Biziya, Baasanjargal
Loading...
Товч нэр
Biziya, Baasanjargal
Бүтэн нэр
Biziya Baasanjargal
Латин нэр
Biziya Baasanjargal
Албан тушаал
Судлаач
ORCID
14 results
Now showing 1 - 10 of 14
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Exploring Genetic Variants in Epidermal Differentiation Complex Genes in Severe Atopic Dermatitis: A Case Series(Mongolian National University of Medical Sciences, 2024-09-27); ; - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Дотрын тасагт хэвтэн эмчлүүлэгчдийн дунд гипокалиемийн илрэл, авсан хариу арга хэмжээний үр дүнг судалсан дүн(2025-01-01); - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Баянзүрх дүүргийн 0-23 сартай хүүхдийн хоол тэжээл, бие бялдрын хөгжлийн судалгаа(2021-04-06); Монгол улс бага насны хүүхдийн хоол тэжээлийн байдалд анхаарч, олон төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлж байгаа ч хүүхдүүдийн хоол тэжээлийн өнөөгийн байдал санаа зовоосон асуудлын нэг байсаар байна. Нийгмийн эрүүл мэндийн асуудалд хүүхдийн витамин, эрдэс баялгийн дутагдал, биеийн өсөлт хөгжлийн дутмаг асуудал хэвээр байсаар байна. Бид судалгаандаа Баянзүрх дүүргийн 2 хорооны 0-23 сартай хүүхдүүдийг хамруулан тэдний хоол тэжээлийн байдлыг эхийн боловсрол, амьжиргааны түвшинтэй харьцуулан үнэлэхэд насны хувьд 21-24 сартай хүүхдүүд илүү их өсөлтийн хоцрогдолтой, тусгай дунд боловсролтой ээжүүдийн хүүхдүүд өсөлтийн хоцрогдолд өртөх эрсдэл дээд боловсролтой ээжүүдийн хүүхдүүдээс 2.02 дахин их байсан. 2018 оны нийгмийн үзүүлэлтийн түүвэр судалгааны дүнтэй харьцуулахад намхан, өсөлт хоцрогдолтой хүүхдийн хувь буурсан сайн үр дүн байгаа ч хүйсийн хувьд эрэгтэй хүүхдүүд өсөлтийн хоцрогдолд өртөх эрсдэл их байсаар байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Машин сургалтын загвар ашиглан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчдийн гүйцэтгэл, физиологийн суурь үзүүлэлтийг бэртлийн эрсдэлтэй холбон судалсан дүн(2026-02-03); ; Үндэслэл: Сагсан бөмбөг нь өндөр эрчимтэй, давтамж ихтэй тэсрэх хөдөлгөөн давамгайлсан спорт тул анаэроб хүчин чадал, биеийн бүтэц болон нөхөн сэргэлт нь гүйцэтгэлд шууд нөлөөлдөг. Гэвч Монголын мэргэжлийн тамирчдад кондишнинг бэлтгэл, анаэроб хүчин чадал болон биеийн бүтцийн уялдаа холбоог өгөгдөлд суурилан судалсан ажил хомс бөгөөд машин сургалтын аргаар гэмтлийн эрсдэлийг үнэлсэн судалгааны нотолгоо хангалтгүй хэвээр байна. Зорилго: Мэргэжлийн сагсан бөмбөгчдийн кондишнинг бэлтгэлжилт, анаэроб хүчин чадал болон биеийн бүтцийн үзүүлэлтүүд хоорондын хамаарлыг тодорхойлж эдгээрт суурилсан машин сургалтын таамаглалын загвар боловсруулах. Арга, аргачлал: “Омни Эрдэнэт Майнерс” багийн 21–28 насны 11 мэргэжлийн тамирчны биеийн бүтцийг InBody 970, анаэроб хүчин чадлыг Wingate 30 секундийн тестээр (Monark 894E) гурван үе шатанд хэмжив. Өөрчлөлтийг Friedman, Wilcoxon тестээр, хамаарлыг Pearson корреляци ба регрессээр үнэлж, Random Forest болон бусад регрессийн загвараар гэмтлийн эрсдэлийг таамаглав. Үр дүн: Фазын өнцөг 6.8±0.5аас 7.3±0.6° хүртэл нэмэгдэж (p=0.021), өөхлөлтийн хувь 20.5±3.2%иас 16.2±2.0% хүртэл буурсан (p=0.015), харин булчингийн масс өөрчлөгдөөгүй. Оргил