Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00

АШУҮИС — Судалгааны мэдээлэл (CRIS)

Permanent URI for this communityhttps://library.mnums.edu.mn/handle/123456789/5001

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 82
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бодисын солилцооны хам шинжтэй эрэгтэйчүүдийн антрофометрийн зарим үзүүлэлтийг судалсан дүн
    (2026-05-22) ;
    З.Болорцэцэг
    ;
    ; ;
    Үндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас гаргасан мэдээгээр хөгжиж буй орнуудын нийт хүн амын 25-30% нь бодисын солилцооны хам шинж (БСХШ)-тэй байна. БСХШ нь хэвлийн таргалалт, артерийн даралт ихсэх, цусан дахь глюкозын агууламж ихсэх, өөх тосны солилцооны алдагдал зэрэг нөхцлүүдээр тодорхойлогддог хам шинж бөгөөд зүрх судасны өвчин (ЗСӨ), тархины харвалт, чихрийн шижин зэрэг өвчнүүдийн урьдал эмгэг юм. Хөдөлгөөн багатай амьдралын хэв маяг, таргалалт нэмэгдэж байгаатай холбоотой дэлхий дахинд энэхүү хам шинж нэмэгдэж байна.БСХШ-ээс шалтгаалсан морфологи өөрчлөлт нь хүний биеийн язгуур шинжээс хамааран антропометрийн үзүүлэлтүүд өөрчлөгдөх шалтгаан болдог. Хүний бие бялдрын хөгжлийн онцлог нь нас, хүйсийн байдал, эрхлэн хийж буй ажил хөдөлмөр, ахуйн орчин, оршин суугаа байгаль цаг уурын нөхцлөөс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг. Монгол хүмүүсийн амьдралын хэв маяг, цаг агаар, зан төлвийн онцлогоос хамааран таргалах эрсдэл нэмэгдэхээс гадна ЧШХШ2 болон ЗСӨ-өөр өвчлөх, нас барах шалтгаан болсоор байна. Манай улсад БСХШ-ийн талаар хийгдсэн судалгаанууд нь тархалт болон үүсэхэд нөлөөлж буй эрсдэлт хүчин зүйлийн талаарх судалгаа нилээд хийгдсэн байна. Иймээс өөрийн орны хүн амын дунд БСХШ-тэй хүний антропометрийн үзүүлэлтүүдийг тогтоох шаардлага зүй ёсоор гарч байна. Зорилго: Бодисын солилцооны хам шинжтэй монгол эрэгтэйчүүдийн антрофометрийн зарим үзүүлэлтийг бодисын солилцооны хам шинжгүй эрэгтэйчүүдийн үзүүлэлттэй харьцуулан тодоройлох. Арга, аргачлал: Бид судалгаанд Улаанбаатар хотын 3060 насны, нийт 227 эрэгтэйг хамруулсан. Судалгаанд оролцогсдыг 2009 оны Joint Interim Statement удирдамжийн дагуу 88 эрэгтэй (38.8%) нь БСХШ-тэй буюу тохиолдлын бүлэг, 139 эрэгтэй (61.2%) нь БСХШ-гүй буюу хяналтын бүлэг гэсэн 2 бүлэг болгов. Үр дүн: Биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийг ийлдэс дэх ферритиний бүлгээр харьцуулахад биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүд болох жин, бүсэлхийн тойрог, БЖИ, БТ/ТТ харьцаа, биеийн өөхний хувь, биеийн өөхний жин, булчингийн жин БСХШ-тэй бүлэгт статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай их (p<0.001) байв. Харин эдгээр үзүүлэлтүүдийг ийлдсийн ферритиний агууламжийн бүлэг хооронд харьцуулахад биеийн өөхний хувь ялгаатай ихсэж (p=0.037) байна. Бусад үзүүлэлтүүдийн хувьд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй (p>0.05). Биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийн эрсдэлийг шугаман регрессийн аргаар үнэлэхэд ийлдсийн ферритин түвшин нэмэгдэх эрсдэлийг БЖИ 3.2 дахин (β=3.21, p=0.036), БТ/ТТ харьцаа 7.1 дахин (β=7.11, p=0.047) нэмэгдүүлж байна. Дүгнэлт: 1. Антропометрийн болон гемодинамикийн үзүүлэлтүүд болох БЖИ, БТ, БТ/ТТ харьцаа, ДД, СД зэрэг нь БСХШ-тэй болон БСХШ-гүй бүлгийн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан бол биеийн өндөр статистик ач холбогдолгүй (F=0.002, p=0.962) байлаа. 