Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 8 of 8
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Захын цусны цагаан эсүүдийн тоон үзүүлэлт ба хувь хүний шинж төрхийн шүтэлцээг цусны доноруудад судалсан дүн
    (2021-04-06)
    С.Цэндсүрэн
    ;
    Т.Хонгорзул
    ;
    ; ;
    Монгол уламжлалт анагаах ухааны (МУАУ) өвөрчлөлийн үзэл баримтлалд хүний эрүүл мэндийг хүний билэг чанарын илэрхийлэл болсон хий, шар ба бадганы тэнцвэр дээр үндэслэн авч үздэг ба хүний нийт 7 өвөрчлөлийг ялган үздэг байна. Захын цусны цагаан эс, түүний бүлгүүдийн тоо, хоорондын харьцаа зэрэг үзүүлэлт нь эрүүл хүнд ихээхэн хэлбэлзэлтэй байх ба хэлбэлзэлийнх нь шинжээр хүмүүсийг бүлэглэн кластеруудад хуваах шаардлагатай гэж үздэг. Насанд хүрсэн, эрүүл цусны доноруудад цусны цагаан эс, түүний бүлгүүдийн тоо, хоорондын харьцаа ба хувь хүний зарим шинж төрхийн шүтэлцээг судлах зорилгоор судалгааг хийв. Судалгаанд 287 цусны донорыг хамруулан тэдний цусны бүлэг, хүн амзүйн ба биометрийн зарим үзүүлэлтийг асуумж ярилцлага, бодит үзлэг, донорын эрүүл мэндийн карт дахь мэдээллээс цуглуулав. Захын цусны гранулоцит, моноцит, лимфоцит эсийн тоог (эс/мкл) соронзон идэвхжилт урсгал эс тоолуурын аргаар тодорхойлов. Хүний галбир төрхийг биеийн жингийн индексийг (БЖИ)-ийг ашиглан АНУ-ын Өвчний хяналт сэргийлэлтийн төвийн гаргасан томьёо ба ангилалыг ашиглан тодорхойлов. Хүний зан төрхийг “Four temperament” интерактив онооны сорилийг (O4TS v 1.0) ашиглан тодорхойлов. Хүний өвөрчлөлийг хүний хэв шинжийг тодорхойлох зорилгоор сорилыг ашиглаж МУАУ-ны мэргэжлийн эмч тодорхойлов. Үр дүн: Лейкоцит ба гранулоцит эсийн тоо, гранулоцит/моноцитийн ба гранулоцит/лимфоцитийн харьцаа нь нас ахихын хэрээр буурдаг, эрэгтэй доноруудад моноцит эсийн тоо их, гранулоцит/моноцитийн харьцаа бага, таргалалттай доноруудад лимфоцит эсийн тоо олширсон, гранулоцит/лимфоцитийн харьцаа багассан байв. Монгол уламжлалт анагаах ухааны хүний өвөрчлөл нь цусны цагаан эсийн тоо, харьцаа тодорхой шүтэлцээтэй байж болохоор байна. Шар билэг чанар нь лейкоцит ба гранулоцит эсийн тоо олшрох, гранулоцит/моноцитийн харьцаа нэмэгдэхтэй холбоотой бол хий билэг чанар нь моноцит эс бага байхтай холбоотой байхаар байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ийлдсийн IgA, IgM, IgG ба хавсаргын С3, С4 бүрдлийн агууламжийг цусны доноруудад тодорхойлсон дүн
    (2021-06-10)
    С.Цэндсүрэн
    ;
    ; ;
    Т.Хонгорзул
    ;
