М.Сугармаа
Loading...
Товч нэр
М.Сугармаа
Бүтэн нэр
Мягмаржав Сугармаа
Латин нэр
Myagmarjav Sugarmaa
Эрдмийн цол
Дэд профессор
Боловсролын зэрэг
Доктор (Ph.D)
ORCID
Scopus Author ID
29 results
Now showing 1 - 10 of 29
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Self-Rated Health In Mongolian Older Adults: Insights From Childhood And Life-Course Factors(University of Oxford, 2025-12-01); ; ; Abstract An upper-middle-income country in Asia, Mongolia, is experiencing rapid population aging, with the population aged 65 and above projected to triple by 2060. Healthy aging reflects socioeconomic, and health conditions accumulated across the life course rather than being determined only in old age. Recently, life-course factors have increasingly been emphasized in aging studies to understanding healthy aging better. A cross-sectional survey among 149 older adults aged 60 and above in Ulaanbaatar was carried out from January to March, 2025 to examine whether self-rated health across childhood, midlife, and later life is associated with socioeconomic conditions. A single-item question was used to measure self-rated health both in childhood and midlife. Life-course socioeconomic indicators included childhood (family financial status, parental income adequacy), midlife (education, occupation, salary satisfaction), and older age (pension, household income adequacy). Binary logistic regression examined associations between life-course factors and current health. Participants’ mean age was 68.8 ± 7.1 years, 40.3% were male, 61.8% married, and 57.7% urban residents. Overall, 43% reported poor health, with women more likely to report poor self-rated health than men. Childhood self-rated health was the only significant predictor of current health. Rural residence was also linked to poorer health, while education, marital status, and income showed no significant effects. Childhood health was a key predictor of current self-rated health. This study underscores the need to conduct future research with larger samples to validate the current results and identify additional life-course determinants of healthy aging. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Evaluating Smoking Cessation Counseling Bundle Behavioral Intervention for Mongolian Adults Who Use Nicotine Patches(Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-03-20); ;Singh, Pramil; ; Objectives: The objective of this study is to evaluate the effectiveness of a behavioral intervention based on the World Health Organization (WHO) 5A and 5R guidelines in Mongolia who use the Nicotine Replacement Therapy (NRT) patch. The study aims to assess the impact of the intervention on smoking cessation rate. The finding of this study will contribute to the existing literature on smoking cessation interventions and provide valuable insights into the effectiveness of a behavioral approach in a Mongolian population. Methods: In the intervention study, out of total of 806 people interested in the part of this study. The study team excluded their eligibility criteria of the study participant. A sample of 625 people who fulfilled study inclusion criteria received advice about the negative consequences of tobacco. After that, 479 people decided to quit smoking and 