2. Ийлдэс дэх ферритиний агууламж нь БТ (r=0.20), БЖИ (r=0.19), БТ/ТТ харьцаа (r=0.26), биеийн өөхний хувь (r=0.23)-тай статистик ач холбогдол бүхий шууд сул хамааралтай (p<0.01) байсан ба шугаман регрессийн шинжилгээгээр БЖИ (β=3.21, p=0.036) болон бүсэлхий-ташааны харьцаа (β=7.11, p=0.047) нь ийлдэс дэх ферритиний ихсэлтийн эрсдэлийг 3.2 ба 7.1 дахин нэмэгдүүлэх бие даасан хүчин зүйл болохыг тодорхойлов.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн хүнсний харшлыг илрүүлсэн үр дүн
    (2026-03-30) ;
    Т.Маргад
    ;
    Л.Булган
    ;
    Ш.Отгонтөгс
    ;
    С.Даваажаргал
    Үндэслэл: Судалгаагаар хүүхдийн дунд IgE-ээр нөхцөлдсөн хүнсний харшлын тархалт сүүлийн хэдэн арван жил дэлхий даяар улам бүр нэмэгдэн, зарим тохиолдолд хүнд хэлбэрийн амь насанд аюултай харшлын урвал буюу анафилаксид өртөж байна. Тархалтын хувьд улс орон бүрт харилцан адилгүй боловч дунджаар олон улсад 6-10% тохиолдож байна. Манай улсын хувьд сүүлийн үеийн тоо баримт дутмаг тул хүүхдийн дунд тохиолдох хүнсний харшлыг илрүүлэн судлаж, цаашдын тохирсон эмчилгээ, зөвлөгөөг өгөх нь чухал юм. Зорилго: Хүүхдийн дунд хүнсний харшлын зонхилох шалтгаан ба нөлөөлөх зарим хүчин зүйлсийг илрүүлэх. Арга, аргачлал: Аналтик судалгааны агшингийн загвараар 2025.06 сараас 2025.12 сарыг дуустал хүнсний харшлыг илрүүлэх асуумжинд хамрагдсан хүүхдүүдийн мэдээлэлд Excel, R программ ашиглан боловсруулалт хийсэн. Үр дүн: Хүүхдийн дунд хүнсний харшлыг илрүүлэх асуумжинд 0-5 насны нийт 244 хүүхэд хамрагдсанаас 18.8% нь хүнсний харшилтай тодорхойлогдсоноос хүнсний харшлын хамгийн түгээмэл шалтгаан болсон өндөгт 5.4%, үнээний сүүнд 2.6%, газрын самарт 2.3%, буудайн гурилд 0.8% нь харшилтай байна. Харин 7.7% нь шар жимс, тоор, улаан лооль, шар хулуу гэсэн түгээмэл бус хүнсэнд харшилтай гэж тодорхойлогдсон. Арьсны харшил нь хүнсний харшил үүсэхэд хамгийн хүчтэй бие даасан эсрдэлт хүчин зүйл (OR 15.3, 95% CI 3.73-107, p<0.001) болж байсан бол хүүхдийн гэр бүлийн харшлын өгүүлэмж мөн хүнсний харшилд өртөх эрсдэлийг 3.6 дахин (OR 3.66, p=0.042), нэмэгдүүлж байна. Түүнчлэн хүүхдийг хөхний сүүгээр 6 сараас дээш хугацаагаар үргэлжлүүлэн хооллох нь харшлаас сэргийлэх (p=0.041) нөлөөтэй байна. Хүнсний харшлыг хүүхдийн антибиотикийн хэрэглээ, төрөх зам, эхийн жирэмсэн үеийн амин дэмийн хэрэглээтэй холбон судалсан ч статистик ач холбогдол бүхий хамааралгүй байв. Дүгнэлт: 1. Эцэг эх, асран хамгаалагчийн мэдээллэсэн асуумж судалгааны үр дүнгээр хүүхдийн дунд хүнсний харшил 18.8% -ийг эзэлж байна. 2. Хүүхдийн арьсны харшил, удамшил нь хүнсний харшлын хүчтэй эрсдэлт хүчин зүйл болж байна. Хөхний сүүгээр 6 сараас дээш хугацаагаар хооллох нь хүүхдийн хүнсний харшилд өртөх эрсдлийг бууруулж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Төмрийн солилцооны зарим үзүүлэлтийг бодисын солилцооны хам шинжтэй уялдуулан судалсан дүн