    Ийлдсийн иммуноглобулин А, М, G ба хавсаргын C3, C4 бүрдлийн агууламжийн үзүүлэлт нь эрүүл хүнд ихээхэн хэлбэлзэлтэй байх ба хэлбэлзэлийн шинжээр нь хүмүүсийг бүлэглэн кластеруудад хуваах шаардлагатай гэж үздэг. Насанд хүрсэн, эрүүл цусны доноруудад ийлдсийн иммуноглобулин А, М, G ба хавсаргын C3, C4 бүрдлийн агууламжийн ба хувь хүний зарим шинж төрхийн шүтэлцээг судлах зорилгоор судалгааг хийв. Судалгаанд 242 цусны донорыг хамруулан тэдний цусны бүлэг, хүн амзүйн ба биометрийн зарим үзүүлэлтийг асуумж ярилцлага, бодит үзлэг, донорын эрүүл мэндийн карт дахь мэдээллээс цуглуулав. Ийлдсийн иммуноглобулин А, М, G ба хавсаргын C3, C4 бүрдлийн агууламжийн иммунотурбидрметрийн аргаар тодорхойлов. Хүний галбир төрхийг биеийн жингийн индексийг (БЖИ)-ийг ашиглан АНУ-ын Өвчний хяналт сэргийлэлтийн төвийн гаргасан томьёо ба ангилалыг ашиглан тодорхойлов. Хүний зан төрхийг “Four temperament” интерактив онооны сорилийг (O4TS v 1.0) ашиглан тодорхойлов. Хүний өвөрчлөлийг хүний хэв шинжийг тодорхойлох зорилгоор сорилыг ашиглаж МУАУ-ны мэргэжлийн эмч тодорхойлов. Эрэгтэй ба эмэгтэй доноруудад тодорхойлсон тоон үзүүлэлтийн дундаж утгыг харьцуулахад ийлдсийн IgM-ийн агууламж эмэгтэйчүүдэд статистикийн ач холбогдол бүхий их байв. Ийлдсийн A, M, G ангийн иммуноглобулин ба хавсаргын С3, С4 бүрдлийн насны бүлгүүд дэхь дундаж агууламжийг харьцуулахад статистикийн ач холбогдол бүхий ялгаа илэрсэнгүй. Ялгаатай галбир төрхтэй буюу биеийн жингийн индексийн үзүүлэлт нь ялгаатай доноруудын Ийлдсийн A, M, G ангийн иммуноглобулин ба хавсаргын С3, С4 бүрдлийн дундаж тоон үзүүлэлтийг харьцуулахад статистикийн ач холбогдол бүхийн ялгаа мөн л илэрсэнгүй. Жилийн өөр өөр улиралд шинжлүүлсэн доноруудын ийлдсийн IgA, IgM ба хавсаргын С4 бүрдлийн дундаж агууламж ялгаатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Захын цуснаас дархлааны NK эсийг сонгомлоор ялган авч тодорхойлсон дүн
    (2021-04-06)
    Б.Халиун
    ;
    Э.Намуун
    ;
    ;
    Б.Ариунзаяа
    ;
    Байгалийн устгагч эс (Natural Killer, NK) нь захын цусны лимфоцитийн 5-20 хувийг эзэлдэг, хавдрын эс болон вирусээр халдварлагдсан эсийг хамгийн түрүүнд таньж устгадаг1. NK эсийг цэврээр ялган авах нь дархлаа эсийн эмчилгээний үр дүнтэй шууд хамааралтай байдаг2. NK эсэд суурилсан хорт хавдрын дархлаа эмчилгээ нь дэлхийн олон оронд хийгдэж байгаа ба NK эсийг сонгомлоор ялган авах нь манай улсад дархлааны эсийн эмчилгээ нэвтрэхэд суурь судалгааны нэг хэсэг болно. Судалгаанд сайн дурын оролцогчийн захын цусыг шинжлэгдэхүүн болгон ашиглав. Захын цуснаас мононуклеар эсүүдийг фиколлын уусмал ашиглан нягтын зөрүүгээр ялган авав. Мононуклеар эсүүдээс NK эсийг CD56 микро соронз ашиглан соронзтой холбогдсон эсийг ялган авах технологи (Magnetic Activated Cell Sorting, MACS, Miltenyi Biotec, Germany) ашиглан ялган авав. Судалгааг “Дархлаа хяналтын дэвшилтэт технологийг нутагшуулах, арга зүйг боловсруулан эмнэлзүйн практикт нэвтрүүлэх нь” төслийн хүрээнд АШУҮИС-ийн Монгол-Японы эмнэлгийн Эмнэлзүйн Төв Лаборатори ба Эмгэг судлалын тасгийг түшиглэн хийж гүйцэтгэв.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Харьцангуй эрүүл хүн амын бүлэгт дархлаа чадамжит эсийн дундаж тоог тодорхойлсон дүн
