Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00

АШУҮИС — Судалгааны мэдээлэл (CRIS)

Permanent URI for this communityhttps://library.mnums.edu.mn/handle/123456789/5001

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 19
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Нисэхийн аюулгүй байдлын ажилтнуудын амны хөндийн эрүүл мэнд ба түүнд нөлөөлөх зарим эрсдэлт хүчин зүйлсийн хамааралыг судалсан дүн
    (2026-09-15)
    О.Алтаншагай
    ;
    Ж.Дэлгэрцэцэг
    Үндэслэл: Нисэхийн аюулгүй байдлын ажил нь өндөр хариуцлага, байнгын сонор сэрэмж, ээлжийн болон шөнийн ажлын зохион байгуулалт шаарддаг. Нисэхийн аюулгүй байдлын ажилтнуудын ажлын сэтгэлзүйн орчин, стресс, амны хөндийн үзүүлэлтүүдийн харилцан хамаарлыг үнэлсэн судалгаа хязгаарлагдмал байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Нисэхийн аюулгүй байдлын ажилтнуудын амны хөндийн эрүүл мэндийн үзүүлэлтүүдийг үнэлж, түүнд нөлөөлөх зарим эрсдэлт хүчин зүйлсийн хамаарлыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны агшны загвараар хийж, 132 ажилтны мэдээллийг шинжилсэн. Ажлын сэтгэлзүйн орчныг JCQ, стрессийг PSS-10, амны хөндийн эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанарыг OHIP-14, амны хөндийн эрүүл мэндийн өөрийн үнэлгээ, зан үйл болон эрсдэлт хүчин зүйлсийг ДЭМБ-ын Oral Health Surveys: Basic Methods (2013) удирдамжийн дагуу насанд хүрэгчдийн стандарт асуумжийн холбогдох асуултуудаар үнэлж, эмнэлзүйн үзлэгээр ШЦӨий эрчим, АХЭА-н үзүүлэлт (OHI-S), шүдний тулгуур эдийн байдал (CPI) болон шүдний элэгдлийг тодорхойлж, статистик боловсруулалт хийв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 39.22±8.24 жил байв. Ажлын сэтгэлзүйн шаардлага PSS-10-тай (r=0.248, p=0.004), PSS10 OHIP-14-тэй (r=0.215, p=0.013), OHI-S ба CPI-тэй (r=0.568, p<0.001) эерэг хамааралтай байлаа. Бруксизм 67.4%, шүдний элэгдэл 91.7%-д илэрч, бруксизмтай ажилтнуудын элэгдэлд өртсөн шүдний тоо их байв (p<0.001). Олон хүчин зүйлийн шинжилгээгээр PSS-10 (B=0.776; 95% ИИ 0.337–1.214; p=0.001) болон тамхи хэрэглэх эрсдэл (B=4.679; 95% ИИ 0.671–8.688; p=0.022) OHIP-14-ийн өндөр оноотой хамааралтай байв. Дүгнэлт: Ажлын сэтгэлзүйн шаардлага нь өөрийн мэдэрч буй стресстэй, стресс нь амны хөндийн эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанартай хамааралтай байв. Амны хөндийн эрүүл ахуй шүдний тулгуур эдийн байдалтай, бруксизм шүдний элэгдэлтэй хамааралтай байлаа.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хоол боловсруулах эрхтний эмгэгтэй хүүхдийн амьдралын чанарыг үнэлэх асуумжийн Монгол хувилбарын орчуулга, найдвартай байдлыг судалсан үр дүн
    (2026-05-22) ;
    Г.Намуун
    ;
    Н.Энхтүвшин
    ;
    П.Энхзул
    ;
    Д.Мөнхжаргал