    (2026-03-30) ; ; ;
    З.Болорцэцэг
    ;
    Үндэслэл: Бодисын солилцооны хам шинж (БСХШ) нь төвийн таргалалт, инсулинд дөжрөл, өөх тосны солилцооны алдагдал, артерийн даралт ихсэх зэрэг олон хүчин зүйлстэй уялдаж зүрх судасны өвчин, чихрийн шижин хэв шинж 2 зэргийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг болохыг судлаачид тогтоосон ба сүүлийн жилүүдэд БСХШ-ийн тархалт дэлхий даяар эрс нэмэгдэж, дэлхийн нийт хүн амын 1/3 хувь нь уг хам шинжид өртөн нийгмийн эрүүл мэндийн томоохон асуудлын нэг болж байна1. БСХШийн талаар манай улсын хувьд цөөнгүй судалгаа хийгдсэн ч эдгээрт хамгийн ихээр өртөж буй эрэгтэйчүүдийн дунд төмрийн солилцоо болон БСХШ-ийг уялдуулан судалсан судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Төмрийн солилцооны зарим үзүүлэлтийг БСХШ-тэй болон БСХШ-гүй эрэгтэйчүүдэд тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид судалгаандаа Улаанбаатар хотын 30-60 насны, нийт 227 эрэгтэйг хамруулсан. БСХШ-тэй буюу тохиолдлын бүлэг, БСХШ-гүй буюу хяналтын бүлэг гэсэн 2 бүлэг мөн British Columbiaийн High Ferritin and Iron Overload–Investigation and Management (2021) удирдамжийн дагуу ийлдэс дэх ферритины агууламжаар <300 нг/мл бол ферритин хэвийн, 300-600 нг/мл бол гиперферритинеми, >600 нг/мл бол төмрийн хэт ачаалал гэсэн гурван бүлэг болгов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан нийт 227 эрэгтэйг насны хувьд авч үзвэл дундаж нь 45.3±8.3 жил байсан ба БСХШ-ийг илрүүлэх 2009 оны JIS зөвлөмжийн дагуу 5 шалгуур үзүүлэлтээр үнэлэхэд 38.8% (n=88) БСХШ-тэй, 61.2% (n=139) БСХШ-гүй байлаа. British Columbia-ийн удирдамжийн дагуу ийлдэс дэх ферритиний агууламжаар бүлэглэхэд 46.7% (n=106) хэвийн, 33.9% (n=77) ийлдэс дэх ферритиний агууламж ихэссэн, 19.4% (n=44) төмрийн хэт ачаалалтай байлаа. Судалгаанд хамрагдагсдын төмрийн солилцооны уургуудыг бүлэг тус бүрээр тодорхойлоход БСХШ-гүй бүлэгт Ферритиний хэмжээ 33.30-1330.00ийн хооронд хэлбэлзэж дундаж нь 320.34 байсан бол БСХШ-тэй хүмүүст Ферритиний хэмжээ 43.10-1044.00-ийн хооронд хэлбэлзэж дундаж нь 378.28 (F=3.957, Sig=0.049) тус тус байж статистик бодит ялгаатай буюу Ферритиний хэмжээ БСХШ-тэй болон БСХШ-гүй бүлгийн хооронд ялгаатай байгаа нь тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: Төмрийн солилцооны үзүүлэлтүүдээс ийлдсэн дэх ферритиний агууламж БСХШ-тэй болон БСХШ-гүй бүлэг хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай харин бусад үзүүлэлтүүдэд статистик ач холбогдол бүхий бодит ялгаа ажиглагдсангүй. Тиймээс цаашид нарийвчилсан судалгаа хийх шаардлагатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Мэс заслын эмч, сувилагчдын дундах латекс бээлийний хэрэглээ, аажим хэт мэдрэгшилтийг судалсан дүн
    (2020-02-15)
    Б.Нацагдорж