    (2021-04-06) ;
    Ц.Номин-Эрдэнэ
    ;
    ;
    Н.Эрдэнэбаяр
    ;
    Харьцангуй эрүүл хүн амын бүлэгт дархлаа чадамжит эсийн дундаж тоог гаргах нь дархлаа хямралт эмгэгүүдийг оношлоход хэвийн лавламж хэмжээ болгон ашиглаж эмнэлзүйн олон салбарт өвчний явцыг үнэлэх, хүндрэлээс урьдчилан сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой юм. Монгол хүнд дархлааны эсийн дундаж тоо болон түүнд нөлөөлөх зарим хүчин зүйлийг тодорхойлсон судалгаа хомс байгаа нь уг судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Бид судалгаандаа Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв (ЦССҮТ)-д цусаа хандивласан 255 цусны донорыг хамруулав. Захын цусны В (CD3CD19+), Т (CD3+ CD19-), CD4 Т (CD3+ CD4+), CD8 Т(CD3+ CD8+) эсийн тоог (эс/мкл) тодорхойлохын тулд тэдгээрийн гадаргуугийн өвөрмөц антигенийг туяарагч моноклон эсрэгбиеэр үйлчилж, урсгал эс тоолуур (MACSQuant Analyzer 10) ашиглан үйлдвэрлэгч (MACS Miltenyi Biotec)-ийн зааврын дагуу шинжлэв. Судалгааг АШУҮИС-ийн Шинжлэх Ухаан, Технологийг Дэмжих Сан (ШУТДС)-гийн санхүүжилтээр хэрэгжсэн “Дархлаа хяналтын дэвшилтэт технологийг нутагшуулах, арга зүйг боловсруулан эмнэлзүйн практикт нэвтрүүлэх нь” төслийн хүрээнд Био-Анагаахын Сургуулийн Дархлаа судлалын тэнхмийн эмнэлзүйн эмгэг судлалын лабораторид хийж гүйцэтгэв.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ковид-19-ийн эсрэг Синофарм (BBIBP-CorV) вакцины дараах хамгаалах эсрэгбиеийн судалгаа
    (2024-01-28) ;
    О.Дашпагма
    ;
    ;
    Б.Гантуяа
    ;
    Үндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-аас шинэ коронавируст халдварыг цар тахал гэж зарласнаас хойш 2023 оны 3 сар хүртэл 183 өөр төрлийн вакцины эмнэлзүйн туршилт, үнэлгээ хийгдсэн байна. Монгол улсад 2021 оны 2 сарын 23-наас эхлэн Pfizer/ BioNTech (BNT162b2), AstraZeneca (ChAdOx1-S), Sinopharm (BBIBPCorV), Sputnik V (Gam-COVID-Vac) гэсэн Ковид-19-ын эсрэг 4 төрлийн вакциныг хэрэглэж эхэлсэн. 2022 оны 10 сарын 14-ний байдлаар дээрх вакцины 2 дахь тунд 2,183,894 хүн хамрагджээ. Эдгээр вакцины судалгаа одоо ч үргэлжилсээр байна. Зорилго: Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины дараах эсрэгбиеийн урвал, түүнтэй холбоотой хүчин зүйлсийг хүн амын бүлгүүдэд харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 1, 2 дахь тун тариулсан нийт 583 хүн хамрагдсан. Ковид-19 вакцины эхний тунг