    Үндэслэл: Монгол улсын хэмжээнд 10-14 насны хүүхдүүдийн дунд хоол боловсруулах эрхтний эмгэг нь нийт өвчлөлийн шатгааны 2-р байрт ордог. Хүүхдийн эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанарын үнэлгээ (Pediatric Quality of Life Inventory) нь 2–18 насны хүүхэд, өсвөр үеийнхний эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанарыг (HRQOL) үнэлэхэд зориулагдсан модуль бүтэцтэй асуумж юм. Энэхүү үнэлгээний арга нь олон улсад эрүүл болон өвчтэй хүүхдийн амьдралын чанарын ялгааг үнэлэхэд өргөн хэрэглэгддэг. Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны эмгэгтэй хүүхдийн эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанарыг үнэлэх асуумж (Pediatric Quality of Life InventoryGastrointestinal version)-ийн Монгол хувилбарыг бий болгож, эмнэлзүйн хэрэглээ ба эрдэм шинжилгээний ажилд нэвтрүүлэх шаардлагатай байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Хүүхдийн эрүүл мэндтэй холбоотой амьдралын чанарын үнэлгээ PedsQL-ний Хоол боловсруулах эрхтний эмгэгтэй хүүхдийн шинж тэмдгийн үнэлгээний стандарт хувилбар (Pediatric Quality of Life Inventory-Gastrointestinal version standard form)-ыг Монгол хэлэнд орчуулан дотоод найдвартай байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Бид Хүүхдийн амьдралын чанарын үнэлгээ-Хоол боловсруулах эрхтний эмгэгтэй хүүхдийн шинж тэмдгийн стандарт үнэлгээг (PedsQL-GI version standard form) сонгон авч, зохиогчдоос зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр зохиогчдын илгээсэн протоколын дагуу билингуал орчуулга хийж Монгол хувилбарыг бий болгосон. Монгол хувилбарын дотоод найдвартай байдлыг үзэхийн тулд 8-12 болон 13-аас дээш насны тус бүр 25 хүүхэд болон тэдгээрийн асран хамгаалагчдаас асуумж авч, SPSS 25.0 программ ашиглан Interclass correlation, Cronbach’s Alfa тест хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдоос авсан асуумжийн Cronbach’s alfa=0,96 байгаа нь хэмжүүрийн найдвартай байдал хангалттайг харуулж байна. Мөн хэмжилтийн давтагдах найдвартай байдлыг interclass correlation coefÏcient (ICC) ашиглан үнэлэхэд ICC=0.79 гарсан нь найдвартай байдлыг илтгэж байна. Дүгнэлт: 1. Монгол хувилбарын нийт дундаж утга санааны нийцэл 97.8%, танин мэдэхүйн ярилцлагад оролцогчдын 96% нь асуумжийг «ойлгомжтой» гэж үнэлсэн нь орчуулгын явцад эх хувилбарын эмнэлзүйн агуулга болон утга санаа бүрэн хадгалагдсаныг илтгэж байна. 2. Орчуулгын явцад нийт 37 зохицлын тохиолдол тодорхойлогдсон бөгөөд эдгээр нь хүүхдийн насны онцлогт тохируулах, мэргэжлийн нэр томьёог өдөр тутмын хэлэнд буулгах, хэл-соёлын зохицол, синонимт орлуулалт, дэлгэрүүлэлт болон хураангуйлалт гэсэн 6 төрлийн хэл шинжлэлийн болон соёл хоорондын нутагшуулалтыг хамарсан нь асуумжийн агуулгын хүчин төгөлдөр байдлыг (content validity) нэмэгдүүлсэн. 3. Монгол хувилбарын дотоод найдвартай байдлын Кронбах альфа α=0.96 болон давтан хэмжилтийн найдвартай байдлын ICC=0.79 үзүүлэлт нь олон улсын жишигт бүрэн нийцсэн бөгөөд тус асуумж нь Монгол хүүхдийн архаг хоол боловсруулах эрхтний эмгэгийн үеийн амьдралын чанарыг үнэлэхэд найдвартай хэрэгсэл болох нь тогтоогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнуудын таргалалтын тархалтыг нойрны үзүүлэлттэй холбон судалсан нь (Баянзүрх дүүргийн жишээ дээр)
    (2026-03-30)
    Э.Цэлмэг
    ;
    И.Туяажаргал
    ;
    ;