    ;
    ;
    А.Баяр-Өлзий
    ;
    ;
    Б.Бердимурат
    Үндэслэл: Эмч, эмнэлгийн ажилчдын хувьд резинэн бээлий, хуруу шилний таг, катетр гэх мэтчилэн латексыг агуулсан олон зүйлстэй өдөр тутамд харьцаж байдаг нь латексын мэдрэгшилт үүсэх өндөр эрсдэл бүхий бүлэгт багтдаг. Иймд бид өөрийн орны нөхцөлд эмч, эмнэлгийн ажилчдын латекс агуулсан бүтээгдэхүүний хэрэглээтэй холбоотойгоор латексын хэт мэдрэгшилтийн тархалт, хэлбэрийг судлах нь анагаах ухаанд ач холбогдолтой асуудал болоод байна. Зорилго: Мэс заслын эмч, сувилагчдын латекс бээлийний хэрэглээ, аажим хэт мэдрэгшилтийг тодорхойлох. Судалгааны материал, арга зүй: Бид агшингийн судалгааны загварыг ашиглан улсын болон хувийн хэвшлийн 2, 3-р шатлалын эмнэлэгт мэс заслын чиглэлээр ажилладаг 90 эмч, 100 сувилагчийг хамруулан судалгааг хийв. Бид латекс бээлийний хэрэглээ, мэдрэгшилтийг илрүүлэхдээ үйлчлүүлэгчдийн зовиур, эмнэлзүйн гол шинжүүдийг тусгасан Америкийн Харшил, Астма, Иммунологийн холбооноос (American Clinical Association of Allergy, Asthma and Immunology guidelines for latex allergy) боловсруулсан асуумжид суурилсан асуумжийн хуудсыг ашиглав. Бид асуумжаар латексын мэдрэгшилт сэжиглэгдсэн хүмүүст аажим хэт мэдрэгшилтийг тальк нунтагтай болон нунтаггүй бээлийг ашигласан арьс бигнэх сорилоор тодорхойлов. Судалгааны үр дүн: Бидний судалгаанд 2278 насны 190 мэс заслын эмч, сувилагч (дундаж нас нь 35.8±10.31) хамрагдсан бөгөөд 90 (47.4%) нь эмч, 100 (52.6%) нь сувилагч байв. Судалгаанд хамрагдсан нийт эмч, сувилагч нарын 184 (96.84%) нь латекс бээлийг тогтмол өмсөж хэрэглэдэг, 6 (3.16%) нь тогтмол өмсөж хэрэглэдэггүй гэж хариулсан байна. Асуумжаар латексын мэдрэгшилт сэжиглэгдсэн 16 (100%) эмч, сувилагчид арьс бигнэх сорил хийсэн бөгөөд 5 (31.25%) хүнд харшлын урвал илэрсэн. Үүнд зөвхөн тальк нунтагтай резинэн бээлий ашигласан арьс бигнэх сорилоор 4 (25%) хүнд, талькгүй бээлий ашигласан сорилоор 1 (6.25%) хүнд, харин тальк нунтагтай болон нунтаггүй сорилд хоёуланд 1 (6.25%) хүнд харшлын урвал тодорхойлогдсон. Судалгаанд оролцсон нийт 190 (100%) эмч, сувилагч нарын дунд 5 (2.63%) эмч, сувилагчид аажим хэт мэдрэгшил (IV хэлбэрийн хэт мэдрэгшил) оношлогдсон. Дүгнэлт: Латекс бээлийний хэрэглээ мэс заслын эмч, сувилагч нарын дунд өндөр байна. Аажим хэт мэдрэгшилт мэс заслын эмч, сувилагч нарын дунд 2.63% байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Харшлын багтраа өвчний үеийн гуурсан хоолойн маннитолтой сорил ба агаарын бохирдолын хамаарлыг судласан дүн
    (2019-11-18)
    Б.Баяр-Өлзий
    ;
    ; ;
    Л.Наранцэцэг
    Дэлхий дахинд 339 сая хүн багтраатай байна[1]. Манай оронд 2010 оны байдлаар 6-7 насны хүүхдүүдийн дундах багтраа 20.9%, насанд хүрэгсдийн багтраа асуумжаар 15.8%, оношлогдсон багтраа 4.7% тархалттай байлаа[2]. Өдөөх сорилоор амьсгалын замыг хэт урвалж байдлыг илрүүлэн багтрааг эрт оношилж болно. Бид гуурсан хоолойн хэт урвалж байдлыг маннитолтой сорилоор тодорхойлж багтрааг эрт илрүүлэн агаар бохирдуулагч хүчин зүйлстэй уялдуулан судлах зорилго тавьсан. Хэрэглэгдэхүүн ба арга зүй: Судалгаанд 40 төрлийн аллергены өвөрмөц IgE эсрэгбиеийг шингэний бичил орчинд суурилсан дархлааны урвалын бүрэн автомат төхөөрөмжөөр (Agnitio Technology and Sciences Inc, Taiwan), уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг (Spirostar USB, Spiro pro 3.1.2 software Medikro OY) спирометрээр тодорхойлов. Маннитолтой сорилыг 9 шатлалаар (Aridol/Osmohale, Pharmaxis Ltd Frenchs Forest, Sydney Australia) хуримтлагдсан тун 635 мг хүртэл нэмэгдүүлэн FEV1 үзүүлэлт 15%-иас дээш бууралтыг ач холбогдолтой гэж үзсэн. Агаарын бохирдолын үзүүлэлтийг Орчны ус цаг уурын хүрээлэнгийн ажиглалтын цэгүүдийн мэдээлэлээр авсан. Үр дүн: Судалгаанд 18–69 насны (дундаж нас 32±8.8, 95%CI: 23.4–49.6) эрэгтэй 95, эмэгтэй 101 нийт 196 хүнийг хамруулсан. Маннитолтой сорилоор postFEV1 нь preFEV1 үзүүлэлтээс 43.2±8.9%-иар статистикийн ач холбогдол бүхий бууралт илэрч байна. Маннитолтой сорилын эерэг үр дүнгийн амьсгалын зам дахь маннитолын хуримтлалын дундаж тун нь (253±17мкг) байв. Өвөл хүйтэн сэрүүний улиралд амьсгалын доод замын хэт урвалж байдал илүү тод илэрч байна. Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдагсдын гуурсан хоолойн хэт урвалж байдлын сэдрэлтэд хүйтэн, сэрүүний улирал болон шарилжны цэцэглэлт, тоосжилтын улирал голлон нөлөөлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тархины харвалттай өвчтөний залгих үйлийн алдагдлын стандарт үнэлгээ ба сэргээн засах эмчилгээний үр дүн
    (2019-11-18)
    Mandula
    ;
    ;
    З.Болорцэцэг
    ;
    А.Балжинням
    ;
    Үндэслэл: Тархины харвалттай өвчтөний дунд залгих үйл ажиллагааны Сэргээн засах эмчилгээ алдагдал хамгийн их буюу 37-78%-д тохиолддог ба энэ нь өвчтөний Мэдрэл цочруул эмчилгээ тавиланг тодорхойлох бие даасан хүчин зүйл юм. Хүн амын нийгэм, Цахилгаан цочруул эмчилгээ эдийн засгийн байдал, хотжилт, амьдралын буруу хэв маяг, стресс Залгих үйлийг шалгах ихсэхийн хирээр зүрх судасны өвчлөл, харвалтын тохиолдол нэмэгдэж стандарт үнэлгээ байна. Үүнийг дагаад залгих үйлийн алдагдал эрүүл мэндийн салбарт тулгамдсан асуудал болж, оношилгоо эмчилгээ нь одоог хүртэл бүрэн шийдэгдээгүй байгаагийн улмаас бид энэхүү ажлыг хийх үндэслэл болж байна. Зорилго: Тархины харвалтын шалтгаант залгих үйлийн алдагдалтай өвчтөнд сэргээн засах-мэдрэл цочруул, сэргээн засах-булчин цочруул, мэдрэл-булчин цочруул-сэргээн засах эмчилгээг хавсруулан хийж үр дүнг тооцох. Судалгааны материал, арга зүй: Судалгааг эмнэлэгт суурилсан нэг агшингийн судалгааны загвараар гүйцэтгэв. Судалгааг БНХАУ-ын “Өвөр Монголын Үндэстний Их Сургууль”-ийн харъяа эмнэлгийн хорооны “Сэргээн Засах Эрүүлийг Хамгаалах Салбар Эмнэлэг”, “Тархи, Мэдрэлийн тасаг”, “Харвалтын тасаг”-аас санамсаргүй түүврийн аргаар 2018 оны 7 сараас 2019 оны 3 сарын хооронд үйлчлүүлсэн нийт 149 өвчтөнг хамруулав. Эмчилгээний өмнө өвчтөний залгих үйлийг стандарт үнэлгээгээр (SSA) үнэлсэн. Нийт өвчтөнг санамсаргүй байдлаар эмчилгээний 3 