болон дундаж анаэроб хүч статистикийн хувьд ач холбогдолтойгоор нэмэгдсэн (p<0.05) бөгөөд өөхлөлт ба хүчний хооронд сөрөг хамаарал илэрсэн. Random Forest шинжилгээгээр фазын өнцөг, дотор өөх, өөхлөлтийн хувь болон хүчний уналт нь гэмтлийн эрсдэлийн хамгийн чухал урьдчилан таамаглах үзүүлэлтүүд байв. Дүгнэлт: 1. Мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн тамирчдын биеийн бүтэц нь анаэроб гүйцэтгэл, сэргэлтийн үзүүлэлтүүдтэй уялдаатай байсан бөгөөд биеийн өөхний хувь, төвийн өөхлөлт ихсэх нь анаэроб хүчин чадал буурах хандлагатай байв. 2. Булчингийн массыг хадгалсан нөхцөлд өөхлөлтийг бууруулах нь анаэроб гүйцэтгэлд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй бөгөөд гүйцэтгэл, ачаалал даах болон сэргэлтийн зохицуулалтыг сайжруулах боломжийг харуулна. 3. Биеийн бүтэц болон анаэроб хүчин чадлын үзүүлэлтүүдэд суурилсан Random Forest Regression загвар нь гүйцэтгэлийн бууралтын болон гэмтлийн эрсдэлийг өндөр нарийвчлалтай таамаглах чадвартай болохыг нотлов. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Үндэсний шигшээ багийн зарим спортын төрлийн тамирчдын кортизолын түвшин болон стрессийн хамаарлыг тодорхойлсон дүн(2023-05-18); Үндэслэл: Олон улсын Спортын сэтгэл судлалын нийгэмлэг(ISSP) олимпийн тамирчдын сэтгэл зүйн эрүүл мэндийг судлах судалгааны төв байгуулан олимпийн тамирчид болон тамирчдын амжилт, хөгжил дэвшилтэй стрессийн хүчин зүйл голлох хамааралтай гэх судалгаа шинжилгээний хүрээнд тамирчдын стрессийн сэтгэл зүйг тодорхойлох арга аргачлал боловсруулах мөн хэтийн төлөвийг тодорхойлохоор зорьсон. Уг судалгаанд элит тамирчдын сэтгэлзүй, стрессийн даавар болох кортизол тэдний амжилтад болон гэмтэл авахад нөлөөлөх голлох хүчин зүйл гэж үзсэн байна. Монгол улсын хэмжээнд энэ төрлийн судалгаа шинжилгээ хийгдээгүй байгаа нь бидний судалгааны ажлын үндэслэл боллоо. Зорилго: Үндэсний шигшээ багийн тамирчдын стресс болон кортизолын түвшинд нөлөөлөх хүчин зүйлсийг судлахыг зорьсон. Арга, аргачлал: Үндэсний шигшээ багийн жүдо, чөлөөт бөх, боксын тамирчдаас санамсаргүй түүвэрлэлт хийж нас болон хүйсийн хувьд төлөөлөх чадвартай байхаар 140 тамирчдыг сонгон авч судалгаандаа хамруулсан. Судалгаанд хамрагдагсдын стрессийн түвшинг тодорхойлохын тулд 20 асуулт бүхий асуулгын хуудсыг боловсруулсан. Мөн Америкийн Нэгдсэн Улсын эрдэмтэн Тейлорын боловсруулсан сэтгэл түгшилтийн зэргийг тогтоох “Тейлорын сорил”оор тус тус судалгааг гүйцэтгэсэн. Судалгаанд хамрагдагсдын захын венийн цуснаас 6 мл цус авч ийлдсийг нь ялган ELIZA китээр кортизолын түвшинг тодорхойлсон. Судалгааг тохиолдолд суурилсан судалгааны аргаар хийв. Кортизолын түвшинг насны бүлэг, хүйс, боловсролын байдал, спортын төрлөөр нь харьцуулан судалж, стрессийн түвшин хоорондын хамаарлыг нэг болон хоёр түүврийн Т тест, олон хүчин зүйлийн тестээр тус тус үнэлсэн. Бид судалгаандаа жүдо бөхийн 33, боксын 15, чөлөөт бөхийн 27 өндөр зэрэглэлийн тамирчдыг хамруулсан. Судалгаанд хамрагдсан нийт тамирчдын 75 (52%) нь эрэгтэй, 69 (48%) нь эмэгтэй тамирчин байсан ба дундаж нас нь 27±8 жил байв. Үр дүн: Бид судалгаандаа жүдо бөхийн 33, боксын 15, чөлөөт бөхийн 27 өндөр зэрэглэлийн