Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 9 of 9
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Орчны тамхины утааны шалтгаантай хүүхдийн амны салстын нөсөөжилт: системчилсэн тойм ба мета-анализ
    (2026-05-22) ;
    Ж.Дэлгэрцэцэг
    ;
    Б.Баярчимэг
    ;
    ;
    Үндэслэл: Хүүхдийн дам тамхидалт (ДТ) нь нийгмийн эрүүл мэндийн ноцтой асуудлын нэг бөгөөд эцэг эхийн тамхины хэрэглээнээс шалтгаалан гэрийн орчны тамхины өртөлтөөс зайлсхийх боломж хязгаарлагдмал байдаг. Сүүлийн жилүүдэд амны салстын нөсөөжилт (АСН) нь хүүхдийн удаан хугацааны идэвхгүй тамхидалтыг илтгэгч эмнэлзүйн шинж тэмдэг болох талаар судлаачид анхаарч байгаа ч, үр дүнг нэгтгэсэн судалгаа хараахан хийгдээгүй байна. Зорилго: Хүүхдийн дам тамхидалт болон амны салстын нөсөөжилтийн хамаарлыг нэгтгэн дүгнэх. Арга, аргачлал: PRISMA удирдамжийн дагуу PubMed, Scopus, Web of Science, Cochrane Library гэх мэдээллийн санаас системтэй хайлт хийж, хүүхдийн (≤18 нас) ДТ болон АСН-ийн хамаарлыг үнэлсэн, ажиглалт судалгаануудыг түүвэрлэж, тэдгээрийн аргазүйн чанарыг Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT)-ийн тусламжтайгаар үнэлэв. Санамсаргүй нөлөөт загвар бүхий мета-анализ хийж, нэгтгэсэн OR-ыг 95%-ийн итгэлцлийн интервал (CI)-аар тооцон, судалгаа хоорондын ялгаатай байдлыг I²-аар, нотолгооны итгэлцлийг GRADE-аар тус тус үнэлэв. Үр дүн: Нийт 1,582 оролцогч бүхий 7 судалгаа шалгуурт нийцлээ. Мета-анализийн шинжилгээгээр ДТ нь АСН-ийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг нь тодорхойлогдож (нэгтгэсэн OR 2.58, 95% CI:1.35–4.95, p=0.004), ДТ-ын өртөлттэй бүлгийг өртөлтгүй бүлэгтэй харьцуулахад үнэмлэхүйн эрсдлийн өсөлт 17% (95% CI 6.3–23.9%)-тай байлаа. Үнэлгээний аргачлалаар үүсгэсэн дэд бүлгийн анализаар Gingival Pigmentation Index (GPI) хэрэглэсэн судалгаануудад тогтвортой нөлөө илэрч байсан (OR 2.12, 95% CI 1.58–2.84) бол Dummett Oral Pigmentation Index (DOPI)-ээр үнэлсэн судалгаанд итгэлцлийн интервал өргөн хүрээтэй байлаа (OR 3.26, 95% CI 0.68–15.54). MMAT үнэлгээгээр хамрагдсан судалгаанд оролцогчийн сонголт хангалттай буюу 100%тай, үр дүнгийн хэмжилтийн зохистой байдал 76.9%, төөрөгдүүлэгч хүчин зүйлсийг хянасан байдал 46.2%-тай байв. Ажиглалт судалгааны загвар, дунд зэргийн хетероген шинж, физиологийн нөсөөжилтөөр төөрөгдүүлэгч эрсдэл зэргээс шалтгаалан, GRADE-ээр тодорхойлогдсон нотолгооны итгэлцэл бага гэж үнэлэгдсэн болно. Дүгнэлт: Орчны тамхины утаанд өртсөн хүүхдүүдэд үүсэх амны салстын нөсөөжилтийн магадлал өртөөгүй бүлгийнхээс мэдэгдэхүйц өндөр байв. Эдгээр үр дүн нь хүүхдийн амны хөндийн үзлэгт салстын нөсөөжилтийн илрүүлгийг оруулах нь дам тамхидалтын инвазив бус маркер, мөн өрхийн орчин дахь тамхинаас татгалзах талаар эцэг эхэд баримт болгон зөвлөгөө өгөхөд ашиглах боломжтойг харуулж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн цусан дэх кальци болон д амин дэмийн хэмжээг судалсан дүн
    (2024-04-13) ;
    Ж.Дэлгэрцэцэг
    ;
    ; ;
    С.Оюунгэрэл
    Үндэслэл: Амин дэм болон эрдэс бодис нь хүний биеийн эрүүл мэндэд зайлшгүй шаардлагатай бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Д амин дэм нь шүд болон ясны бэхжилтийг дэмжин, кальцийн шимэгдэлтэд голлон оролцдог бол кальцийн агууламж өндөр байх нь шүдний бат бэх байдлыг хадгалах үр дүнтэй арга болдог. Зорилго: Судалгааны зорилго нь хүүхдийн цусны ийлдэс дэх кальци болон Д амин дэмийн хэмжээг судлахад оршино. Арга, аргачлал: Судалгаанд Улаанбаатар хотын Баянгол дүүргийн “Гурван гал” нэгдсэн эмнэлэгийн