Loading...
Улаанбаатар хотын гадна орчны тоосонцрын агууламжийг шууд болон суурин харуулын цэгийн үзүүлэлттэй харьцуулан судалсан нь
Зохиогч
Б.Өлзийхутаг
Г.Энхжаргал
Б.Нямсүрэн
Д.Гантуяа
Грегори Ч.Грэй
Жунфэнг Жанг
Он
2025 оны аравдугаар сарын 20
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
5
Start Page
112
End Page
117
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Агаарын бохирдол нь аливаа улс орны эдийн засаг, техник технологийн хөгжлөөс үл хамааран хүн амын эрүүл мэндэд ноцтой эрсдэл дагуулдаг нийгмийн эрүүл мэндийн томоохон асуудлуудын нэг юм. ДЭМБ-ын 2021 оны мэдээгээр 10 хүн тутмын 9 нь бохирдсон агаараар амьсгалдаг ба цаг тутамд 800 хүн, минут тутамд 13 хүн агаарын бохирдлоос шалтгаалж нас бардаг байна. Агаарын бохирдлын удаан хугацааны нөлөөлөл нь уушгины архаг бөглөрөлт, уушги болон гуурсан хоолойн хорт хавдар, астма, цус харвалт зэрэг өвчнүүдийг үүсгэдэг. Монгол улсын дийлэнх хүн ам оршин суудаг Улаанбаатар хотод өвлийн улиралд агаарын бохирдол дээд цэгтээ хүрдэг. Тухайлбал судлаач Г.Энхжаргал (2012) нарын судалгаагаар нийслэл дэх РМ10, РМ2.5 тоосонцрын агууламж ДЭМБ-ын зөвлөмжөөс 7-8 дахин их байгааг тогтоосон. Дэлхийн олон улс орнууд агаарын бохирдлын хяналтдаа хямд өртөг бүхий шууд хэмжилтийн (Purple Air) багажийг өргөнөөр ашиглаж байна. Энэ нь хэрэглэхэд хялбар, өргөн сүлжээнд ашиглах боломжтой багаж бөгөөд ухаалаг хотын агаарын бохирдлын хяналтын салшгүй нэг хэсэг гэдгийг зарим судлаачид онцолсон. Харин манай улсад уг багажаар агаар дахь РМ2.5 тоосонцрын агууламжийг хэмжиж, албан ёсны хяналтын суурин хэмжилтийн цэгийн үзүүлэлттэй харьцуулсан судалгаа хомс байгаа нь судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Улаанбаатар хотын гадна орчин дахь РМ2.5 тоосонцрын бохирдлыг шууд хэмжилтийн (Purple Air) багажаар тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвараар гүйцэтгэж, 2024 оны 12 дугаар сараас 2025 оны 02 дугаар сар хүртэлх хугацаанд нийслэлийн төвийн зарим дүүрэгт шууд хэмжилтийн (Purple Air) багажийг байршуулан 2 минутын давтамжтайгаар 24 цагийн туршид РМ2.5 тоосонцрын хэмжилт хийв. Үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг SPSS-26 программ ашиглан хийв. Үр дүн: Улаанбаатар хотын агаар дахь РМ2.5 тоосонцрын дундаж агууламж өвлийн улиралд 66.68 мкг/м3 бөгөөд дүүргээр харьцуулахад СХД-т хамгийн өндөр буюу 118.58±90.22 мкг/м3, ХУД-т хамгийн бага 42.37±43.51 мкг/м3 тодорхойлогдсон. Долоо хоногийн гаригуудаар харьцуулахад Даваа (76.68±71.98 мкг/м3), Бямба (77.50±71.63 мкг/м3), Ням (80.34±74.45 мкг/м3) гарагуудад тус бүр хамгийн өндөр хэмжигдсэн байна. РМ2.5 тоосонцрын хамгийн өндөр агууламж оройны 18 цагаас шөнийн 01 цаг хүртэл тохиолдож, хамгийн бага агууламж өдрийн цагаар буюу 14-16 цагийн хооронд хэмжигдсэн байна. Өвлийн саруудаас 12 дугаар сард хамгийн өндөр буюу 74.22±73.45 мкг/м3 тодорхойлогдсон бол хоёрдугаар сард хамгийн бага буюу 50.25±57.44 мкг/м3 тус тус тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: Улаанбаатар хотын агаар дахь РМ2.5 тоосонцрын агууламж өвлийн улиралд Монгол улсын стандарт, техникийн ерөнхий шаардлагаас даруй 1.7 дахин их бөгөөд СХД-т хамгийн өндөр концентрацитай байна. РМ2.5 тоосонцрын хамгийн өндөр агууламж өвлийн саруудаас 12 дугаар сард болон шөнийн цагаар илүү их тохиолдож байна.