    Үндэслэл: Эрүүл мэндийн салбарын ажилтнууд нь ажлын ачаалал, шөнийн ээлжийн хуваарь зэргээсээ шалтгаалан таргалалт, нойрны хямралд өртөх эрсдэлтэй байдаг боловч манай улсын эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнуудын таргалалт болон нойрны хэв маягийн хоорондын хамаарлыг судалсан судалгаа харьцангуй хомс байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Баянзүрх дүүргийн эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнуудын таргалалтын тархалтыг нойрны хэв маягтай холбон судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвараар 2025 оны 10-12 сарын хооронд Баянзүрх дүүргийн эрүүл мэндийн ажилтнуудыг хамруулан хийж гүйцэтгэсэн. Судалгаанд шалгуурыг хангасан 293 ажилтан сайн дурын үндсэн дээр хамрагдаж, ДЭМБ, НҮБ, АНУ-ын Өвчний Хяналт Сэргийлэлтийн Төвөөс хамтран боловсруулсан эрүүл мэндийн зан үйл, эрсдэлийг үнэлэх Питтсбургийн нойрны чанарын индекс (PSQI), Нойргүйдлийн хүндийн зэргийн индекс (ISI)-ийг тодорхойлох нийт 51 асуумжид хариулсан. Оролцогчдын өндөр, жинг хэмжиж биеийн жингийн индекс (БЖИ)-ийг тодорхойлон ДЭМБ-ын шалгуураар 6 ангилсан. Бүсэлхийн тойргийг хэмжиж төвийн таргалалтыг үнэлсэн. Статистик боловсруулалтыг SPSS-23.0 программаар гүйцэтгэн хамаарлыг корреляци, ANOVA шинжилгээгээр үнэлсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 83.3% нь эмэгтэй, 37.9% нь 25-34 насныхан байв. БЖИ-ийн үнэлгээгээр 40.6% нь хэвийн жинтэй, 42.0% нь илүүдэл жинтэй, 15.4% нь таргалалттай, эрэгтэйчүүдийн 63.3%, эмэгтэйчүүдийн 67.6% нь төвийн таргалалттай байв. Судалгаанд хамрагдагсдын 56.7% нь өдөрт 5–6 цаг унтдаг, 67.2% нь нойр дутуу үед сэргэх зорилгоор кофе, энергийн ундаа хэрэглэдэг байв. Нойргүйдлийн хүндийн зэргийн индексээр үнэлэхэд 30.7% нь нойр хэвийн, харин 39.9% нь хөнгөн, 23.5% нь дунд, 5.8% нь хүнд зэргийн нойргүйдэлтэй байв. БЖИ болон нойргүйдлийн хүндийн зэргийн хооронд статистикийн ач холбогдолтой хамаарал илрээгүй (p>0.05). Орондоо орсны дараа унтах хүртэлх хугацаа уртсах болон шөнийн ээлжинд ажиллах нь нойргүйдлийн хүндийн зэрэг нэмэгдэхтэй хамааралтай байв (p<0.05). Питтсбургийн нойрны чанарын индексээр оролцогчдын 63.8% нь нойрны чанар сайн, 35.8% нь нойрны чанар муу, БЖИ болон нойрны чанар хооронд маш сул хамаарал ажиглагдсан (r=0.135, p<0.05). Дүгнэлт: Эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнуудын дунд илүүдэл жин, таргалалтын тархалт өндөр, БЖИ болон нойрны чанар хооронд маш сул хамааралтай байв.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг үнэлсэн нь
    (2026-03-30)
    Т.Эрдэнэчимэг
    ;
    ;
    Үндэслэл: Цусны хавдар нь цус төлжүүлэх эрхтэн тогтолцоог хамарсан хорт хавдрын бүлэг өвчин бөгөөд урт хугацааны эмчилгээ, олон төрлийн гаж нөлөөний улмаас эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлөх нь элбэг байдаг. Иймээс эмчилгээний үр дүнг зөвхөн эмнэлзүйн үзүүлэлтээр бус амьдралын чанарын үнэлгээгээр тодорхойлох шаардлага нэмэгдэж байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг үнэлэх, ашигласан асуумжийн дотоод найдвартай байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг эмнэлэгт суурилсан аналитик агшингийн