лабораторийн тасгаар 2023.01.31-2023.12.31-ний хооронд үйлчлүүлсэн 0-18 насны нийт 1133 хүүхдийн шинжилгээний хуудсыг ашиглан аналитик судалгааны нэг агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэлээ. Үр дүн: Нийт 1133 хүүхдийн 48.2% (547) эмэгтэй, 51.7% (585) эрэгтэй, 57% (649) 0-5 насны, 31% (35) 6-11 насны, 11.7% (133) 12-18 насны хүүхэд эзэлж байсан. Цусны ийлдэс дэх кальцийн дундаж утга хэмжээ 0.1% хангалтгүй 99.9% хэвийн, Д амин дэм 61.1% хангалтгүй, 38.9 хэвийн хэмжээнд байв. Судалгаанд хамрагдагсдын кальцийн дундаж үзүүлэлт 2.39±0.106 ммоль/л, Д амин дэмийн дундаж үзүүлэлт 27.50±14.23 нг/мл байв. Судалгаанд хамрагдагсдыг насны бүлгээр 0-5 нас, 6-11 нас, 1218 нас гэж ангилан кальцийн дундаж үзүүлэлтийг харьцуулан судлахад харгалзан 2.41±0.108 ммоль/л, 2.37±0.093 ммоль/л, 2.33±0.101 ммоль/л тус тус (p<0.01) байв. Харин хүйсийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй (p>0.05). Д амин дэмийн дундаж үзүүлэлтийг дээрх насны бүлгүүдэд тодорхойлоход 33.28±14.3 нг/л, 21.1±9.85 нг/л, 15.97±7.53 нг/л тус тус (p<0.01) байсан ба хүйсийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаагүй (p>0.05) байлаа. Дүгнэлт: Хүүхдийн цусны ийлдэс дэх кальци болон Д амин дэмийн дундаж утга нь хүүхдийн нас нэмэгдэх тусам буурч байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Дам тамхины өртөлтийн шинэ биомаркер болох амны салстын нөсөөжилт: Эрсдэлт бүлгийг илрүүлэх болон тамхины хяналтын бодлогод ашиглах боломж
    (2026-05-22) ;
    Ж.Дэлгэрцэцэг
    ;
    Б.Баярчимэг
    ;
    ;
    Үндэслэл: Орчны тамхины утаа (ОТУ)-ны өртөлтийг үнэлэх уламжлалт аргууд нь асуумж, богино хагас задралын хугацаатай биомаркерын шинжилгээнд тулгуурладаг. Харин амны салстын нөсөөжилт (АСН) нь архаг өртөлтийг илтгэхүйц, нүдэнд харагдахуйц, инвазив бус биомаркер байх боломжтой боловч түүний эмнэлзүйн болон бодлогын хэрэглээ, илрүүлгийн үнэн бодит байдал нь хараахан бүрэн тодорхойлогдоогүй байна. Зорилго: Орчны тамхины утааны өртөлт ба амны салстын нөсөөжилтийн хоорондын хамаарлын нотолгоог нэгтгэн, зарим төөрөгдүүлэгч хүчин зүйлсийг үнэлэх. Арга, аргачлал: Бүх насны бүлгийг хамарсан ОТУ-ны өртөлт ба амны салстын нөсөөжилтийн хамаарлыг судалсан ажиглалт судалгаануудын үр дүнг нэгтгэхийн тулд электрон мэдээллийн санд хайлт хийж “өртөлт-үр нөлөө”-ний хамаарал, хэмжилтийн хэрэгсэл, нөсөөжилтийн байрлалын онцлог, физиологийн нөсөөжилтийн төөрөгдүүлэгч хүчин зүйлс, биохимийн баталгаажуулалтын талаарх өгөгдлүүдийг анхдагч үр дүнгийн үзүүлэлтээр цуглуулав. Хамрагдсан судалгааны чанарыг Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT)-аар үнэлж, биомаркерын биологийн үндэслэл, хэмжилтийн стандартчлал, скрининг болон бодлогын ач холбогдолд төвлөрсөн өгүүлэмжүүдийг нэгтгэв. Үр дүн: Хамруулах шалгуурт нийцсэн нийт 3,284 оролцогчийг хамруулсан, 7 орны, 13 ажиглалт судалгаа тодорхойлогдов. Үүнээс 4-т нь өртөлтийн хугацаа ба нөсөөжилтийн хүндийн зэргийн хооронд хамааралтай, 1 кохорт судалгаанд хүүхдийн нас ба шээсний котинины түвшин шууд хамааралтай байв. Gingival Pigmentation Index болон Dummett Oral Pigmentation Index нь хамгийн түгээмэл ашиглагдсан боловч арга зүйн ялгаатай байдал нь харьцуулалт хийхэд хязгаарлагдмал тал боллоо. Дам тамхидалтын шалтгаантай амны нөсөөжилт нь үүдэн шүдний буйл орчимд байрлах нь зонхилж байв. Нийт OR=2.35 боловч, ажиглалт судалгааны загварын улмаас үр дүнгийн нотолгооны итгэлцэл бага гарав. Дүгнэлт: АСНнь орчны тамхины утааны удаан хугацааны өртөлтийн боломжит биомаркер боловч стандартчилсан үнэлгээ, физиологийн нөсөөжилтийн зохистой хяналт, “алтан стандарт” бүхий биомаркертай харьцуулсан баталгаажуулалт шаардлагатай байна. Ингэснээр богино хугацаанд өндөр эрсдэлт бүлгийг илрүүлэх, тамхины хяналтын бодлогод ашиглах боломжтой юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын ялгаатай бүсийн 12 настай хүүхдүүдийн шүд, буйл, тулгуур эдийн байдлыг PM 2.5-ын түвшинтэй уялдуулан судалсан дүн