тарихаас өмнө ийлдсэнд SARS СoV-2 вирусийн S уургийн эсрэг үүссэн иммуноглобулин G-г (IgG) тодорхойлсон ба уг шинжилгээг вакцины 2 дахь тунг тарьсны дараа 21-28 дахь хоногт давтан тодорхойллоо. Үр дүн: Судалгаанд 19-86 насны 214 (36.5%) эрэгтэй, 373 (63.5%) эмэгтэй хамрагдсан бөгөөд дундаж нас 39.9±10.7 (37.0) жил байсан бөгөөд судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 52.9%-ийг 30-49 насныхан тус тус эзэлж байв. Судалгаанд хамрагдагсдын 80.6% (470)–д эсрэгбиеийн титр хангалттай харин 19.4% (113) эсрэгбие илэрсэнгүй. Вакцин хийлгэхээс өмнө anti-SARS-СoV-2 RBD-IgG эсрэгбиеийн титр геометрийн дундаж титр (GMT) 0.7±0.9 ng/mL байсан бол 2 дахь тунгийн дараа 17.2±1.2 ng/ mL болж өссөн. Насны бүлгээр авч үзэхэд 40-өөс доош насны хүмүүст хамгаалах эсрэсбиеийн үүсэлт сайн, нас нэмэгдэх тусам эсрэгбиеийн үүсэлт буурч байгаа байдал ажиглагдлаа. Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины өвөрмөц эсрэгбиеийн урвал Улаанбаатар хотоос хөдөө, орон нутагт амьдардаг хүмүүст илүү байгаа нь тодорхойлогдлоо. Тийм боловч эсрэгбиеийн урвал илэрсэн хүмүүсийн эзлэх хувь Булган, Дорнод аймагт Дархан-Уул, Орхон аймгуудынхаас бага байв. Дүгнэлт: Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 2 дахь тунгийн дараа 21-28 хоногт хамгаалах хэмжээний эсрэгбие бидний ажигласан хүмүүсийн 80.6%-д тодорхойлогдсон. Нас ахих тусам эсрэгбиеийн урвал илрэх нь буурч байв. Ковид-19 халдварын эсрэг Sinopharm (BBIBP-CorV) вакцины 2 дахь тунгийн дараа үүссэн эсрэгбиеийн титр хамрагдагсдын нас ба хүйс, мэргэжлийн эрсдлээс хамаарахгүй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    КОВИД-19-ийн эсрэг вакцины дараах эсрэгбиеийн урвалыг хувь хүний зан төрхтэй уялдуулан судалсан дүн
    (2025-05-05) ;
    О.Дашпагам
    ;
    ;
    Т.Хонгорзул
    ;
    Б.Ариунзаяа
    Үндэслэл: Монгол Улсад 2020 оны 11 дүгээр сарын 11-нд КОВИД-19 халдварын анхны тохиолдол бүртгэгдэж, хатуу хөл хорио тогтоосон нь хүн амын сэтгэцийн эрүүл мэндэд зарим сөрөг нөлөө үзүүлсэн болохыг судалаачид дурьдсан байна. Цар тахлын үеийн стресс, түгшүүр, ганцаардал, сэтгэл гутрал зэрэг сэтгэл зүйн өөрчлөлт нь хувь хүний сэтгэл зүйн тогтвортой байдалд нөлөөлж, улмаар дархлааны тогтолцооны хариу үйлдэлд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлийг бий болгосон. Хувь хүний зан төрхийн хэв шинж нь сэтгэл хөдлөл, стрессийн хариу үйлдэлд нөлөөлдөг бөгөөд энэ нь вакцины дараах дархлааны хариу урвалд ч нөлөөлж болзошгүй тухай олон улсын судалгаанд тэмдэглэсэн байдаг. Зорилго: КОВИД-19-ийн эсрэг вакцины хоёр тунгийн дараах эсрэгбиеийн урвалыг хувь хүний зан төрхийн хэв шинжтэй харьцуулан үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгаанд AstraZeneca, Pfizer, Sinopharm вакцины хоёр тунгаар дархлаажуулсан, өмнө нь халдвар аваагүй 738 хүн хамрагдсан. Вакцины хоёр дахь тунгийн дараах 21–28 хоногт цуглуулсан ийлдэс дэх SARS-CoV-2 RBD (S) IgG эсрэгбиеийг ELISA аргаар тодорхойлж, зан төрхийн хэв шинжийг А.