41 people were excluded due to health contraindications, and the final sample 454 people began nicotine replacement therapy to quit smoking. Participants in the treatment group received nicotine replacement patches for 28 days, while those in the counseling group received four sessions of behavioral change counseling (5A, 5R). Results: 454 were found to be eligible to take part in the study and were subsequently assigned to one of two groups, with 230 and 224 participants assigned to each group, respectively. In the second month of follow-up, 90 (39.1%) of participants who received NRT patches quit smoking. The group that received NRT + Behavioral intervention was 1.02 times as successful, or 0.7% more effective, than the group that did not receive behavioral intervention (P=0.872). Conclusion: WHO 5A, 5R brief counselling were more effective than group without behavioral intervention for smoking cessation, but difference was insignificant. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Donor’s quality of life after living donor liver transplantation and influencing factors in Mongolia(2022-11-15) ;Munkhzaya Chogsom ;Nasantogtokh Erdenebileg; Background: Improving the quality of living liver donor's postdonation is an important aspect of care quality. In addition, there are many factors that affect the quality of life. In Mongolia, evidence-based information on the quality of life of living donors is few. This study aims to propose the quality of life of living donors who donated organs for liver transplantation and influencing factors. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Life Satisfaction among Older Adults in Rural and Urban Mongolia: A Cross-Sectional Survey Study(2023); ;Burnette, Denise; ;Casati, FabioINTRODUCTION: Life satisfaction is a strong indicator of well-being for older adults. In this study, we aimed to assess the level and correlates of life satisfaction among older adults in urban and rural Mongolia. METHODS: We recruited 304 community-dwelling older adults in urban and rural regions of Mongolia. We compared levels of life satisfaction for the two groups, and then used hierarchical regression to examine the association of sociodemographic, health, psychosocial factors, and urban/rural status with life satisfaction. RESULTS: Older adults in urban areas reported higher levels of life satisfaction than their rural counterparts. In the final step of the hierarchical regression model, more grandchildren in the household, better self-rated health, and reporting more positive than negative affect were associated with better life satisfaction at p < 0.05 as were engaging in paid work and lower levels of loneliness at p < 0.10. Net the effects of all other variables in the analysis, older adults in rural areas reported lower levels of life satisfaction. CONCLUSION: Our findings indicate that living in rural areas of Mongolia leads to lower levels of life satisfaction. We identify potential points to intervene through policies, programs, and practices that target the strengths and needs of older adults in rural areas by addressing inequities in socioeconomics, health, mental health, and opportunities for social integration. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ахмад настны амьдралын сэтгэл ханамжинд нөлөөлөх зарим хүчин зүйлс(2022-04-28); ; ; ;Б.АнужинФ.КасатиҮндэслэл: Хүн амын дундаж наслалт уртасч, нийт хүн амд ахмад настай хүн амын эзлэх хувь нэмэгдэж байгаа тул дэлхийн улс орнууд тэдэнд чиглэсэн бодлого, хөтөлбөр, үйл ажиллагаагаа эрүүл мэндийн асуудлаар л хязгаарладаг хандлага өөрчлөгдөж байна. ДЭМБ, НҮБ зэрэг ОУ-ын байгууллагууд гишүүн улс орнууддаа ахмад настануудын бодлогоо шинэчлэн сайжруулах, ирэх 20 жилд сэтгэлзүйн, нийгмийн оролцоог нэмэгдүүлэх үүрэг өгч, амлалт авч байна. Зорилго: Монгол улсын ахмад настнуудын амьдралын сэтгэл ханамж, түүнд нөлөөлөх хүн ам зүй, нийгмийн зарим хүчин зүйлсийг тодорхойлох Арга, аргачлал: Судалгаанд УБ хотын 3 дүүрэг, Говь, Хангайн бүсийн 2 аймгийн 4 сумаас нийт 304 ахмад настнуудыг хамруулав. Амьдралын сэтгэл ханамжийг Олон улсын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны (ОУЭЗХА)-хөгжлийн байгууллагын боловсруулсан “Субьектив сайн, сайхан байдлыг хэмжүүр”-ийг ашиглав. Үр дүн: Тус судалгаанд оролцогчдын амьдралын сэтгэл ханамжийн түвшин бусад улс орнуудын үзүүлэлтээс өндөр байна. Ганцаардах мэдрэмжтэй байх, эрүүл мэндээ муу гэж үзэх нь сэтгэл ханамжийн түвшинг бууруулдаг бол хотод амьдардаг, ажил эрхэлдэг, эрүүл мэндээ сайн хэмээн үнэлдэг байх нь сэтгэл ханамжийн түвшинг нэмэгдүүлж байна. Дүгнэлт: Монголын ахмад настнуудын сэтгэл ханамжийн түвшин нь өөрийн эрүүл мэндийн үнэлгээ, боловсролын түвшин, ганцаардал, нийгмийн үйл ажиллагаа, хаана амьдардаг зэргээс шууд хамааралтай байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Тамхинаас гаргах эмчилгээ, зан үйлийг өөрчлөх интервенцийн үр дүнг үнэлэх нь(2023-04-24); ;Прамиль Сийнгх ;Еркебулан; Ч.Аззаяа - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд орсон амьд доноруудын амьдралын чанар ба мэс заслын дараах хугацаа(2021-11-01) ;Ч.Мөнхзаяа; Дэлхийд 2015 оны байдлаар нийт эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс заслын 20 хүртэлх хувийг амьд донороос эрхтэн шилжүүлэн суулгасан байна. Зорилго: Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд орсон амьд доноруудын амьдралын чанарыг урт хугацаанд тодорхойлох. Арга, аргачлал: Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд эрхтэн хандивласан амьд доноруудын амьдралын чанар нөлөөлөх зарим хүчин зүйлийг судлахдаа аналитик судалгааны агшингийн загвараар 2018-2019 оны хооронд Хавдар Судлалын үндэсний төвийг түшиглэн хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Нийт элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын дараах доноруудын 65.1%-д зовиур илэрч, 52.4%-д мэс заслын дараах ачаалал даах чадвар өөрчлөгдсөн байна. Харин оролцогчдын 8.1%-д мэс заслын дараа ажлын байрны ачаалал нэмэгджээ. Дүгнэлт: Нийт элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын дараах доноруудын дийлэнхи хувьд зовиур илэрч, мэс заслын дараах ачаалал даах чадвар өөрчлөгдсөн. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Өсвөр үеийнхний нийгмийн сүлжээний хэрэглээг үнэлэх асуумжийн хүчин төгөлдөр байдлыг судалсан үр дүн(2025-12-05) ;Б.Бадамням; Д.