    (2025-12-05) ; ; ;
    С.Хонгорзул
    ;
    М.Нандин-Эрдэнэ
    Үндэслэл: Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хот нь дэлхийн хамгийн хүйтэн уур амьсгалтай нийслэл хотуудын нэг төдийгүй удаан үргэлжлэх хүйтний нөлөөллийн улмаас сүүлийн жилүүдэд гадаад орчны бохирдлын хэмжээгээр хамгийн их бохирдолтой хотын нэг болоод байна.1 Түүнчлэн Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ)-ын олон улсад баримтлах стандартад заасан агаарыг бохирдуулагч нарийн ширхэглэгт тоосонцорын (PM2.5) зөвлөмж хэмжээнээс 7 дахин их,1,2 Монгол Улсын үндэсний стандартад заасан жилийн дундаж зөвшөөрөгдөх дээд түвшингөөс 3 дахин их байна.3 Энэ үзүүлэлт нь Улаанбаатар хотын нийт хүн амын эрүүл мэнд болон ялангуяа хүүхдийн эрүүл өсч хөгжих, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг зөрчиж байна. ДЭМБ-ын мэдээлснээр хүний эрүүл мэндэд хамгийн хортой агаарыг бохирдуулагч бол PM2.5 юм.4 Энэхүү нарийн ширхэгт тоосонцор нь хүний амьсгалын замаар дамжин биед нэвтэрч уушги, зүрх, тархи, бөөр, хоол боловсруулах эрхтнүүдийг ноцтой гэмтээхээс гадна хүний амны хөндийд буйл, тулгуур эдийн эмгэг, амны хавдар, шүд цоорох өвчин болон амны хөндийд олон төрлийн өөрчлөлт дагуулж байгааг нотолсон олон судалгаа байна.5-12 Манай улсад буйл, шүдний тулгуур эдийн үрэвсэлд РМ 2.5 агаар бохирдуулагчийн нөлөөг судалсан судалгаа хомс байгаа нь судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Улаанбаатар хотын ялгаатай бүсийн 12 настай хүүхдүүдийн шүд, буйл, тулгуур эдийн байдлыг агаар бохирдуулагч PM2.5-ын түвшинтэй уялдуулан судлах. Арга, аргачлал: Бид судалгаандаа Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол харьцангуй их ба багатай бүсийн 12 настай 190 хүүхдийг таниулсан зөвшөөрлийн дагуу хамруулж, хүүхэд бүрийн амны хөндийн үзлэгийг ДЭМБ-ын 2013 оны зөвлөмжийг баримтлан хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд хамрагдсан хүүхдийн ШЦӨ-ний тархалт, эрчим, амны хөндийн эрүүл ахуйн байдал, буйл, шүдний тулгуур эдийн үзүүлэлтийг тодорхойлж, тоон үзүүлэлтийн статистик боловсруулалтыг SPSS-29.0 программ ашиглан хийж гүйцэтгэлээ. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан 12 настай нийт 190 хүүхдийг агаарын бохирдлын түвшингээр ангилан судалж үзэхэд агаарын бохирдол бага бүсэд ШЦӨ-ний тархалт ба эрчмийн үзүүлэлт 96% ба 5.37±2.75 ЦЛА/ш, өндөр бүсэд 91% ба 5.39±3.95 ЦЛА/ш (p<0.01) байв. Судалгаанд хамрагдсан нийт хүүхдийн 23.2% нь буйлны үрэвсэлтэй гэж оношлогдсон ба агаарын бохирдлын түвшин багатай бүсэд 20.5%, өндөртэй бүсэд 25.2% нь буйлны үрэвсэлтэй байна. Шүдний тулгуур эдийн байдлыг эмнэл зүйн холбоосны түвшин (CAL)гийн дундаж үзүүлэлтийг ашиглан тодорхойлоход агаарын бохирдол бага бүсийн хүүхдэд 1.94±0.77 мм, өндөр бүсийн хүүхдийнх 1.89±0.89 мм (p<0.001) байсан ба энэ нь шүдний тулгуур эд хэвийн гэсэн ангилалд хамаарч байна. Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан ялгаатай бүсийн 12 настай хүүхдийн шүд, буйл, шүдний тулгуур эдийн үзүүлэлт бага бүсийн хүүхдүүдийн үзүүлэлтээс доогуур үзүүлэлттэй тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,