Беловын темпераментийн сорилоор үнэлэв. Статистик боловсруулалтыг логистик регресс, ROC шинжилгээгээр хийв. Үр дүн: Дархлаажуулалтын дараах эсрэгбиеийн урвал меланхолик хэв шинжтэй хүмүүст хамгийн өндөр, флегматик хэв шинжтэй хүмүүст хамгийн бага илэрсэн. Мөн эсрэгбиеийн титр меланхолик ба сангвиник хэв шинжтэй хүмүүст өндөр, флегматик хэв шинжтэй хүмүүст бага байв. Дүгнэлт: 1. КОВИД-19-ийн эсрэг дархлаажуулалтын үед хоёр тун вакцины дараах эрт үед үүсэх эсрэгбиеийн урвалын илрэл зан төрхийн дан меланхолик хэв шинжтэй хүмүүст өндөр, флегматик хэв шинжтэй хүмүүст бага байна. 2. КОВИД19-ийн эсрэг Sinopharm BBIBP вакцины хоёр дах тунгийн дараа үүссэн эсрэгбиеийн титр зан төрхийн дан меланхолик, сангвиник хэв шинжтэй хүмүүст их, флегматик хэв шинжтэй хүмүүст бага байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    COVID-19-ийн Pfizer/BioNTech вакцины дараах эсрэгбиеийн түвшинг дархлааны суурь эмгэгтэй хүмүүст судалсан дүн
    (2024-01-21)
    Ц.Номин-Эрдэнэ
    ;
    ; ;
    Ж.Даваалхам
    ;
    С.Цогтсайхан
    Үндэслэл: Халдварт өвчнийг, тухайлбал Coronavirus Disease 2019 S-RBD IgG эсрэгбие (СOVID-19) цар тахлын тархалтыг зогсоох, хяналтанд оруулах хамгийн Фермент холбоот үр дүнтэй арга нь өвөрмөц дархлаажуулалт юм.1 Монгол улс 2021 эсрэгбиеийн урвал оны 08 дугаар сарын 16-ны байдлаар насанд хүрсэн хүн амын 62.7%Дархлаа дутмагшил ийг COVID-19-ийн эсрэг вакцины хоёр тунгаар дархлаажуулсан тухай баримт байна.2,3 Мөн 2023 оны 03 дугаар сарын 16-ны байдлаар 5,688,144 тун вакцин хийгдсэн талаар тэмдэглэсэн байна.4 СOVID-19ийн эсрэг нийтийг хамарсан вакцинжуулалтын дараах дархлаа тогтсон байдлыг үнэлэхэд хамгийн өргөн хэрэглэдэг арга нь ийлдсийн өвөрмөц эсрэгбиеийн агууламжийг тодорхойлох юм. COVID-19-ийн өвчлөлөөр хүндрэх эрсдэл нь дагалдах суурь өвчтэй хүмүүст илүү их байгаа нь судалгаагаар батлагдсан.5 Энэ эрсдлийг харгалзан аутоиммуны өвчин (АИӨ)-ий улмаас дархлаа дарангуйлах эмчилгээ хийлгэсэн, хорт хавдрын улмаас хими, туяа эмчилгээ хийлгэсэн хүмүүс, хүний дархлал хомсдолын вирус (ХДХВ)-ийн халдвартай бүлэг хүн амыг COVID-19 Pfizer-BioNTech вакцинаар дархлаажуулсан. Зорилго: COVID-19-ийн Pfizer-BioNTech вакцины бүрэн тунд хамрагдсан, суурь өвчлөлийн байдлаараа ялгаатай бүлгийн S-RBD өвөрмөц эсрэгбиеийн түвшинг харьцуулан судлах. Зорилт: 1. Дархлаа дарангуйлагдсан ба дархлаа дутмагшилтай бүлэг хүн амд вакцины дараах S-RBD IgG эсрэгбие үүсэлтийг харьцуулан шинжлэх. 