ЭнхмааҮндэслэл: Сүүлийн жилүүдэд нийгмийн сүлжээний хэрэглээ эрчимтэй өсөж, хүмүүс хоорондоо мэдээллийг цаг хугацаа алдалгүй хүлээн авах, бусадтай хуваалцах боломжийг бүрдүүлж байна. Үүнтэй уялдан нийгмийн сүлжээний нөлөөг хувь хүний өдөр тутмын амьдралд хэрхэн тусгаж байгааг хэмжих олон төрлийн судалгааны хэрэгсэл, хэмжүүрүүд боловсруулагдсан боловч эдгээр нь зөвхөн ашиглах хугацаа, давтамжид төвлөрсөн байдгаас шалтгаалан нийгмийн сүлжээний бодит нөлөөг бүрэн хэмжээнд судлах хэрэгцээ шаардлага байсаар байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл болно. Зорилго: Өсвөр үеийнхний нийгмийн сүлжээний хэрэглээг үнэлэх асуумжийн найдвартай, хүчин төгөлдөр байдлыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик агшингийн загвараар 12–17 насны (15.1±3.6) нийт 421 сурагч (эрэгтэй 43.7%, эмэгтэй 56.3%) хамруулан хийж гүйцэтгэсэн. Судалгаанд Нийгмийн сүлжээний хэрэглээг үнэлэх асуумж (SMUIS)-ийн Монгол хувилбарын хүчин төгөлдөр ба найдвартай байдлыг үнэлсэн. Судалгааны хүчин төгөлдөр байдлыг хүчин зүйлийн шинжилгээ (EFA, CFA)-ээр, найдвартай байдлыг Кронбахын альфа коэффициентоор тооцлоо. Үр дүн: Нийгмийн сүлжээний хэрэглээг үнэлэх асуумжийн Монгол хувилбарыг өсвөр үеийнхэн дунд ашиглахад 2 дэд бүлэг (e<1.0) тодорхойлогдож, үндсэн бүрэлдэхүүн тодорхойлох шинжилгээгээр 10 хувьсагчийн латент хувьсагчид үзүүлэх ачаалал 0.4 ба түүнээс дээш хангалттай, давхар ачаалал үүсгэсэн хувьсагч тогтоогдоогүй (<0.4). Бүтцийн регрессийн шинжилгээгээр дэд бүлгүүдийн хувьсагчдад үзүүлэх нөлөөлөл эерэг хангалттай байна (B=0.42-0.82). Хүчин төгөлдөр асуумжийн найдвартай байдлыг үнэлэхэд Кронбахын альфа 0.6-аас дээш байлаа. Дүгнэлт: Нийгмийн сүлжээний хэрэглээг үнэлэх асуумжийн Монгол хувилбарын хүчин төгөлдөр, найдвартай байдал хангалттай, өсвөр үеийн цахим хэрэглээний байдлыг үнэлэхэд хэрэглэх бүрэн боломжтой байна. Цаашид энэхүү асуумжийн Монгол хувилбарын найдвартай байдлыг бусад хүн амын бүлэгт судлах, хэрэглэх хэрэгцээтэй байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Тамхинаас гаргах цитизин эм, никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүн(2022-11-01); ; ;Н.Гүнчмаа ;Ч.АззаяаН.НадмидцэрэнҮндэслэл: Дэлхий дахинд 1.1 тэрбум хүн тамхи татаж, тамхины шалтгаант нас баралтын тохиолдол 8 сая бүртгэгддэг. Монгол улсын хэмжээнд нийт хүн амын 27.1 хувь нь тамхи татдаг. Тамхи татдаг иргэдийн 50 хувь нь тамхинаас гарах оролдлого хийж үзсэн байдагч 3/1 нь л нотолгоонд суурилсан тамхинаас гаргах тусламж авч, 10 хүн тутмын 1 нь тамхинаас гардаг байна. Зорилго: Тамхинаас гаргах цитизин (Табекс) эмийн эмчилгээ, никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүнг үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааны загвар: Эмнэлэгт суурилсан, дан нууцлалтай, эмнэлзүйн туршилт судалгаа 1611 хүн тамхинаас гаргах эмчилгээг сонирхож ирсэн. Үүнээс судалгааны үндсэн шалгуур хангасан 1250 хүнд тамхины хор уршгийн талаар зөвлөгөө өгч 958 хүн тамхинаас гарахыг зөвшөөрсөн. Үүнээс 80 хүн эсрэг заалтаар, эмчийн дүгнэлтээр судалгаанаас хасагдаж 875 хүн судалгааг эхлүүлсэн. Эм, наалт эмчилгээний бүлэгт оролцогчдод 25-28 хоног хэрэглэх, нэг курс эмчилгээний цитизин (табекс) эм, никотин орлуулах наалтыг 14 хоногийн тунгаар 2 удаа олгосон. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчид дунджаар 19.1±6.8 настайдаа тамхи татаж эхэлсэн, тамхи татсан дундаж хугацаа 23.7±11.8 жил, өдөрт татдаг тамхины тоо дунджаар 15.3±7 ширхэг байсан. Эмийн эмчилгээний бүлэгт оролцогчдын 245 (58.2%), наалт эмчилгээний бүлэгт 218 (48%) огт тамхи татаагүй байна. Эмийн эмчилгээний бүлгийн үр дүнг наалт эмчилгээний бүлэгтэй харьцуулахад эмийн үр дүн 10.2 нэгжээр өндөр (p<0.001) тодорхойлогдсон. Никотины хамаарлын түвшин, эмчилгээний үр дүн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа (p<0.09) ажиглагдаагүй.