Background: Air pollution is a major global public health concern that poses serious risks to human health regardless of a country’s level of economic or technological development. According to the World Health Organization (WHO, 2021), nine out of ten people worldwide breathe polluted air, and air pollution is responsible for the deaths of approximately 800 people every hour and 13 people every minute. Prolonged exposure to polluted air has been linked to a wide range of chronic illnesses, including chronic obstructive pulmonary disease (COPD), lung and bronchial cancers, asthma, and stroke. In Mongolia, air pollution reaches its highest levels during the winter months, particularly in Ulaanbaatar, where the majority of the country’s population resides. A study conducted by Enkhjargal G. (2012) reported that the concentrations of PM10 and PM2.5 in Ulaanbaatar were 7–8 times higher than the WHO recommended guidelines. In response to such challenges, many countries have increasingly adopted low-cost, direct measurement devices such as PurpleAir to monitor air quality. These devices are valued for their accessibility, network connectivity, and potential role in smart city pollution management systems. Despite their global application, there remains a lack of research in Mongolia on the use of PurpleAir sensors to measure PM2.5 concentrations and compare the results with ofÏcial monitoring station data. Addressing this gap is essential for improving local air quality monitoring capacity and informing effective public health and environmental policies. Aim: Determination of PM2.5 particulate matter pollution in the outdoor environment of Ulaanbaatar city using a direct measurement device (Purple Air). Materials and Methods: A cross-sectional study design was employed. Direct measurement devices (Purple Air) were installed in selected districts of central Ulaanbaatar between December 2024 and February 2025, measuring PM2.5 concentrations at two-minute intervals over 24-hour periods. All data were statistically processed and analyzed using the SPSS-26 software package. Results: The average concentration of PM2.5 particles in the air of Ulaanbaatar city in winter is 66.68 μg/m3. Compared to the districts, the highest concentration was determined in SKHD (118.58±90.22 μg/m3), while the lowest concentration was determined in KHUD (42.37±43.51 μg/m3). Compared to the days of the week, the highest concentrations were measured on Monday (76.68±71.98 μg/m³), Saturday (77.50±71.63 μg/m³), and Sunday (80.34±74.45 μg/m³). The highest concentration of PM2.5 particles occurred from 6 pm to 1 am, and the lowest concentration was measured during the day (between 2 pm and 4 pm). The highest concentration of PM2.5 was measured in December (74.22±73.45 μg/m3), while the lowest concentration was measured in February (50.25±57.44 μg/m3). Conclusion: The concentration of PM2.5 in the air of Ulaanbaatar city is 1.7 times higher than the general standard and technical requirements of Mongolia in winter, and the highest concentration is in the SKHD. The highest concentration of PM2.5 occurs more often in December and at night than in the winter months.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1270
Эшлэл
Б.Өлзийхутаг, Г.Энхжаргал, Б.Буянтүшиг, Б.Нямсүрэн, Ш.Шатар, Д.Гантуяа нар. Улаанбаатар хотын гадна орчны тоосонцрын агууламжийг шууд болон суурин харуулын цэгийн үзүүлэлттэй харьцуулан судалсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(5):112-117.