бүлэгт тэнцүү хувааж эхний бүлэгт сэргээн засах эмчилгээг мэдрэл цочруул, хоёр дахь бүлэгт сэргээн засах эмчилгээг булчин цочруул эмчилгээтэй хавсруулав. Харин гурав дахь бүлэгт мэдрэл-булчин цочруул, сэргээн засах эмчилгээг хавсруулан хийв. Эмчилгээ хийлгэснээс дөрвөн долоо хоногийн дараа 3 бүлгийн өвчтөний залгих үйлийг стандарт үнэлгээгээр (SSA) дахин үнэлж эмчилгээний өмнөх болон дараах үр дүнг харьцуулав. Судалгааны үр дүн: Бидний судалгаанд 34-77 (дундаж нас нь 59.70±9.55 жил) насны 149 өвчтөн хамрагдлаа. Судалгаанд хамрагдсан өвчтөний насыг 3 бүлэг хооронд харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй (p=0.609). Эмчилгээний дараа 3 бүлэгт статистик ач холбогдол бүхий сайжрал ажиглагдав (p=0.0001). Стандарт үнэлгээг бүлэг хооронд харьцуулахад эмчилгээний өмнө дундаж SSA оноо 1-р үе шатанд A бүлэгт 12.35±1.45, B бүлэгт 12.40±1.03, C бүлэгт 12.64±1.91 байсан ба бүлэг хооронд статисик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй (p=0.781). Эмчилгээний өмнө стандарт үнэлгээний оноо 2-р үе шатанд A бүлэгт 9.50±1.25, B бүлэгт 9.96±1.53, C бүлэгт 9.18±1.38 байсан бөгөөд бүлэг хооронд статисик ач холбогдол бүхий ялгаагүй байлаа (p=0.658). Эмчилгээний дараах стандарт үнэлгээний оноог бүлэг хооронд харьцуулахад SSA оноо 1-р үе шатанд A бүлэгт 9.05±1.33, B бүлэгт 9.48±1.55, C бүлэгт 7.90±1.12 байсан ба бүлэг хооронд статисик ач холбогдол бүхий ялгаатай байлаа (p=0.0001). Эмчилгээний дараах стандарт үнэлгээний оноо 2-р үе шатанд A бүлэгт 6.94±0.64, B бүлэгт 7.22±0.97, C бүлэгт 6.56±0.76 байсан бөгөөд бүлэг хооронд статисик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдлаа (p=0.0001). Дүгнэлт: Тархины харвалттай өвчтөний залгих чадварыг сайжруулахад сэргээн засах эмчилгээг мэдрэл-булчингийн цахилгаан цочруултай хавсарч хийх нь мэдрэл болон булчингийн цахилгаан цочруулыг дангаар хийснээс илүү үр дүнтэй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Атопийн эмгэгтэй Монгол хүмүүст MBL2 генийн -221X/Y полиморфизмын генотипыг судалсан дүн
    (2019-11-18)
    Б.Гантулга
    ;
    ;
    Л.Пүрэвсүрэн
    ;
    ;
    Л.Наранцэцэг
    Манноз холбогч лектин (МХЛ) нь өвөрмөц бус дархлаа тогтолцооны хариу урвалд шийдвэрлэх үүрэгтэй сийвэнгийн уураг юм. МХЛ уураг эмгэг төрөгчийн гадаргуу дээрх нүүрс-усны молекултай холбогдсоноор хавсаргын тогтолцооны лектины зам, эс залгих урвалыг идэвхжүүлдэг. Хяналтын бүлэгт харьцангуй эрүүл 90 хүн, тохиолдлын бүлэгт атопийн эмгэгтэй 90 өвчтөн сонгон авч, Фермент холбоот эсрэг биеийн урвалаар МХЛ уургийн концентрацыг, Полимеразын гинжин урвал - Рестрикцийн хэрчмийн уртын полиморфизм (ПГУ-РХУП) аргаар генийн хэв шинжийг тодорхойлсон. XY генотип тохиолдлын бүлэгт 18.9% (17) хяналтын бүлэгт 10.0% (9), YY генотип тохиолдлын бүлэгт 81.1% (73), хяналтын бүлэгт 90.0% (81) (p=0.09) тус тус байсан ба ХХ генотип аль аль бүлэгт илэрсэнгүй. Судалгааны үр дүнд МХЛ уургийн дундаж концентрац тохиолдлын бүлэгт хяналтын бүлгийг бодвол илүү өндөр байсан (p<0.001).