Дүгнэлт: Цитизин эм никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүнтэй харьцуулахад 10.2 нэгж илүү үр дүнтэй (p<0.001) байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Эрүүл мэндийн ажилтнуудын эрүүл мэндийг хамгаалахад хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, тулгарч буй бэрхшээлийг судалсан дүн(2023-11-03); ; ;Ч.Аззаяа; А.Ган-ЭрдэнэҮндэслэл: Эрүүл мэндийн ажилтныг тогтвор суурьшилтай ажиллуулах, ажлын байр нь баталгаатай байх, урамшуулах, дэмжих үүрэг улс орнуудын Засгийн газрын өмнө тулгарч байна. Иймд өргөн уудам нутаг дэвсгэртэй, зарим аймаг сум аймгийн төвөөс хүртэл алслагдсан, хүний нөөц харьцангуй бага, эрүүл мэндийн салбарын 5 ажилтан тутмын 4 нь эмэгтэй байдаг манай орны хувьд хүн амд эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг жигд хүртээмжтэй, чанартай хүргэхийн тулд эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийн өвөрмөц бодлогыг хэрэгжүүлэх, ялангуяа нийгмийн хамгааллын асуудалд онцгой анхаарах шаардлагатай байна. Монгол Улсад 2022 оны 5 сарын байдлаар Эрүүл мэндийн салбарын 4,952 байгууллагад 58,696 эрүүл мэндийн ажилтан ажиллаж байгаагийн 12,970 нь эмч, 13,473 нь сувилагч байна. Эдгээрийн 80.1 хувийг эмэгтэйчүүд эзэлж байна. МУЗГ-ын тогтоолоор 2019 оны 5 дугаар сард Эрүүл мэндийн ажилтнуудын нийгмийн хамгааллын үндэсний хөтөлбөрийг батлан хэрэгжүүлсэн. Зорилго: Эрүүл мэндийн ажилтнуудын эрүүл мэнд, түүнийг хамгаалж буй байдал, тулгарч буй бэрхшээлийг судлах. Арга, аргачлал: Эрүүл мэндийн ажилтнуудын эрүүл мэнд, түүнийг хамгаалж буй байдал, тулгарч буй бэрхшээлийг судлахдаа хот, хөдөөгийн эрүүл мэндийн байгууллагын 655 эрүүл мэндийн ажилтныг хамруулж,өөрийн эрүүл мэндийг үнэлэх стандарт асуумж, 47 байгууллагын удирдлага болон мэргэжилтнүүдтэй ганцаарчилсан ярилцлага, 5-13 хүний бүрэлдэхүүнтэй 30 удаагийн фокус бүлгийн ярилцлагаар ажилтны эрүүл мэндийг хамгаалж буй байдал, тулгарч буй бэрхшээлийг судаллаа. Үр дүн: Нийт ажилтнуудын 54.3 хувь нь өөрийн эрүүл мэндийг дунд болон муу гэж үнэлсэн, 32.7 хувь (214) нь сүүлийн нэг жилийн хугацаанд эрүүл мэндийн шалтгаанаар чөлөө авч байсан байна. Байгууллагууд өөрийн дотоод нөөц боломждоо тулгуурлан ажилтнуудаа урьдчилсан сэргийлэх үзлэг, шинжилгээнд хамруулах нь нийтлэг байгаа ч лавлагаа шатлалын эмнэлэгт зохион байгуулалттай үзлэг, оношлогоо, нарийвчилсан шинжилгээнд хамруулах, байгууллагын нөөцдөө тулгуурлан эмчилгээнд ялгаатай хамруулж байна. Хот, хөдөөгийн анхан шатны байгууллага, БОЭТ, төрөлжсөн тусгай мэргэжлийн төвүүдэд ажилтны эрүүл мэндтэй холбоотой олон бэрхшээл байна. Дүгнэлт: Эрүүл мэндийн ажилтнуудын 2 хүн тутмын 1 нь өөрийн эрүүл мэндийг дунд болон муу гэж үнэлсэн. ЭМАнуудыг урьдчилан сэргийлэх үзлэг, дархлаажуулалтад хамруулах, эмчилгээнд дэмжлэг үзүүлэх, эрүүл мэндийг дэмжих хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаа нь байгууллага бүрт харилцан адилгүй чанартай, нэгдсэн зохион байгуулалтгүй, эрүүл мэндийн ажилчдад зориулсан эмнэлэггүйгээс ажилтнууд эрүүл мэндийг хамгаалж буй байдлыг хангалтгүй байгаа нь тодорхойлогдлоо.