тамирчдыг хамруулсан. Судалгаанд хамрагдсан нийт тамирчдын 52% нь эрэгтэй, 48% нь эмэгтэй тамирчин байсан ба дундаж нас нь 27±8 байв. Дүгнэлт: Кортизолын түвшин болон стрессийн зэргийн хамаарлыг судлахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай (p=0.01) буюу стрессийн зэрэг нэмэгдэх тусам кортизолын түвшин нэмэгдэж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгаа(2023-05-22); ; ; Үндэслэл: Кальцийн гидроксиапатит нь яс болон шүдний эдэд агуулагдах гол эрдэс бодис юм. Орчин үед кальцийн гидроксиапатитыг био-анагаах ухаанд эмийн бодисын ялгаралтыг хянах матриц болгох, ясны эд эсэд материал нөхөх зэргээр өргөнөөр хэрэглэдэг. Кальцийн гидроксиапатитыг ууж хэрэглэх нь ясны хугарлын эдгэрэлтийг хурдасгаж, нөхөн төлжилтийг сэргээхээс гадна ясны сийрэгжилтээс урьдчилан сэргийлдэг. Зорилго: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарыг судлах. Арга, аргачлал: Кальцийн гидроксиапатитын бэлдмэлийн архагдуу хорон чанарын судалгааг Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагааг Хөгжүүлэх Байгууллагын 423 дугаар удирдамжийн (OECD 423) дагуу хийж гүйцэтгэсэн. Хяналтын буюу эрүүл, туршилтын (1,2) бүлэгт тус бүр Вистар үүлдрийн 10 хархыг авч, эрүүл бүлэгт нэрмэл ус, туршилтын бүлэгт кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг 1000 мг/кг, 2000 мг/кг тунгаар 45 хоногийн турш өдөр бүр уулгаж, хархны ерөнхий байдал, хордлогын шинж тэмдэг, үхлийг ажиглаж бүртгэсэн. Туршилт судалгааны 46 дах хоногт хархны цусны ерөнхий шинжилгээ болон биохимийн шинжилгээг хийсэн. Эрүүл болон кальцийн гидроксиапатит хэрэглэсэн хархны элэг, бөөр, зүрх, дэлүү ба ходоод зэрэг эрхтнийг авч, 10% буфер формалины уусмалд, бэхжүүлж, гистологийн шинжилгээний тодорхой дамжлагуудаар бэлтгэж, 5µм-ээр зүсэж, гематоксин эозиноор будаж, Olympus BX41 гэрлийн микроскопийг ашиглан, гистопаталогийн шинжилгээг хийсэн. Үр дүн: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг 45 хоногийн турш хэрэглэхэд харханд хордлого, зан төрхийн өөрчлөлтийн шинж тэмдэг ажиглагдаагүй бөгөөд туршилтын хугацаанд хархнууд бүгд амьд байсан. Кальцийн гидроксиапатитыг 45 хоногийн турш 1000 мг/кг ба 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн хархны ийлдсийн Асат, Алат болон шүлтлэг фосфатаза, креатинин, мочевины хэмжээг эрүүл болон туршилтын бүлэг хооронд харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий (p>0.05) ялгаа ажиглагдаагүй. Эрүүл болон кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг хэрэглэсэн бүлэгт элэг, дэлүү, зүрх, бөөр ба ходоодны гистопатологийн шинжилгээнд эдгээр эрхтний эдийн хэвийн бүтэц хадгалагдсан байсан. Дүгнэлт: Кальцийн гидроксиапатит бэлдмэлийг уулгаж хэрэглэхэд элэг болон бөөрийг хордуулах нөлөөгүй байна. Кальцийн гидроксиапатитыг 1000 мг/кг, 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн хархны гистологийн шинжилгээнд бөөрний эдэд бага зэрэг завсрын эдийн шохойжилт, 2000 мг/кг тунгаар хэрэглэсэн харханд ходоодны өнгөц шархлаа илэрсэн байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Улаанбаатар хотын хүн амын дунд гепатит Е вирусийн тархалт болон 4-р хэлбэрийн генотипийн бүрдлийг тогтоосон