М.Еркебулан
Loading...
Товч нэр
М.Еркебулан
Бүтэн нэр
Мухтар Еркебулан
Латин нэр
Mukhtar Erkebulan
Албан тушаал
Багш
Харьяалал
24 results
Now showing 1 - 10 of 24
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Socioeconomic Factors Related to Nicotine Dependence in Mongolia(Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-03-22); ;Singh, Pramil ;Peterson, Anne Berit; Objectives: This study is aimed to investigate potential socio-economic risk factors associated with Nicotine Dependence among UB residents. It is important to identify and understand the various elements that may make people more susceptible to the negative health effects of smoking. Methods: We applied a cross-sectional study design to define the level of nicotine dependence on 875 participants. In addition, risk factors associated with nicotine dependence were assessed through a questionnaire survey. Results: Higher nicotine dependence in this study was associated with being a female (OR=1.208), older age groups (OR=1.5-2.9), divorced (OR=1.091), living in a house (OR=1.602), having a high school education level (OR=1.794), not having a regular job (OR=1.137), having a higher alcohol consumption level (OR=1.18-1.62), and age at initiation of smoking at 18 or younger (OR=1.796). Conclusion: According to the results of our research, countries with low and moderate levels of income, such as Mongolia, have a significant problem with high levels of nicotine dependence. In addition to this, it underscores the importance of developing smoking cessation programs that consider the extent of nicotine dependence while placing a greater emphasis on early interventions of the linked factors. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Evaluating Smoking Cessation Counseling Bundle Behavioral Intervention for Mongolian Adults Who Use Nicotine Patches(Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-03-20); ;Singh, Pramil; ; Objectives: The objective of this study is to evaluate the effectiveness of a behavioral intervention based on the World Health Organization (WHO) 5A and 5R guidelines in Mongolia who use the Nicotine Replacement Therapy (NRT) patch. The study aims to assess the impact of the intervention on smoking cessation rate. The finding of this study will contribute to the existing literature on smoking cessation interventions and provide valuable insights into the effectiveness of a behavioral approach in a Mongolian population. Methods: In the intervention study, out of total of 806 people interested in the part of this study. The study team excluded their eligibility criteria of the study participant. A sample of 625 people who fulfilled study inclusion criteria received advice about the negative consequences of tobacco. After that, 479 people decided to quit smoking and 41 people were excluded due to health contraindications, and the final sample 454 people began nicotine replacement therapy to quit smoking. Participants in the treatment group received nicotine replacement patches for 28 days, while those in the counseling group received four sessions of behavioral change counseling (5A, 5R). Results: 454 were found to be eligible to take part in the study and were subsequently assigned to one of two groups, with 230 and 224 participants assigned to each group, respectively. In the second month of follow-up, 90 (39.1%) of participants who received NRT patches quit smoking. The group that received NRT + Behavioral intervention was 1.02 times as successful, or 0.7% more effective, than the group that did not receive behavioral intervention (P=0.872). Conclusion: WHO 5A, 5R brief counselling were more effective than group without behavioral intervention for smoking cessation, but difference was insignificant. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Validation of the Mongolian Version of the Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) in Clinical Leaders of Hospital(Mongolian National University of Medical Sciences, 2025-06-30); ; ; ;Erdenebileg, NasantogtokhObjective: Leadership is a critical determinant of healthcare quality, workforce development, and organizational performance. The Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ-5X), based on the Full Range Leadership Theory, is widely used to evaluate transformational, transactional, and passive-avoidant leadership styles. However, a culturally validated Mongolian version has not yet been available. This study aimed to translate, culturally adapt, and validate the MLQ-5X for clinical leaders working in hospitals across Mongolia. Methods: A cross-sectional methodological study was conducted between March and September 2022 in 11 provinces and Ulaanbaatar. The MLQ-5X was translated using WHO translation guidelines and underwent expert panel review, pilot testing, and psychometric evaluation. A total of 1,458 clinical leaders participated. Construct validity was assessed through Exploratory and Confirmatory Factor Analyses (EFA and CFtA). Reliability was measured using Cronbach’s alpha, and face validity was evaluated through participant feedback. Results: EFA supported the original nine-factor structure. CFA showed a good model fit (CFI = 0.93, TLI = 0.91, RMSEA = 0.056). Reliability was high across all subscales (α = 0.834–0.968), with overall reliability at 0.973. Face Validity Index scores indicated strong clarity (0.82) and comprehension (0.85). Conclusions: The Mongolian MLQ-5X is a valid and reliable tool for leadership assessment in healthcare settings. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Risk Factors for Hepatitis B and C Infection in 10 to 40 Year Olds in Mongolia(Mongolian National University of Medical Sciences, 2019-12-29); ; ; ; Objective: To determine the prevalence of hepatitis B and C infection and its risk factors in Mongolians from 10 to 40 years of age. Method: Randomly selected Mongolians underwent phlebotomy and completed a questionnaire about their medical and family history and risk factors. Participants were screened for qHBsAg, anti-HBs, HBeAg, anti-HBe, anti-HBc markers, and Anti-HCV. Results: 6811 people, 2900 (42.7%) males, and 3911 (57.3%) females participated. Most were from Ulaanbaatar (4685, 69%), with the remaining 2126 (31%) from rural areas. Seven percent were HbsAg positive, 4.2% were HCV positive. Of those10-20 years of age, 5.8% (29) had hepatitis B, 6% (17) had hepatitis C. Of those 21 to 40 years of age, 94.2% (469) had hepatitis B, and 94%(268) had hepatitis C. Children whose mother was HBsAg positive were at higher risk of HBsAg positivity (OR 2.152; 95% CI 1.4; 3.2, p < .0001) as well as those with male gender (OR 1.703; 95% CI 1.17;2.46, p < .005), those phlebotomized for lab tests (OR 1.768; 95% CI 1.14; 2.74, p = .011) ,and those immunized against hepatitis B (OR 0.508; 95% CI 