загвараар Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлгийн Цусны эмгэг судлал, чөмөг шилжүүлэн суулгах төвийг түшиглэн 2020–2025 онд хийсэн. Судалгаанд нийт 118 эмчлүүлэгчийг магадлалт бус түүврийн аргаар хамруулсан. Амьдралын чанарыг үнэлэхдээ Hematological Malignancy Patient-Reported Outcome Measure (HM-PRO) болон EORTC QLQ-F17 асуумжийг ашиглаж, өгөгдлийг SPSS-28.0 программ ашиглан статистик боловсруулалт хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан эмчлүүлэгчдийн дундаж нас 52.9±1.2 байсан бөгөөд 53% нь эмэгтэй, 47% нь эрэгтэй байв. Оношийн хувьд 42% нь цочмог лейкеми, 42% нь лимфома, 16% нь түгмэл миелома байлаа. HM-PRO асуумжийн дотоод найдвартай байдлын индекс Cronbach›s Alpha =0.96 гарсан нь асуумжийн найдвартай байдлыг өндөр болохыг харуулсан. Эмчилгээний өмнөх амьдралын чанарын дундаж оноо 61.57 байсан бол эмчилгээний дараа 90.09 болж статистикийн ач холбогдол бүхий ялгаатайгаар (p<0.05) нэмэгдсэн нь эмчилгээний үр дүнд өвчний шинж тэмдэг буурч, амьдралын чанар сайжирсныг илэрхийлж байна. Дүгнэлт: Цусны хавдартай эмчлүүлэгчдийн амьдралын чанар нь эмчилгээний дараа мэдэгдэхүйц сайжирч байгаа нь тогтоогдлоо. Иймд эмчилгээний үр дүнг үнэлэхдээ амьдралын чанарын үнэлгээг эмнэлзүйн үзүүлэлттэй хамтатган ашиглах нь эмчлүүлэгч төвтэй тусламж үйлчилгээний чанарыг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой болох нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Амьдралын чанарын үзүүлэлтийг хамрын таславчийн засах хагалгааны дараа үнэлсэн байдал
    (2020-05-01)
    А.Чанцалдулам
    ;
    ;
    Р.Бямбасүрэн
    ;
    үндэслэл: Хамрын таславчийн муруйлттай явах тусам хамрын амьсгал саадтай болж буюу хамар битүүрч улмаар энэ нь амьсгаадуулах, ядраах, унтахдаа хурхирах, оюуны ачаалал авах чадваргүй болох зэрэг олон тооны өөрчлөлтөнд хүргэж байгаа буюу хүний амьдралын чанарын эрс бууруулж байна. Судалгааны хэрэглэгдэхүүн ба арга зүй: Судалгаанд 42 үйлчлүүлэгч оролцсон, үүнээс 23 эр (57,2%, n=38), дундаж нас 37+-19 нас, 19 эмэгтэй (42.8%, n=38), дундаж нас 35+-15 нас. ШУГТЭ-ийн чих хамар хоолойн тасагт ХТМЗ хагалгааа хийлгэсэн үйлчлүүлэгчдийг сонгож судалгаандаа хамрууллаа. NAIF асуумжийг ашиглан хагалгааны дараа тухайн хүнд илэрч байгаа шинж тэмдэг, зовиурыг үнэлж амьдралын чанарт хэрхэн нөлөөлж байгааг илрүүллээ. үр дүн: Биеийн ба сэтгэл санааны байдал хамрын таславчийн муруйлтийг засах хагалгаанаас 1 сарын дараа сайжирсан байна. Хамрын таславчийн муруйлтийг засах хагалгаанаас хойш 12 сарын дараа нийгмийн ба оюун ухааны чадвар сайжирсан байлаа.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн ажилтнуудын ажил, амьдралын тэнцвэр ба ажлаас гарах бодол
    (2025-05-05) ;
    Д.Алтанчимэг
    ;
    Г.Ичинхорлоо
    ;
    С.Хонгорзул