2. Вакцины дараах S-RBD IgG эсрэгбиеийн түвшинг нэмэлт тунтай холбон судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгаандаа хавдрын хими эмчилгээ хийлгэсэн, АИӨ-ий улмаас дархлаа дарангуйлах эмчилгээ хийлгэсэн, ХДХВ-ийн халдвартай гэсэн гурван бүлэг хүн амыг хамруулж вакцины 2 тунгийн дараах 21-28 хоног, 12-18 сарын дараа цуглуулсан цусны шинжлэгдэхүүнд Anti-SARS-CoV-2 S-RBD (receptor binding domain-RBD) IgG өвөрмөц эсрэгбиеийн түвшинг харьцуулан судлав. S-RBD IgG эсрэгбиеийг 3 бүлгийн нийт 168 хүнд Anti-SARS-CoV-2 S-RBD protein Human IgG (Proteintech®, USA) оношлуурыг ашиглан фермент холбоот эсрэгбиеийн урвалын аргаар шинжлэв. Нийт 168 хүнээс 75 нь Pfizer/BioNTech вакцины нэмэлт тунг хийлгэсэн, 93 нь нэмэлт тун хийлгээгүй байв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын S-RBD IgG эсрэгбиеийн концентраци вакцины өмнө 0.12±0.08 ng/mL (CI95:0.02-0.21) байсан бол 2 тунгийн дараах 21-28 хоногт 176.9±58.9 ng/mL (CI95:167.9-185.8), 12-18 сарын дараа 201.6±61.1 ng/mL (CI95: 192.3-210.9) тус тус тодорхойлогдов. S-RBD IgG эсрэгбиеийн концентраци хүйс ба дархлаа хямралт бүлэг хооронд статистикийн үнэн магадтай ялгаатай (р<0.0001), харин насны бүлгээс хамаарах ялгаа ажиглагдсангүй (р>0.05). Вакцинжуулалтын дараа 21-28 хоногт үүссэн IgG эсрэгбиеийн концентраци хавдартай бүлэгт хамгийн өндөр тодорхойлогдож, энэ байдал нь 12-18 дах сард мөн адил ажиглагдав (р<0.0001). Харин ХДХВ-ийн халдвартай буюу дархлаа дутмагшилтай бүлэгт S-RBD IgG эсрэгбиеийн концентраци хамгийн бага тодорхойлогдов (р<0.0001). Вакцины дараах S-RBD IgG эсрэгбиеийн түвшинг сэргээгч тунтай холбон судлах зорилтын хүрээнд АИӨ-тэй 37, хавдартай 8, ХДХВ-ийн халдвартай 30 нийт 75 хүнийг хамруулав. Вакцины 2 тунгийн дараах 21-28 хоногт үүссэн S-RBD IgG эсрэгбиеийн концентраци хавдартай бүлэгт хамгийн өндөр байсан нь 3 тунгийн дараа 12-18 сард мөн адил ажиглагдав (р<0.009). Вакцины 3 тунгийн дараа 12-18 сард ХДХВ-ийн халдвартай буюу дархлаа дутмагшилтай бүлэгт S-RBD IgG эсрэгбиеийн концентраци хамгийн бага тодорхойлогдов (р<0.009). Эсрэгбиеийн агууламж 12-18 сарын дараа гурван бүлэгт аль алинд нь 21-28 хоногт хэмжсэнээс өндөр (р<0.009) тодорхойлогдсоныг вакцины нэмэлт тунгийн нөлөөгөөр үүссэн эсрэгбие удаан хугацаанд хадгалагдаж байна гэж үзэж байна. Дүгнэлт: 1. Вакцины нөлөөгөөр үүссэн эсрэгбиеийн хэмжээ нь хүйс ба дархлаа хямралт эмгэгийн байдлаас хамаарч статистикийн үнэн магадтай хэлбэлзэж байна. 2. Дархлаа дарангуйлагдсан ба дархлаа дутмагшилтай бүлэг хүн амд эсрэгбиеийн агууламж нэмэлт тунгийн нөлөөгөөр жигд нэмэгдэж, өндөр концентрацитай хадгалагдаж байна.