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Амьсгалын доод замын бөглөрлийг илрүүлэх маннитолтой сорил ба аллергены мэдрэгшлийн байдал
    (2019-11-18) ;
    Б.Баяр-Өлзий
    ;
    ;
    Л.Наранцэцэг
    Багтраа өвчний тархалт, өвчлөл нь дэлхий дахинд сүүлийн жилүүдэд хурдацтай нэмэгдэж өнөөгийн байдлаар дэлхий дахинд 339 сая хүн багтраатай байна.1 Манай орны хот суурин газрын агаарын бохирдол мэдэгдэхүйц нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор багтраа өвчний өвчлөл, тархалт жилээс жилд нэмэгдэх хандлагатай байгааг судлаачид тогтоосон. 2010 оны байдлаар Улаанбаатар хотын 6-7 насны хүүхдүүдийн дундах багтрааны тархалт 20.9%, насанд хүрэгсдийн оношлогдсон багтрааны тархалт 4.7% байгааг тодорхойлсон.2-6 Энэ удаад бид гуурсан хоолойн маннитолтой сорилоор амьсгалын замын урвалж байдлыг тодорхойлж багтрааг эрт илрүүлэн аэроаллергены мэдрэгшилтийн байдалтай уялдуулан судлах зорилго тавьсан. Хэрэглэгдэхүүн ба арга зүй: Судалгаанд олон улсын судалгааны стандарт асуумжийн аргыг хэрэглэсэн. 40 төрлийн аллергены өвөрмөц IgE эсрэгбиеийг шингэний бичил орчинд суурилсан дархлааны урвалын бүрэн автомат төхөөрөмжөөр (Agnitio Technology and Sciences Inc, Taiwan), уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг (Spirostar USB, Spiro pro 3.1.2 software Medikro OY) спирометрээр тодорхойлов. Маннитолтой сорилыг 9 шатлалаар (Aridol/Osmohale, Pharmaxis Ltd Frenchs Forest, Sydney Australia) хуримтлагдсан тун 635 мг хүртэл нэмэгдүүлэн FEV1 үзүүлэлт 15%-иас дээш бууралтыг ач холбогдолтой гэж үзсэн. Үр дүн: Судалгаанд 18–69 насны (дундаж нас 32±8.8, 95%CI: 23.4–49.6) эрэгтэй 95, эмэгтэй 101 нийт 196 хүнийг хамруулсан. Харшлын багтраатай судалгаанд хамрагдсад ургамлын тоос 163 (83.1%), амьтаны хучуур эд 24 (21.6%), латекс 24 (21.6%), тоосны хачиг 8 (9.6%) аллергенд мэдрэгшсэн байна. Захын цусанд илрэх аллерген-өвөрмөц IgE эсрэгбиеийн хэмжээгээр тогтооход шарилжинд хүчтэй (9.2±6.7 AU), адуу (6.5±4.2AU), муур (5.9±4.5AU), дурваалиг (5,75±3.5 AU), буудай (5.6±4.4 AU), хус (5.5±4.0 AU) аллергенд тус тус дунд зэргийн эрчимтэй мэдрэгшил үүсгэж байна. Маннитолтой сорилоор postFEV1 үзүүлэлт нь preFEV1 үзүүлэлтээс эрэгтэйчүүдэд 48.3±8.6%, эмэгтэйчүүдэд 38.3±9.6%-ийн бууралтад хүргэж байв. Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдагсдын маннитолын хуримтлалын хэмжээ ихсэх тусам FEV1 үзүүлэлт буурч гуурсан хоолойн хэт урвалж байдал илэрсэн бөгөөд гуурсан хоолойн хэт урвалж байдлын сэдрэлтэд шарилжны цэцэглэлт, тоосжилтын улирал голлон нөлөөлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монгол улсын газар зүйн өөр бүс нутгийн насанд хүрсэн хүн амын дундах астма өвчний тархалтыг тодорхойлсон дүн