    Үндэслэл: Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн хөгжиж буй олон оронд эрүүл мэндийн ажилтнуудын ажил амьдралын тэнцвэр нь тулгамдсан асуудал болоод байна. Ажил амьдралын тэнцвэргүй байдал нь ажилтанд сэтгэл санааны дарамт, эрүүл мэндийн асуудал, өөртөө итгэх итгэлгүй болгох, ажилдаа сэтгэл ханамжгүй байх, анхаарлаа төвлөрүүлж чадахгүйгээс ажлын бүтээмж буурч, эмчилгээ, үйлчилгээний чанар буурах, алдаа гаргах эрсдэл нэмэгддэг төдийгүй ажлаасаа халшрах, бие болон сэтгэл зүйн хувьд туйлдах, ажлаа орхих шалтгаан болж байна. Зорилго: Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн ажилтнуудын ажил амьдралын тэнцвэр ба ажлаас гарах бодлыг судлах Арга, аргачлал: Судалгааг агшингийн загвар, тоон судалгааны асуумжийн аргаар судаллаа. ӨЭМТ-ийн ажилтнуудын ажил амьдралын тэнцвэрт байдлыг судлаач Хаяманы (2005) ажил-амьдралын тэнцвэрийг үнэлэх стандарт асуумж, ажлаасаа гарах тухай бодлыг судлаач Ауэрбах (2014) нарын боловсруулсан стандарт асуумжуудыг ашиглан гүйцэтгэв. Судалгаанд Улаанбаатар хотын дүүргийн 22 өрхийн эрүүл мэндийн төвийн 123 ажилтныг хамруулав. Үр дүн: Судалгааанд оролцогчдын 95.1% нь эмэгтэй, дундаж нас нь 35.2±9.5 жил, тэдний 55.3% нь эмч, 29.3% нь сувилагч, 9.8% нь эрүүл мэндийн нийгмийн ажилтан, 5.7% нь эмнэлгийн бусад ажилтан байв. ӨЭМТ-ийн ажилтнуудын орлого нь хүрэлцээгүй, 8.9% нь амьжиргааны доод түвшингээс доогуур орлоготой, өрхийн наад захын хэрэгцээгээ хангах чадамж маш сул байв. Судалгаанд оролцогчдын ажил нь хувийн амьдралд сөргөөр нөлөөлдөг байдал (WIPL-23.5), хувийн амьдрал нь ажилд сөргөөр нөлөөлөх байдал (PLIW-15) тус тус өндөр байна. Ажил-амьдрал нэг нэгэндээ эергээр нөлөөлөх байдал (WPLE-10.7) бага байгаа нь тэдний ажил амьдралын тэнцвэрт байдал алдагдсаныг илтгэж байна. Ажил амьдралын тэнцвэр алдагдахад илүү цагаар ажилладаг байдал (p=0.038) нь стастистик ач холбогдолтой байв. Нас, тухайн байгууллагадаа ажилласан жил нэмэгдэхэд ажил нь хувийн амьдралд, хувийн амьдрал нь ажилд сөргөөр нөлөөлөх байдал нь буурч байна. Дүгнэлт: ӨЭМТ-ийн ажилтнуудын ажил амьдралын тэнцвэрт байдал алдагдсан, ӨЭМТ-ийн ажилтнуудын 65 хувь нь одоо ажиллаж буй байгууллагаасаа, 41 хувь нь эрүүл мэндийн салбараа орхих бодолтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Сувилагч нарын сэтгэл зүйд нөлөөлөх хүчин зүйлс (ӨМӨЗО-ы Олон улсын Монгол эмнэлгийн жишээ дээр)
    (2025-05-05)
    Бай Ювэ Лиан (Yue Liang Bai)
    ;
    Г. Намуун
    ;
    С.Дэлгэрмаа
    ;
    Г.Ганхуяг
    Үндэслэл: Сувилагч нь өндөр ачаалалтай орчинд ажилладаг бөгөөд 40% нь дунд ба түүнээс дээш түвшний стресстэй, сэтгэл түгшүүр, сэтгэл гутралын түвшин ерөнхий хүн амаас өндөр байгааг судлаачид тогтоосон байна. ДЭМБ-ын 2020 оны мэдээллээр сувилагч нарын сэтгэл гутрал, түгшүүрийн тохиолдол энгийн хүн амаас 2-3 дахин их байна. Зорилго: Сувилагч нарын сэтгэл зүйн байдалд нөлөөлөх хүчин зүйлсийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Нэг агшны судалгааны загварыг ашиглан, ӨМӨЗО-ы Хөх хотын Олон улсын Монгол эмнэлгийн 262 сувилагч нараас асуумж судалгаа авсан. Хүн амзүйн болон нийгмийн хүчин зүйлийн ерөнхий асуумж 18, WHOQOL-BREF амьдралын чанарын 26 асуумж, Сэтгэл гутрал, түгшүүр, стрессийн хэмжүүр бүхий 21 зүйл (DASS-21), нийт 65 асуумжаар судалгаа авсан. Судалгааг SPSS-29.0 программыг ашиглан өгөгдөлд статистик дүн шинжилгээ хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт оролцогчдын амьдралын чанарын бие махбодын үзүүлэлт 50.5±7.8 оноо, сэтгэлзүйн үзүүлэлт 54.1±8.7 оноо, нийгмийн хүчин зүйл 58.2±10.5 оноо, орчны үзүүлэлт 52.3±10.4 оноотой байна. Сэтгэл гутрал, түгшүүр, стрессийн хувьд, тус бүр 9.0±8.8 оноо, 9.3±8.6 оноо, 11.9±9.2 оноо байлаа. Сувилагч нарын сэтгэл гутрал, түгшүүр, стресс болон амьдралын чанар хоорондын хамаарал ач холбогдол бүхий урвуу хамааралтай байна (p<0.01). Сувилагч нарын нас, ажилласан жил, хүүхдийн тоо, нэг сувилагчид хамаарах тасгийн орны тоо, шөнө унтах цаг зэрэг сэтгэл гутрал, түгшүүр, стрессийг нэмэгдүүлж байна (p<0.05). Дүгнэлт: 1. Сувилагч нарын сэтгэл гутрал, түгшүүр, стресс зэрэг сэтгэлзүйн үзүүлэлт нь амьдралын чанарыг бууруулж байна. 2. сувилагч нарын нас, ажилласан жил, хүүхдийн тоо, өдрийн ээлжийн хүний тоо, өдөрт амрах хугацаа зэрэг нь сэтгэл зүйд нөлөөлөх хүчин зүйлс болж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Зүрхний хий хатгалга өвчинд (TMK00.2) уламжлалт анагаах ухааны зарим эм хэрэглэсэн эмнэлзүйн судалгаа
    (2025-05-05)
    Болор (Bolor)
    ;
    Насандалай (Nasandalai)
    ;
    Т.Алимаа
    Үндэслэл: Монгол уламжлалт анагаах ухаанд зүрхний хий хатгалга өвчнийг махбодыг тэгшитгэж, хий цусны гүйдлийг нэвтрүүлэн, тунгалаг цөвийн ялгаралтыг сайжруулж, хатгалгааг даран, зүрхний тамирыг төлжүүлж, өвдөлт намдаах, өвчний бодит байдалтай нь уялдуулан эмчилдэг. Тиймээс зүрхний хий хатгалга өвчний үед Зүрхний агар-8, Зандан-3 уламжлалт эмийн үзүүлэх нөлөөг судлахаар энэ судалгааг хийж гүйцэтгэв. Зорилго: Зүрхний хий хатгалга өвчний үед хэрэглэх зарим уламжлалт эмийн эмчилгээний үйлдлийг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг хяналтын бүлэггүй, нээлттэй, эмнэлзүйн туршилт судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд хамруулах шалгуур хангасан хүмүүсээс 48 үйлчлүүлэгчийг сонгон авч Зүрхний агар-8 эмийг 3 граммаар өглөө, Зандан-3 эмийг орой 3 граммаар тус бүр өдөрт 1 удаа, нийт 3 долоо хоногийн турш уулган эмнэлзүйн туршилт судалгааг хийв. Судалгааны үр дүнг SAQ асуумж, зүрхний өвдөлтийн зэргийн ангилал, 6 минутын алхалтын сорил, зүрхний цахилгаан бичлэг зэрэг үзүүлэлтээр судалгааны өмнө болон дараа үнэлэв. Судалгааны ёс зүйн зөвшөөрлийг АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хороо (№24-25/03-01) болон ӨМӨЗО-ны ОУМЭХ (№2024-077)-с тус тус авч судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн сайн дураар хамрагдсан таниулсан зөвшөөрлийн хуудсаар баталгаажуулав. Эмнэлзүйн туршилт судалгааны үр дүнг T-test, repeated ANOWA тестийг ашиглан боловсруулав. Үр дүн: Судалгаанд зүрхний хий хатгалга (TMK00.2) гэж оношлогдсон нийт 48 хүн хамрагдав. Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн дундаж нас 53.94±1.69 жил ба үүнээс хамгийн залуу нь 44, хамгийн ахмад нь 60 настай байлаа. Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийг хүйсийн байдлаар авч үзвэл 15 (31,25 %) нь эрэгтэйчүүд, 33 (68,75%) нь эмэгтэйчүүд байв. SAQ үнэлгээгээр эмчилгээний өмнөх үр дүнг эмчилгээний дараах үр дүнтэй харьцуулан үзэхэд хөдөлгөөн (p<0.000), цээжний тогтвортой байдал (p<0.012), цээжний өвдөлт (p<0.000), эмчилгээний сэтгэл ханамж (p<0.001), амьдралын чанарын үнэлгээ (p<0.000) зэрэг сайжирсан үзүүлэлттэй байна. Титэм судасны архаг хам шинж буюу зүрхний өвдөлтийн Канадын ангиллаар үнэлгээ хийхэд судалгаанд хамрагдсан нийт хүмүүсийн 44 буюу 91.6%-д эмчилгээний өмнө II түвшинд байсан бол эмчилгээний дараа 37 буюу 77.08% нь I түвшинд орсон үнэлгээтэй байсан нь эмчилгээний өмнөх болон эмчилгээний дараах үзүүлэлтүүдийн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай (p<0.034) байв. Зүрхний үйл ажиллагааг 6 минутын алхалтын сорилоор тооцоход эмчилгээний өмнө 393.9±36.73 метр буюу үйл ажиллагааны зэрэг II зэрэг байсан бол эмчилгээний дараа 456.83±48.6 метр буюу I зэрэг болж сайжирсан (p<0.000) байна. Дүгнэлт: 1. Зүрхний хий хатгалга оноштой хүмүүст уламжлалт Зүрхний агар-8, зандан-3 эмийг хавсруулан уулгаж эмнэл зүйн сорилуудаар үнэлэхэд статистик ач холбогдол бүхий сайжирсан үр дүн үзүүлж байна. 2. Зүрхний хий хатгалга оноштой хүмүүст хөдөлгөөн, ердийн үйл ажиллагаа, өвдөлт, сэтгэл гутралын үзүүлэлтүүд статистик ач холбогдол бүхий сайжирч, амьдралын чанар дээшилж, зүрхний титэм судасны дутагдлын үед үйл ажиллагааны зэрэг нэмэгдсэн байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн асран хамгаалагчийн амьдралын чанар, ачааллын хамаарлын судалгаа
    (2024-04-13)
    С.Дэлгэрмаа
    ;
    Г.Намуун
    ;
    ; ;
    Үндэслэл: Монгол Улсыг бусад улс оронтой харьцуулахад хөгжлийн бэрхшээлийн түвшин харьцангуй бага (1000 хүн амын дунд 8.4 -13.2%) боловч гэр бүлийн нэг гишүүн нь оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй байх нь асран халамжлагчийн бие бялдар, сэтгэл зүйн байдалд сөргөөр нөлөөлж, амьдралын ерөнхий түвшин буурахад хүргэдэг. Манай оронд өнөөгийн байдлаар оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асрахуй, сувилахуй, өөртөө үйлчлэх чадварын түвшин, асран хамгаалагчийн ачаалал, амьдралын чанарыг үнэлсэн судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Оюуны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асран хамгаалагчийн амьдралын чанар, ачаалал хоорондын хамаарлыг судлахад оршино. Арга, аргачлал: Судалгааг Улаанбаатар хотын 8 дүүргийн өрхийн эрүүл мэндийн төвийг түшиглэн 642 үйлчлүүлэгчийн асран хамгаалагчийг зорилтот түүврийн аргаар сонгон, асуумж судалгаа авсан. Асран хамгаалагчийн ачааллыг Буренс Заритын асуумж, амьдралын чанарыг WHOQOL-BREF асуумжаар үнэлэсэн. Судалгааны зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр хэмжилтийг хийсэн. Статистик боловсруулалтыг SPSS 25.0 програм ашиглан хийлээ. Үр дүн: Асран хамгаалагчийн дундаж нас 52.6±13.2, 23.1% нь эрэгтэйчүүд байна. Асран хамгаалагчдын 36.3% нь тэтгэвэрт гарсан, 34.6% нь ажилгүй байлаа. Асран хамгаалагчдын амьдралын чанарын үнэлгээнд бие бялдрын үзүүлэлтийн дундаж утга 54.4±12.6, сэтгэл зүйн дундаж үзүүлэлт 58.5±12.2, нийгмийн харилцаа 65.0±16.8, хүрээлэн буй орчны хувьд 66.8±13.7 байна. Асран хамгаалагчдын сэтгэл санааны амьдралын чанар нь ачаалалтай