмэл дарамт үүсэх эрсдэлийг 3.5 дахин нэмэгдүүлж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, DAST-28 severity and injection-related harm risks among people using psychoactive substances in psychiatric and correctional settings in Mongolia: a multicenter cross-sectional study(Elsevier BV, 2026-12); ; ; ; Mandakh, MunkhnaranINTRODUCTION: Evidence on drug-related problem severity and injection-related harm among people using psychoactive substances in Mongolia is limited, particularly in institutional settings. We examined DAST-28 scores, internal consistency, and behavioral correlates in psychiatric and correctional settings. METHODS: This multicenter cross-sectional study included 181 participants recruited from the National Center for Mental Health and correctional facilities. The continuous DAST-28 total score was the primary outcome. Internal consistency was evaluated from 28 item responses. A clinically specified seven-covariate linear model with HC3 heteroskedasticity-robust standard errors was primary; ordinal and study-defined DAST-28 ≥ 12 models were supportive analyses. RESULTS: DAST-28 scores were available for 179 participants (median 11.0, interquartile range 6.0-16.0). Among 170 participants with complete item responses, Cronbach's alpha was 0.882 (95% bootstrap confidence interval 0.854-0.902). In the primary model, correctional setting was associated with a 1.82-point lower score (95% CI -3.36 to -0.28), whereas each additional year of use (B = 0.27, 95% CI 0.08-0.45), polysubstance use (B = 2.64, 95% CI 0.79-4.50), and any syringe use (B = 4.43, 95% CI 2.58-6.28) were associated with higher scores. Ordinal and threshold analyses were concordant; variance inflation factors ranged from 1.05 to 1.59. CONCLUSIONS: Greater DAST-28 scores were associated with polysubstance use, syringe use, and longer use duration in these institutional samples. The findings may inform comprehensive assessment and harm-reduction linkage but do not establish a diagnostic cutoff, causal relationship, intervention effectiveness, or population prevalence.