    Үндэслэл: Монгол орны газар зүйн ялгаатай бүс нутгийн цаг уурын өөрчлөлт, агаарын бохирдол, уур амьсгалыг хахиршилт нь харилцан адилгүй нэмэгдэж байгаа бөгөөд хүн амын эрүүл бус дадал зуршил, хоол хүнсний өөрчлөлт нь харшлын өвчнийг нэмэгдүүлж байна. 2000 онд хөдөө орон нутгийн насанд хүрсэн хүн амын дундах астмын тархалт 2.4%, 2010 онд Улаанбаатар хотын насанд хүрсэн хүн амын дундах астмын шинж тэмдэгийн тархалт 15.7%, оношлошдсон астма өвчний тархалт 4.7% байв. Зорилго: Монголын орны газар зүйн уулархаг болон хангайн бүсэд оршин суугч насанд хүрсэн хүн амын дундах астма өвчний тархалт, астмын хндийн зэргийг тодорхойлох Арга, аргачлал: Уулархаг өндөрлөг бүсээс Говь-Алтай аймаг, хангайн бүсээс Архангай аймгийн төвийн болон сонгогдсон тус бүр 3 сумын 18-аас дээш насны эрэгтэй 367, эмэгтэй 379 нийт 746 (дундаж нас 41.7±15.3) иргэдийг санамсаргүй түүврийн аргаар сонгож судалгаанд хамруулав. Судалгаанд хамрагдагсдаас тархвар зүйн дэлгэрэнгүй асуумж авч, мэргэжлийн эмчийн эмнэл зүйн үзлэгт үндэслэн астма өвчний шинж тэмдэг бүхий иргэдэд харшлын арьс хатгах сорил (Lofarma S.p.A, Italy), уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг спирометрээр (Medikro OY, Finland) тодорхойлж, гуурсан хоолойг тэлэх эмтэй сорил, гуурсан хоолойг метахолиноор сэдээх сорил хийж оношийг баталгаажуулсан болно. Үр дүн: Монгол орны уулархаг болон хангайн бүс нутагт оршин суугч 18-аас дээш насны насанд хүрэгсдийн дундах сүүлийн 12 сарын хугацаанд цээж бачуурах, шуугиант амьсгалын шинж тэмдэг илэрсэн одоогийн астмын тархалт 13.9-16.1%, (Архангай аймгийн төвд оршин суугаа насанд хүрэгсдийн дунд 13.9%, сумдад 14%, Говь-Алтай аймгийн төвийн насанд хүрсэн хүн амын дунд 16.1%, сумдад 14.8%) тус тус тархалттай байв.Оношлогдсон астмын тархалт 3.3-5.1% (Архангай аймгийн төвд 5.1%, сумдад 3.7%, Говь-Алтай аймгийн төв 3.3%, сумдад 2.3%) тус тус тархалттай байна Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан сумын хүний амын дундах оношлогдсон астмын тархалт нь дунджаар 3%, аймгийн хүн амын дундах тархалт 4.2%-иас ач холбогдол бүхий бага (p=0.046) бөгөөд өмнөх астмын тархалтаас мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн байна. Судалгаанд хамрагдагсдын астмын тохиолдлын 60 гаруй хувь нь эмнэл зүйн хүндийн зэргээр дундаас маш хүнд зэрэгтэй байгаа нь астмын хяналтыг сайжруулах, эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх шаардлагатай байна.