урвуу хамааралтай байв (-0.21; 95% CI: -0.33, -0.09; p = 0.001). Асран хамгаалагчийн ачаалал нь амьдралын чанарын орчинтой эерэг хамааралтай байна (0.21; 95% CI: 0.10; 0.33; p<0.001). Харин амьдралын чанарын бие бялдрын болон нийгмийн харилцааны үзүүлэлтийн хувьд ачаалалтай статистик ач холбогдол бүхий хамааралгүй байна. Дүгнэлт: Асран хамгаалагчийн ачаалал нэмэгдэх тусам амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлж, асруулагчийн өдөр тутмын өөртөө үйлчлэх чадвар муу байх тусам асран хамгаалагчийн ачаалал нэмэгдэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эмэгтэйчүүдийн шээс задгайрах эмгэгийг цахилгаан зүү эмчилгээгээр эмчилсэн дүн
    (2023-05-18) ; ;
    Л.Ундрам
    Үндэслэл: Шээс задгайрах эмгэг (ШЗЭ) нь ойр, ойрхон шээх болон ханиаж, найтаах, хүнд юм өргөх үед шээсээ барьж чадахгүй байх эмгэг юм. ШЗЭ-тэй хүмүүс бусдаас санаа зовох, ичих, өөрийгөө нийгмээс тусгаарлах хандлагатай байдгаас гадна сэтгэл санааны хямралд ордог. Манай орны хувьд шээс задгайрах эмгэгийн үед цахилгаан зүү эмчилгээг хэрэглэдэг боловч тус эмчилгээний үр дүнг тооцсон судалгааны ажил хийгдэж байгаагүй нь бид энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Цахилгаан зүү эмчилгээ нь шээс задгайрах эмгэгийн үед илрэх эмнэлзүйн шинжүүдэд үзүүлэх нөлөөг үнэлэх Арга, аргачлал: Судалгааг эмнэлзүйн туршилт судалгааны загвараар, дан нууцлалтай, санамсаргүй түүврийн аргаар эмчилгээний (n=30) болон хяналтын (n=30) бүлэгт хуваан хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд шээс задгайрах эмгэгтэй 60 эмэгтэйг хамруулсан бөгөөд үр дүнг 2 бүлэгт эмчилгээний өмнө болон дараа “Нэг цагийн хугацаанд живх норгох сорил” (1 hour pad test), “Хоногийн шээсний бүртгэл” (Urinary diary), “Шээс задгайрах эмгэгтэй хүмүүсийн амьдралын чанарыг үнэлэх асуумжаар” (I-QOL) үнэлж тооцов. Бид АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны судалгааны ёс зүйн зөвшөөрөл авсан болно. (Протоколын дугаар 2022/3-01) Үр дүн: Нэг цагийн хугацаанд живх норгох сорилын арга ашиглаж шээс алдалтыг хэмжихэд эмчилгээний бүлгийн дундаж шээс алдалтын хэмжээ 12.7 граммаас 1 гр, хяналтын бүлгийн дундаж шээс алдалтын хэмжээ 11 граммаас 7.4 гр болж буурсан нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байна. Хоногийн шээсний бүртгэлийн арга ашиглаж хоногт шээс алдах давтамжийн тоог бүртгэхэд эмчилгээний бүлэгт 6 удаагаас 1 удаа, хяналтын бүлэгт 6 удаагаас 4 удаа болж буурсан байна. Амьдралын чанарыг үнэлэх асуумжийн арга ашиглаж амьдралын чанарыг үнэлэхэд эмчилгээний бүлэг 52.26%-иас 91.9%, хяналтын бүлэг 52.03%-иас 74.4% болж өссөн үзүүлэлттэй байгаа нь тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: Шээс задгайрах эмгэгтэй эмэгтэйчүүдэд цахилгаан зүү эмчилгээ хийхэд эмчилгээний болон хяналтын бүлэгт шээс алдалтын хэмжээ, хоногийн шээс алдалтын тоо буурсан, шээс заадгайрах эмгэгийн үеийн амьдралын чанар сайжирсан үзүүлэлттэй байна. Хяналтын бүлгийн цахилгаан зүү эмчилгээтэй харьцуулахад эмчилгээний бүлгийн цахилгаан зүү эмчилгээ илүү өндөр үр дүнтэй болох нь тодорхойлогдлоо.