нь(2022-04-28); ; ; Үндэслэл: Гепатит Е вирусийн шалтгаант элэгний үрэвсэл нь нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлын нэг болж байна. Монгол улсын эрүүл хүн амын дунд гепатит Е вирусийн тархалт 11% байгаа боловч уг вирусийн шалтгаант элэгний цочмог үрэвслийн тохиолдол бүртгэгдээгүй байна. Зорилго: Уг судалгаа нь Монгол улсад вирусийн шалтгаант элэгний цочмог үрэвслийн шалтгааныг судлах, гепатит Е вирусийн шалтгаант элэгний үрэвслийн тархалтыг тодорхойлох зорилготой. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотод эмнэлзүйн шинжилгээгээр элэгний цочмог үрэвсэл гэж оношлогдсон 302 үйлчлүүлэгчийг судалгаанд хамруулсан. Нийт судалгаанд оролцогчдод ийлдэс судлалын болон молекулын аргаар шинжилгээ хийж элэгний цочмог үрэвслийн шалтгааныг тодорхойлсон. Гепатит Е вирусийн нуклеотидын дарааллыг тогтоов. Судалгааны статистик боловсруулалтыг SPSS 19 программ ашиглан хийв. Үр дүн: Ийлдэс судлалын болон молекулын шинжилгээнд 12 (4.0%) үйлчлүүлэгчид Е хэлбэрийн гепатит вирусийн шалтгаант цочмог элэгний үрэвсэл оношлогдсон. Гепатит Е вирусийн халдвар оношлогдсон 12 оролцогч өвчний анхны шинж тэмдэг эхлэхээс өмнөх 3 сард гадаад оронд зорчоогүй байсан бөгөөд усан хангамжаар халдвар дамжих эрсдэлийг үгүйсгэсэн. Энэхүү судалгаанд илэрсэн HEV-ийн омог нь 97.7-100% манай улсад өмнө нь судлагдсан MNE13227 вирусийн омогтой нуклеотидын дарааллын шинж чанар төстэй байсан ба 97.3% нь Хятад улсад тогтоогдсон гепатит Е вирусийн омгийн геномын дараалалтай төстэй байлаа. Дүгнэлт: Энэхүү судалгааны үр дүнгээр Монгол улсад гепатит Е вирусийн халдварын 4-р хэлбэрийн генотип тохиолдож байгааг илрүүллээ. Улаанбаатар хотын насанд хүрсэн хүн амын дунд гепатит А,В,С,Д вирусийн халдвар зонхилон тохиолдож байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Үндэсний шигшээ багийн тамирчдын хоол, шим тэжээлийн судалгаа(2022-06-12); Үндэслэл: Тамирчдын бэлтгэл сургуулилт, бие махбодын үйл ажиллагааны гүйцэтгэл болон түүний дараах сэргэлтэд хоол тэжээл амин чухал үүрэгтэй.1-3 Тамирчид энгийн хүнтэй харьцуулахад өдөр бүр өндөр ачаалалтай бэлтгэл сургуулилтыг тодорхой хуваарийн дагуу тогтмол хийдэг учир өдөрт зарцуулах энергийн хэрэгцээ хэд дахин илүү байдаг. Тиймээс спортын төрөл, тухайн тамирчны биеийн онцлогт тохирсон тусгайлсан хоолны дэглэмийг баримтлах шаардлагатай байдаг.4,5 Зорилго: Үндэсний шигшээ багийн тамирчдын хоол, шим тэжээлийн үнэлгээ хийх. Зорилт: Үндэсний шигшээ багийн тамирчдын хоол, шим тэжээлийн байдлыг үнэлэх, мэдлэг, хандлага дадлыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Олон улсын олимпийн хорооны 2018 онд гаргасан хоол зүйн удирдамжийг дагуу хүнсний давтамжийн хүснэгт, 24 цагийн эргэн санах арга, шим тэжээлийн мэдлэг, хандлага, дадал үнэлэх аргуудыг ашиглан гүйцэтгэсэн. АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2021 оны 6 дугаар сарын 18–ны өдрийн хурлаар судалгааны ажлыг хийх зөвшөөрөл авсан. (№2021/3-08) Үр дүн: Судалгаанд 19-49 насны 24 тамирчин хамрагдсан, дундаж нас 26.5±5.3 байсан. Тамирчдын спортод зарцуулсан дундаж жил 12.0±4.1 байсан бол 53.6% нь эмэгтэй тамирчид байсан. Тамирчдын хоногийн нийт уураг 173.2 г/өдөр буюу хоногт шаардлагатай хэмжээнээс 127% их байна. Тамирчдын 96.3% нь хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг байна. Мөн судалгаанд хамрагдсан тамирчдын 68% нь шингэний дутагдалтай байна. Хэлцэмж: 2012 онд хийгдсэн судлаач В.