0.35; 0.74, p < .0001). HCV infection was associated with history of dental procedures (OR 1.681; 95% CI 1.01; 2.79, p = .045), using glass syringes (OR 2.131; 95% CI 1.54; 2.95, p < .0001), and previously used needles (OR 2.411; 95% CI 1.09;5.29, p = .028). Conclusions: Among the Mongolian population between 10 and 40 years of age, 7.3% were HbsAg positive, 4.2% were Anti-HCV positive. The risk factors were maternal HbsAg positivity, utilization of glass syringes, reusing needles, phlebotomy for laboratory tests, receiving dental treatment, and the absence of hepatitis B immunization. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Дархан хотын айл өрхийн доторх орчны тоосонцрын агууламжийг тодорхойлсон үр дүн(2025-01-01) ;Ж.Нямдорж ;М.Болор ;Э.Маралмаа; Үндэслэл: 2018 онд дэлхийн өвчний дарамт, осол ба эрсдэлт хүчин Тоосонцор зүйлийн судалгаагаар 2017 онд 1.6 сая хүн айл өрхийн доторх орчны Агаарын бохирдол агаарын бохирдолтой холбоотой нас барсан хэмээн мэдээллэсэн. Түүхий нүүрс Доторх орчны агаарын чанар муу байх нь амьсгалын замын өвчин, Сууц зүрх судасны өвчлөл зэрэг эрүүл мэндийн хүндрэл үүсгэхээс гадна астма болон харшлын өвчтэй хүмүүст илүү сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон. 2019 онд хийгдсэн судалгаагаар 2.5 микрометр ба түүнээс бага диаметртэй тоосонцор болох РМ2.5-д удаан хугацаанд өртөх нь дундаж наслалтыг 1.8 жилээр бууруулж байна гэж тооцоолсон ба энэ нь агаарын бохирдолтой бүс нутагт өндөр байгааг тогтоосон. Мөн Миллер нарын (2007) судалгаагаар РМ2.5-д удаан хугацаагаар өртөх нь зүрх судасны өвчин, энэ нь эмэгтэйчүүдэд зонхилон тохиолдож байгааг тогтоосон байна. Доторх орчны РМ2.5-ын агууламжийг тодорхойлохын тулд шууд хэмжилтийн төхөөрөмжүүдийг ашиглах нь агаарын бохирдуулагч бодисын тархалт, ялгарлын эх үүсвэрийг тодорхойлох, нөлөөллийн хувьд цаг хугацааны өөрчлөлтийг хянахад онцгой үр дүнтэй байдаг. Судалгаануудаас үзэхэд шууд хэмжилт нь орон нутгийн нөхцөл байдалд тохирсон, шаардлагатай нарийвчилсан мэдээллийг өгдөг ба хямд бөгөөд үр дүнтэй арга юм. Судалгааны ач холбогдол нь Дархан хотын сууцны дотор орчны агаарын бохирдлыг бодит цагийн хэмжилтээр үнэлж, бохирдуулагч бодисын тархалт, эрсдэл, эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөөллийг нарийвчлан судлах юм. Зорилго: Дархан хотын өвлийн улиралд гэр, байшин, сууцны доторх орчны агаарын чанарыг Ригр1е А н багажаар үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааг нэг агшны загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Судалгааны түүврийг зорилтот түүврийн аргаар Дархан хотын 128 айл өрхүүдийг судалгаанд хамруулав. Судалгаанд хамрагдсан айл өрхийн зуухны төрөл, хэрэглэж буй нүүрсний төрөл, айл өрхийн жилийн болон хоногийн нүүрсний хэрэглээ, галлагааны давтамж, зуух яндангийн битүүмжийн байдал зэрэг үзүүлэлтээр судлав. Судалгааны мэдээлэл цуглуулахад судалгаанд оролцогч айл өрхөд доторх агаарын чанарын шууд хэмжилтийн Ригр1е-Ап багаж байршуулах ба сарын дараа уг багажийг авах үед асуумжийн хуудас бөглүүлэх, доторх орчны Ригр1е-Ап багажийн 1 сарын хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийг судалгааны мэдээ мэдээлэл болгон ашигласан. Асуумж нь Судалгаанд оролцогчоос хүн ам зүй, доторх орчныагаарт нөлөө үзүүлэх эрсдэлт хүчин зүйлийг багаж байршуулах үеийн 55 асуулт бүхий 7 хуудас асуумж, багаж авах үеийн 25 асуулт бүхий 3 хуудас мэдээллийг багтаасан. Үр дүнг “8Р88 25.0” программ ашиглан боловсруулалтыг хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт Дархан хотод байршилтай 128 өрх хамрагдсан. Дархан хотын айл өрхүүдийн одоогийн сууцандаа амьдарч буй дундаж хугацаа нь 9.5 жил нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаагүй гарсан. Сууцны төрлөөр ангилж үзэхэд монгол гэрт 40.6%, байшинд 39.1%, орон сууцанд 20.3% байсан. Дархан хотын айл өрхүүдийн 24 цагийн дундаж РМ2.5-ын агууламж гэрт хамгийн их (70.9 цг/м3), байшинд (46.8 цг/м3), орон сууцанд (22.8 цг/м3) байсан нь ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан (р=0.0001). Гэрийн доторх орчны РМ2.5-ын агууламж хамгийн их хувьсаж байгаа бөгөөд үүний дараа байшин, орон сууц байна. Орон сууцанд амьдардаг төвлөрсөн халаалттай айл өрхүүдэд РМ2.5-ын агууламж 24 цагийн дунджаар 22.8 цг/м3 байсан бол халаалтын гол эх үүсвэр нь зууханд суурилдаг гэр, байшинтай айл өрхүүдтэй харьцуулахад 59.4 цг/м3 байна. Энэ нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан (р=0.0001). Харин, сайжруулсан зуух нь уламжлалт зуухтай харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаа байсангүй. Дархан хотын судалгаанд оролцогчдын нийт 21.4% нь гэр бүлийн хэн нэгэн нь гэр дотор тамхи татдаг гэж хариулсан. Мөн 86.5% нь тогтмол арц, лаа, хүж, зул, ганга асаадаг бол 99.2% нь гэртээ агаар цэвэршүүлэгч хэрэглэдэггүй байв. Дүгнэлт: Дархан хотын суурьшлын гэр, байшин доторх орчны тоосонцрын агууламж 59.4 цг/м3 байсан ба ашиглаж буй зуухны төрлөөр ялгаатай, яндангийн битүүмж алдагдаж, зай завсар, цоорхой гарсан тохиолдол их байгаа нь доторх орчны агаарт бохирдуулагч бодис илүү тархах нөхцлийн бүрдүүлж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Тамхинаас гарах хүсэлтэй иргэдийн тамхины хэрэглээ ба тамхи татах сэдэл, бэлэн байдлыг үнэлэх нь(2023-05-22) ;Д.Алтанчимэг; ; Үндэслэл: Тамхины хэрэглээ, тамхинаас гарах сэдэл, тамхинаас гарах бэлэн байдлыг үнэлэх, тэдгээрийг холбон судлах нь нийтлэг байна. Манай улсын хүн амын тамхины хэрэглээ гарах оролдлогыг судалсан байдаг хэдий ч тамхинаас гарах хүсэлтэй иргэдийн тамхинаас гарах сэдэл, бэлэн байдлыг судлаагүй байна. Зорилго: Тамхинаас гарах хүсэлтэй иргэдийн тамхины хэрэглээ ба тамхи татах сэдэл, бэлэн байдлыг үнэлэх. Арга, аргачлал: Бид Сонгинохайрхан, Хан-Уул, Чингэлтэй дүүргийн 18-65 хүртэлх насны нийт 409,261 иргэдээс тамхи татдаг 110,910 хүнийг суурь үзүүлэлт болгон авч 95 хувийн магадлал, алдааны хязгаар 5 хувиар тооцож 433 хүнийг судалгаанд хамруулсан. Судалгаа хийх ёс зүйн зөвшөөрлийг Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургууль (АШУҮИС)-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2022 оны 11-дүгээр сарын 18-ны өдрийн хурлаар (2022/3-10) хэлэлцүүлж ёс зүйн зөвшөөрөл авсан.Судалгаанд 5 бүлэг 70 асуулт бүхий асуумж ашигласан. Асуумж судалгаанд оролцогчийн хүн амзүйн мэдээлэл, тамхины хэрэглээ, никотины хамаарлын түвшин (Фагерстром сорил), тамхи татаж буй шалтгааныг үнэлэх (Яагаад тест) асуумж, тамхинаас гарах бэлэн байдлын үнэлгээг багтаасан. Никотины хамаарлын түвшин тодорхойлох фагерстром үнэлгээний асуумжийн богино хувилбарыг ашигласан. Үр дүн: Судалгаанд18-65 насны 433 хүн оролцсон бөгөөд хүйсийн хувьд авч үзвэл 78.8 хувь нь эрэгтэй (n=341), 21.2 хувь нь эмэгтэй (n=92) байсан бөгөөд дундаж нас 47.65±10.42 жил байв. Нийт иргэдийн тамхи татаж эхэлсэн дундаж нас 19±6.6 жил байсан бөгөөд өдөрт дунджаар 15 ширхэг тамхи татаж байсан. Тамхи татах сэдэл, шалтгааныг стандарт асуумжаар үнэлж үзэхэд тайвшруулах (20.4%), дуршил болсон (19.1%), тааламж авах (18.1%), өөрийгөө сэргээх (15.4%), зуршил болсон (14.8%), уйдаагаа гаргах (12.1%) зорилгоор тамхи татаж байгаа нь тодорхойлогдлоо. Судалгаанд орсон нийт хүмүүсийн тамхинаас гарах бэлэн байдлыг 4 асуултаар 1-10 хүртэлх оноогоор үнэлэхэд тамхинаас гарах нь чухал гэж үзсэн оноо 9.5, итгэлтэй байдал 8.8, тамхинаас гарах тохиромжтой үе 9.6, тамхинаас гарах бэлэн байдал 9.6 оноо байлаа. Дүгнэлт: Судалгаанд оролцогчдын өдөрт татдаг тамхины тоо ихсэх тусам никотины хамаарал өндөр байсан. Никотины хамаарлын түвшин өндөрсөх тусам тамхинаас гарах чухал гэж боддог боловч тамхинаас гарах итгэлтэй байдал буурсан 8.1±2.3 үзүүлэлттэй байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Ерөнхий боловсролын сургуулийн Үдийн хоолны илчлэг, шимт бодисыг судалсан байдал(2023-04-24); ;Л.Баярмагнай; ; Н.Туул - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Монгол улсын өсвөр залуу насныхны хепатитийн С вирүсийн халдварын тархалтын судалгаа(2021-09-01); ; ; ; Үндэслэл: Хепатитийн вирүсийн халдвар, тэдгээрийн алсын уршиг болох элэгний эст өмөнгийн өвчлөл, нас баралт нь Монгол Улсын төдийгүй дэлхий нийтийн нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал юм. Дэлхийн нийт хүн амын 71 сая орчим хүн буюу дэлхийн хүн амын 1% нь хепатитийн С вирүсийн (ХСВ) архаг халдвартай амьдарч байна. Манай улсын хувьд 2018 оны байдлаар С вирүст хепатитийн 93 тохиолдол бүртгэгдэж, 10 000 хүн амд 0.3 ногдож байгаа нь өмнөх оны түвшингөөс буураагүй байна. Иймээс бид өсвөр залуу насныхны ХСВийн халдварын тархалтыг судлахаар зорилоо. Зорилго: Монгол улсын Монгол улсын 10-40 насны хүн амын ХСВ-ийн халдварын тархалтыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвараар хийж 6883 хүнийг хамрууллаа.Судалгааны мэдээ материалыг тоон аргаар асуумж болон лабораторийн шинжилгээний аргыг ашигласан. Япон Улсын SYSMEX компанийн HISCL-5000 иммунологийн бүрэн автомат анализатор ашиглан АШУҮИС-ийн лабораторид хийж гүйцэтгэсэн. Судалгааны statistic боловсруулалтыг SPSS-25 программ ашиглан хийлээ. Үр дүн: Судалгаанд Монгол Улсын эдийн засаг газар зүйн 4 бүсийн 8 аймаг, 26 сум, Улаанбаатар хотын 1040 насны нийт 6883 хүн хамрагдлаа. Монгол Улсын өсвөр насныхан, залуучуудын дунд ХСВ-ийн халдварын тархалт 4.2% байсан ба эрэгтэйчүүдэд 4.3%, эмэгтэйчүүдэд 4.1%(p=0.657) байна. ХСВ-ийн халдвартай хүмүүсийн эзлэх хувь нас нэмэгдэх тутам статистик үнэн магадлалтайгаар өсөх хандлагатай байна. ХСВ-ийн халдвартай хүмүүсийн эзлэх хувь Улаанбаатар хот, аймгийн төв, хөдөө суманд ойролцоо байгаа бөгөөд 4.1-5.6% нь ХСВ-ийн халдвартай (p=0.091) байлаа. Дүгнэлт: Монгол Улсын өсвөр насныхан, залуучуудад ХСВ-ийн халдвар 4.2% тодорхойлогдлоо. ХСВ-ийн халдвартай хүмүүсийн эзлэх хувь нас нэмэгдэх тутам статистик үнэн магадлалтайгаар өсч байна. ХСВ-ийн халдвартай хүмүүсийн эзлэх хувь Улаанбаатар хот, аймгийн төв, хөдөө суманд ойролцоо байв. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Хот, хөдөөгийн эрүүл мэндийн байгууллагын удирдах ажилтны манлайллын хэв маягийг судлах нь(2024-05-13) ;Б.Буяндэлгэр; ; Үндэслэл: Эрүүл мэндийн байгууллагын соёл, ажилчдын сэтгэл ханамж, өвчтөний тусламж үйлчилгээний чанарт манлайллын үзүүлэх нөлөө нь чухал хүчин зүйл болохыг дэлхий нийтээр хүлээн зөвшөөрдөг. Эрүүл мэндийн салбарт мэргэшсэн удирдах албан тушаалтнууд хомсдолтой байгаа бөгөөд эрүүл мэндийн тогтолцоонд тулгарч буй өнөөгийн сорилтуудын улмаас менежер, удирдлагууд нь манлайллын шинэ хэв маяг, ажилтнуудыг чадавхжуулах оновчтой стратегид суралцах шаардлагатай байна. Зорилго: Монгол Улсын хот, хөдөөгийн эрүүл мэндийн байгууллагын удирдах ажилтнуудын манлайллын хэв маягийг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгааг агшингийн аргаар хийж, Улаанбаатар хот, хөдөө орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагын удирдах ажилтнуудыг хамруулсан. Өөрчлөлтийн, идэвхитэй, идэвхигүй манлайллын 3 хэв маягийг тодорхойлох олон хүчин зүйлийн MLQ-360 асуумжийн аргыг ашиглан мэдээлэл цуглуулж, SPSS-26.0 программ ашиглан статистик боловсруулалтыг хийлээ. Үр дүн: Судалгаанд хот, хөдөөгийн 14 эмнэлгийн нийт 110 удирдах ажилтныг хамруулсан бөгөөд оролцогчдын 24.5% нь эрэгтэй, 75.5% нь эмэгтэй оролцогчид байсан. Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 40.6 (±9) жил, ажилласан жилийн хувьд дунджаар 9.0 (±8.4) жил байна. Удирдах ажилтны Өөрчлөлтийн манлайллын 5 хүчин зүйлийн дундаж оноо 2.97±0.59, хот хөдөөд ойролцоо түвшинд байлаа. Идэвхитэй манлайллын үндсэн үзүүлэлтүүдийг нэгтгэн үнэлэхэд 2.6±0.55 байгаа нь заримдаа болон ихэвчлэн хэрэгжүүлж байгааг илэрхийлж байна. Идэвхигүй манлайллын нэг гол үзүүлэлт болох удирдагч хүн үүрэг хариуцлагаас зайлсхийх давтамжийг үнэлэхэд хааяа болон заримдаа тохиолдож байгаа бөгөөд байршил болон хүйсийн хувьд ойролцоо байна. Дүгнэлт: Хот хөдөөгийн ЭМБ-ын удирдах ажилтны манлайллын хэв маягийн үзүүлэлтүүд харилцан адилгүй түвшинд байгаа хэдий ч хот хөдөө, хүйсийн хувьд статистик үнэн магадлалтай ялгаагүй байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Тамхинаас гаргах цитизин эм, никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүн(2022-11-01); ; ;Н.Гүнчмаа ;Ч.АззаяаН.НадмидцэрэнҮндэслэл: Дэлхий дахинд 1.1 тэрбум хүн тамхи татаж, тамхины шалтгаант нас баралтын тохиолдол 8 сая бүртгэгддэг. Монгол улсын хэмжээнд нийт хүн амын 27.1 хувь нь тамхи татдаг. Тамхи татдаг иргэдийн 50 хувь нь тамхинаас гарах оролдлого хийж үзсэн байдагч 3/1 нь л нотолгоонд суурилсан тамхинаас гаргах тусламж авч, 10 хүн тутмын 1 нь тамхинаас гардаг байна. Зорилго: Тамхинаас гаргах цитизин (Табекс) эмийн эмчилгээ, никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүнг үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааны загвар: Эмнэлэгт суурилсан, дан нууцлалтай, эмнэлзүйн туршилт судалгаа 1611 хүн тамхинаас гаргах эмчилгээг сонирхож ирсэн. Үүнээс судалгааны үндсэн шалгуур хангасан 1250 хүнд тамхины хор уршгийн талаар зөвлөгөө өгч 958 хүн тамхинаас гарахыг зөвшөөрсөн. Үүнээс 80 хүн эсрэг заалтаар, эмчийн дүгнэлтээр судалгаанаас хасагдаж 875 хүн судалгааг эхлүүлсэн. Эм, наалт эмчилгээний бүлэгт оролцогчдод 25-28 хоног хэрэглэх, нэг курс эмчилгээний цитизин (табекс) эм, никотин орлуулах наалтыг 14 хоногийн тунгаар 2 удаа олгосон. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчид дунджаар 19.1±6.8 настайдаа тамхи татаж эхэлсэн, тамхи татсан дундаж хугацаа 23.7±11.8 жил, өдөрт татдаг тамхины тоо дунджаар 15.3±7 ширхэг байсан. Эмийн эмчилгээний бүлэгт оролцогчдын 245 (58.2%), наалт эмчилгээний бүлэгт 218 (48%) огт тамхи татаагүй байна. Эмийн эмчилгээний бүлгийн үр дүнг наалт эмчилгээний бүлэгтэй харьцуулахад эмийн үр дүн 10.2 нэгжээр өндөр (p<0.001) тодорхойлогдсон. Никотины хамаарлын түвшин, эмчилгээний үр дүн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа (p<0.09) ажиглагдаагүй.Дүгнэлт: Цитизин эм никотин орлуулах наалт эмчилгээний үр дүнтэй харьцуулахад 10.2 нэгж илүү үр дүнтэй (p<0.001) байна.