Лхамсүрэн нарын судалгаанаас харахад тухайн үеийн тамирчдын хооллолтын мэдлэг, хооллох дадал зуршил хангалтгүй байсан бол энэ байдал өнөөг хүртэл өөрчлөгдөөгүй байна. Rodriquez, DiMarco (2009 он) нарын судалгаанаас харахад тамирчин шингэний дутагдалд орох нь ажиллах чадварыг 30%-иар бууруулдаг байна. Гэтэл манай тамирчдын дунд шингэний дутагдал 68%-тай байгаа нь тамирчдын бие махбодын үйл ажиллагааны гүйцэтгэл, ажиллах чадвар цаашлаад амжилтад сөргөөр нөлөөлөх боломжтой байна. Дүгнэлт: 1. Тамирчид бэлтгэлийн ачаалалдаа тохирсон хоолны дэглэм баримталдаггүй, хоолны бүтэц нь тэдний ажиллах чадварт эерэгээр нөлөөлөх боломжгүй байна. 2. Тамирчдын хоол, шим тэжээлийн мэдлэг хангалтгүй буюу 32%, хоол, шим тэжээлийн мэдлэг хэрэглээний хувьд төвийг сахих хандлагатай байгаа нь өөрсдийн мэдлэгт найдахгүй, уламжилж ирсэн аргад эргэлзэж байгаа нь тодорхойлогдлоо. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, 24-59 сартай хүүхдийн хоол тэжээлийн байдалд нийгэм–эдийн засгийн ялгаатай байдлын үзүүлэх нөлөө(2021-09-01); Үндэслэл: Хоол тэжээлийн дутал нь хүүхдийн бие бялдар, оюун сэтгэхүйд сөргөөр нөлөөлдөг хамгийн том шалтгааны нэг юм. Хүүхдийн хоол тэжээлийн дутал нь дэлхийн нийт хүүхдүүдийн эндэгдлийн 45%ийг эзэлж байна. Зорилго: Бид уг судалгаандаа хоёроос тав хүртэлх насны хүүхдийн хоол тэжээлийн байдлыг үнэлж, түүнийг эхийн боловсрол, амьжиргааны түвшинтэй нь харьцуулан судлахыг зорьсон. Арга зүй: Судалгааг агшингийн судалгааны загвараар Баянзүрх дүүргийн 8, 9-р хорооны 24-59 сартай 1007 хүүхэд, 1007 эхийг хамруулав. Тухайн хүүхдүүдийг 2006 оноос эхлэн Нэгдсэн Үндэсний Байгууллага (НҮБ)-ийн Хүүхдийн сан, Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага (ДЭМБ)-ийн зөвлөмж болгон боловсруулсан стандартын дагуу үнэлсэн. Энэхүү стандартын хүснэгт нь хүүхдийн хоол тэжээлийн байдлыг гурван шалгуур үзүүлэлтээр үнэлэн стандарт голч утгаас хэлбэлзэх стандарт хазайлтаар (Z утгууд) тодорхойлсон. Үр дүн: Бидний судалгаанд хамрагдсан 24-59 сартай нийт 1007 хүүхдийн 481 нь эрэгтэй, 526 нь эмэгтэй байв. Судалгаанд хамрагдсан нийт 1007 хүүхдүүдийн дунд 10.7% (n=108) өсөлтийн хоцролттой, 0.2% (n=2) тураалтай, 5.3% (n=44) илүүдэл жинтэй байв. Тураал нь эхийн боловсролтой статистик ач холбогдолтой дүн гарав. (P=0.011) Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан 24–59 сартай хүүхдүүдийн 10.7% өсөлтийн хоцролттой, 0.2% тураалтай, 5.3% илүүдэл жинтэй байна, үүнээс эрэгтэй хүүхэд илүү буюу 14.3% өсөлтийн хоцролттой, 9% илүүдэл жинтэй байна тураал нь хүүхдийн эхийн боловсролтой статистик ач холбогдолтой байна. Хүүхдийн хоол тэжээлийн бусад дутал буюу өсөлтийн хоцролт, илүүдэл жин нь эхийн боловсрол, амьжиргааны түвшинтэй ач холбогдол бүхий хамааралгүй байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, КОВИД-19-ийн эсрэг вакцины дараах эсрэгбиеийн урвалыг хувь хүний зан төрхтэй уялдуулан судалсан дүн(2025-05-05); ;